Dünyanın en zehirli su canlısı olan Koni salyangozu bir kişiyi soktuğunda acı duymaz. Çünkü iğneleri analjezik yani ağrı kesici özellik taşır. Acı çekmediği için sadece karıncalanma hissedilebilir çünkü sinir sistemini felç eden nörotoksinler içerir.

YAPABİLECEĞİNİZ HİÇ BİR ŞEY YOK

Salyangoz tarafından sokulma durumunda güçlü bir zehir aktarımı olmuşsa sonu ölümle bitebilir. Daha düşük bir zehir vücuda girdiğinde ise şiddetli baş ağrısı, ateş, kusma, böbrek yetmezliği görülebilir. Hatta bazı salyangozlarda kanı pıhtılaştıran zehir çeşitleri bile bulunabilir. Koni salyangozları için üretilmiş bir anti-zehir ya da ilaç yoktur. Böyle bir olayla karşılaşıldığı durumda zehrin enjekte olduğu noktaya her hangi bir madde sürülmemeli, zehirle temas edilmemelidir. Hasta hemen en yakın sağlık kuruluşuna götürülmeli ve acil müdahale edilmelidir. Doktorların yapabileceği öncelikli müdahale, toksinlerin yayılmasını önlemek ve toksinleri enjeksiyon ile yerinden çıkarmaya çalışmak olabilir.

Çok tehlikeli olan bu salyangoz, fiziki şekli ve renkli kabukları sayesinde kolaylıkla tanınabilir. Koni salyangozu ile karşılaşıldığında temas edilmeyip hemen oradan uzaklaşılması gerekmektedir.

SAATTE 644 KİLOMETRE HIZLA SALDIRIYOR

Koni Salyangozu avlarını etkisiz hale getirmek için kullandıkları zehirle kaplı bir zıpkına sahiptir. Zehir soğanının ucundaki tüpten saatte 644 kilometre hızla fırlayarak avına saldırıp etkisiz hale getirir. Etobur bir canlı olan ve genellikle balıkla beslenen Koni Salyangozu avını paraşüt benzeri ağzına çeker ve birkaç saat sonra kemik ve kılçıkları tükürür. Uyuyan balıklara sessizce yaklaşarak kimyasal ve insülin bulutu fırlatarak hipoglisemik komaya sokarak yutar.

Derin su resiflerinde daha sık rastlanan yumuşakça salyangoz kabuk koleksiyoncularının da  renkleri ve desenleriyle ilgisini çekmektedir.

KONİ SALYANGOZUNUN ZEHRİ ARAŞTIRMACILARI UMUTLANDIRIYOR

Araştırmacılar yaklaşık 600 - 700 türü olan ve zehri kimyasal olarak çok karmaşık bir yapıya sahip olan yumuşakçanın Conus cinsinin zehrinde bulunan nörotoksik peptidlerle uzun zamandır ilgilenmektedir. Belirli reseptörleri ağrı kesici olarak kullanılma konusunda araştırmacılara göre morfinden 1000 kat daha güçlü olduğu konusunda potansiyel gösterdiği vurgulanmaktadır. Alzheimer, depresyon ve epilepsi gibi hastalıkların tedavisi gibi diğer hastalıklara yönelik araştırmalarda devam etmektedir.

Balık Haber Merkezi | Özden Aydın Şimşek

Bu kapsamda öğrenciler Bodrum süngerciliğinin "yaşayan efsanesi" olarak bilinen Mehmet Baş'ı okulda misafir etti.

Süngercilik ve mavi sular hakkında söyleşi yapan Mehmet Baş ve oğlu Fatih Baş, öğrencilere antik çağ denizciliğinden günümüz denizciliğine kadar ilgi çekici ve öğretici bilgiler aktardı.

Bitez Gülümser Mehmet Danacı İlkokulu Müdürü Muzaffer Çakmak, yaptığı açıklamada, projeyle öğrencileri yaşadığı çevreyi tanıtmaya ve kültürünü gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladıklarını söyledi.

Çakmak, "Okulda müze, ören yerlerine ziyaretler, Bodrum mandalinası ve zeytin hasadı etkinliklerini gerçekleştirdik. Projemizi Bodrum Mandalin Festivalinde tanıttık. Okulda ebru, seramik, hat gibi geleneksel sanatlarımızı öğrencilerle buluşturduk. Ayrıca okul kütüphanesine halı dokuma tezgahı kurarak öğrencilerin ilmik ilmik halı dokumasını sağlıyoruz." dedi.

Çakmak, Aksona Mehmet'e çiçek takdim etti, öğrenciler de proje kapsamında yaptıkları balık figürlü ahşap boyamaları hediye etti.

AA

Başkan Sağlam, 2024'te kayyum olarak atandıkları federasyonda, genel kurulda seçildikten sonra yeni dönemdeki çalışma ve planlarını AA muhabirine değerlendirdi.

Federasyonun olumsuz olaylara rağmen 2024'ü iyi kapattıklarını belirten Sağlam, "Çok zor bir federasyonu devraldık. Hiçbir sporcu bilgisine, antrenör bilgisine ulaşamıyorduk, sıfırdan büyüttük. Tek tek bütün dosyaları, arşivleri, çalışma arkadaşlarımızla beraber yeniledik." dedi.

Sağlam, sualtı milli sporcularının 2024'te çok önemli madalyalar kazandığını hatırlatarak, şöyle devam etti:

"En önemlisi zıpkınla balık avı branşında milli sporcularımız tarihinde ilk kez Avrupa şampiyonu oldu. Hem bireysel olarak hem takım olarak Avrupa'da önemli bir başarıydı. Fahrihan Uysal, Hakan Gencer, Serhan Dağdan ve Hüseyin Günel'den oluşan Zıpkınla Balık Avı Erkek Milli Takımı'mız tarihinde ilk kez 2024 Avrupa-Afrika Şampiyonluğu'nda birincilik kazandı. Elçin Güner, Berivan Şimşek, Ebru karabulut ve Rukiye Aydın'dan oluşan Zıpkınla Balık Avı Kadın Milli Takımı'mız da 2024 Avrupa-Afrika Şampiyonası'nda ikincilik kazandı. Şampiyonanın bireysel puan sıralamasında milli sporcumuz Hakan Gencer altın, Fahrihan Uysal gümüş madalya kazandı."

- Adasu Ramazanoğlu, Sırbistan'da 3 dünya rekoru kırdı

Sağlam, Sırbistan'da düzenlenen Serbest Dalış Havuz Büyükler ve Gençler Dünya Şampiyonası'nda önemli madalyalar kazandıklarını belirterek, "Milli takım sporcumuz Adasu Ramazanoğlu genç kadınlarda hız apnea 4x50, hız apnea 8x50 yine hız apnea 2x50 kategorilerindeki dereceleriyle 3 dünya rekoru kırarak, 3 ayrı disiplinde altın madalya kazandı. Milli sporcumuz Nida Murathan Bulut genç erkeklerde dinamik apnea paletsiz disiplininde, dinamik apnea çift palette ve dinamik apnea mono paletteteki dereceleriyle 3 ayrı dünya şampiyonluğu kazandı." ifadelerini kullandı.

Sırbistan'daki şampiyonaya ilişkin Sağlam, açıklamasına şöyle devam etti:

"Milli sporcumuz Ege Kerem Yamanoğlu, genç erkeklerde hız apnea 8x50 ve hız apnea 2x50 kategorilerindeki derecesiyle 2 kez dünya ikincisi oldu. Ege Kerem, hız apnea 4x50'de de dünya üçüncüsü oldu. Milli sporcumuz Asya Ceren Yılmaz genç kadınlarda hız apne 2x50, hız apnea 4x50 ve hız apnea 8x50 kategorilerindeki derecesiyle 3 bronz madalya kazandı. Milli sporcumuz Polat Kaan Perçiner genç erkeklerde hız apnea 2x50 ve hız apnea 8x50 metredeki derecesiyle 2 kez dünya üçüncüsü oldu. Derinsu Şirin Şilli, genç kadınlarda statik apnea disiplinindeki derecesiyle bronz madalya kazandı. Erkeklerde Toprak Toprak, dinamik apnea monopalet mücadelesindeki derecesiyle dünya üçüncüsü oldu."

Sağlam, Malezya'da düzenlenen Sualtı Hokeyi Dünya Şampiyonası'nda da 19 Yaş altı Erkek Milli Takımı'nın dünya üçüncüsü olduğunu hatırlatarak, "Yunanistan'da Sualtı Ragbisi Gençler Avrupa Şampiyonası'nda erkek milli takımımız Avrupa şampiyonu oldu. Sualtı Ragbisi Genç Kadın Milli Takımı'mız ise Avrupa ikincisi oldu." dedi.

- "Avrupa Sualtı Fotoğraf Şampiyonası'nda birinci olduk"

Çalışınca ve isteyince başarının geldiğini vurgulayan Sağlam, "Avrupa Sualtı Fotoğraf Şampiyonası'nda birinci olduk. Bu sene yeni kattık 'havuzda hedef vurma' şeklinde geliştirdiğimiz bir branşımız var. Ragbi, sualtı hokeyi de havuzda oynanıyor. Aslında en etkili branşımız aletli dalış (scuba) ve cankurtaran branşı, hepsinde yeni başarılar bekliyoruz." dedi.

Ekip olarak bir çalıştay düzenlediklerini de belirten Sağlam, "Yeni spor takvimimizi belirledik. Artık dalışı dünya standartlarına taşımak için iyi bir ekip kurarak dalışın hem eğitim materyallerini hem görsellerini dijitale taşımaya başladık. Keza can kurtaran kursları da öyle olacak. Bizim için en önemli şey önümüzdeki bir senelik dilimde can kurtarma ve dalışı dünya standartlarına yükseltebilmek." şeklinde konuştu.

2025 hedeflerine ilişkin de Sağlam, "Yeni sezonda bütün branşlarımızdan umudum yüksek çünkü biz altyapısı iyi bir federasyonuz. 2025'te en etkili olacağımız branşlar başta sualtı hokeyi, zıpkınla balık avı, serbest dalış ve sualtı fotoğraf şampiyonası ile beraber su altı ragbisi olacak. En popüleri serbest dalış ama dünya standartlarını yakalayabilmek için Türkiye'de biraz daha zamana ihtiyacımız var."

- Şahika Ercümen'i serbet dalışta takip eden birçok sporcu var

Serbest dalışta Şahika Ercümen'in büyük başarılar kazındığı, diğer sporcuların da onu takip ettiğine işaret eden Sağlam, "Tabii ki Şahika başarılı, çok disiplinli iyi bir sporcu, Şahika gibi popüler sporcularımızdan Devrim Cenk Ulusoy var, Derya Can var, arkasından takip eden kızlarımız var. İyi çalışıp disiplinli olurlarsa, federasyonlarına bağlı kalırlarsa tabii ki bu popülerliğin çok çok daha fazla önüne geçebilirler. Şahika da devam ediyor ondan da yeni rekorlar gelecektir." ifadelerini kullandı.

Polonya'da Yağmur Ergün'ün de önemli bir başarı kazandığını aktaran Sağlam, "Milli sporculardan Devrim, aynı zamanda yönetim kurulu üyemiz, serbest dalış milli takımını da ona emanet ettik, onun için serbest dalışa inanıyorum. Tabii ki çok iyi antrenörlerimiz var, serbest dalışı iyi bir noktaya götüreceğiz. Hedefimiz 2025 yılında sualtı sporcularının ismini daha çok duyurmak, federasyonumuzun 11-12 branşı var." değerlendirmesinde bulundu.

AA

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, ticari gemiler başta olmak üzere denizlerde can, mal ve çevre güvenliğini sağlamak adına denetimler gerçekleştirdiklerini bildirdi.

Liman ve bayrak devletlerinin denetim mekanizmalarının hem deniz emniyetinde hem de çevresel güvenliğin sağlanmasında kritik rol oynadığına işaret eden Uraloğlu, gemi denetimlerinde Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) prosedürlerinin uygulandığına işaret etti.

- 11 ayda uluslararası sefer yapan Türk bayraklı 1191 gemi denetlendi

Uraloğlu, Türkiye'de gemi denetimlerinin 21 bölgede 71 liman başkanlığı tarafından yürütüldüğünün altını çizerek, şu bilgileri paylaştı:

"Liman başkanlıklarımız, Türk bayraklı gemilerin performanslarını günlük olarak analiz ederek yapmış olduğu risk analizi sayesinde gemilerimizin yurt dışı limanlarda seferden alıkonulmalarını önlüyor. 2024'ün ilk 11 ayında uluslararası sefer yapan 1191 Türk bayraklı gemimizi denetledik. Bu denetimler, risk bazlı denetim sistemlerinin denetim süreçlerini iyileştiren önemli bir uygulamadır."

- 2 bin 977 yabancı bayraklı gemiye liman devleti denetimi yapıldı

Türkiye'nin üyesi olduğu memorandumlar kapsamında Türk limanlarında yapılan denetimler hakkında bilgi veren Bakan Uraloğlu, "Akdeniz Memorandumu ve Karadeniz Memorandumu kapsamında 2024 yılında 2 bin 977 yabancı bayraklı gemiye liman devleti denetimi yapıldı." ifadesini kullandı. Bu denetimlerde 141 gemiye, eksiklikleri nedeniyle, seferden alıkonulma işlemi uygulandığını belirten Uraloğlu, Akdeniz çanağındaki üye devletlerin de içinde bulunduğu denetimlerin yüzde 40'ının Türkiye'de gerçekleştirildiğine dikkati çekti.

- 2024'te ulusal sefer yapan 411 Türk bayraklı gemiye program dışı denetim yapıldı

Deniz ticaretinin dinamik yapısını korumak ve emniyet farkındalığını artırmak için zaman zaman denetim kampanyaları düzenlendiğini belirten Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Aralık 2023 ve Nisan 2024 tarihlerinde limanlarımıza uğrak yapan 30 yaş üstü uluslararası sefer yapan yabancı bayraklı gemilere gerçekleştirdiğimiz 'yoğunlaştırılmış liman devleti denetimi kampanyası' kapsamında 172 gemiyi denetledik. Bu gemilerin 53'ünü çeşitli eksikliklerinden dolayı seferden alıkoyduk. Seferden alıkonulan gemilerden 16'sı tersanelere gönderildi, bu gemilerin 4'ü söküme gitti."

Uraloğlu, sadece uluslararası değil ulusal sefer yapan Türk bayraklı gemilerin de denetlendiğine işaret ederek, "2024 yılında 411 gemiye program dışı denetim gerçekleştirdik. Böylece yıl içinde toplam 4 bin 579 gemiye denetim gerçekleştirmiş olduk." ifadesini kullandı.

- Türk bayraklı gemiler prestijli sınıflar arasına dahil oldu

Denetimlerin gemi filosunun performansının artırılmasına ve gemi emniyetinin üst seviyeye yükseltilmesine öncülük ettiğinin altını çizen Uraloğlu, "Çalışmalarımız sayesinde Türkiye 2008'den itibaren Paris MoU'nun, 2022'den itibaren de Tokyo MoU'nun beyaz listesinde yer almaya başlamıştır. Son olarak ülkemiz 2023'te ABD yüksek risk hedef bayrak listesinden çıkarak Türk bayraklı gemiler için prestijli sınıflar arasına dahil olmuştur. Ülkemizin denizcilik sektöründe uluslararası arenada üst sıralarda bulunması için çalışmalarımıza kararlılıkla devam edeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

- IMO üye devlet denetimi programında başarı

Uraloğlu, 2024 Eylül sonunda IMO tarafından gerçekleştirilen "üye devlet denetimi"ni başarıyla tamamladıklarının altını çizerek, Denizcilik Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, ilgili kurumların katılımıyla, hem Ankara'da hem de sahada gerçekleştirilen denetimlerde denizcilik ile ilgili faaliyetlerin uluslararası standartlara uygun olarak gerçekleştirildiğini teyit ettiklerini vurguladı.

AA

İhbar üzerine bölgeye jandarma ile Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı ekipler sevk edildi.

Bölgeye gelen ekiplerce yapılan ilk incelemede, cismin deniz mayını olduğu belirlendi.

Ekipler, Ağva Plajı ve Ağva Feneri'nin de bulunduğu bölgede güvenlik önlemi aldı.

Mayının yarın sabah saatlerinde imha edileceği öğrenildi.

AA

Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı DKMP tarafından İstanbul Akvaryumu'nda düzenlenen "Deniz Kaplumbağaları Çalıştayı ve Bilim Komisyonu Toplantısı"nda konuşan Baysa, Türkiye'nin farklı iklim türleri, benzersiz topoğrafyası ve coğrafi çeşitliliğiyle biyolojik zenginlik açısından dünyada önemli yere sahip olduğunu söyledi.

Baysa, biyoçeşitlilik envanteri, korunan alanların ilanı, tür eylem planları oluşturulması, yaralı yaban hayvanlarının rehabilitasyonu, yaban hayvanlarının üretimi ve avcılığın kontrolü gibi birçok önemli çalışmayı başarıyla yürüttüklerini dile getirdi.

Yabani hayat türlerinin hayatta kalma oranlarını ve yayılış alanlarını belirlemek amacıyla uydu veya GPS'li tasmalarla izleme çalışmaları yürütüldüğünü anlatan Baysa, Türkiye'de zengin olan endemik türlerin korunması, bayrak türlerin tespiti, geliştirilmesi, yönetimi ve tanıtımı için tür eylem planları yaptıklarını kaydetti.

DKMP Genel Müdür Yardımcısı Baysa, bu amaçla 2013'te başlattıkları çalışmalar neticesinde 2019 yılı sonunda 100 türün eylem planını tamamladıklarını aktararak, "Genel Müdürlüğümüzün deniz kaplumbağalarının korunması amacıyla yaptığı çalışmalar neticesinde 20 önemli yuvalama alanı belirlendi. Bakanlığımız, 2009 yılında yayımladığı genelgeyle deniz kaplumbağalarının korunması hususunu resmi çerçeveye kavuşturdu. Bu doğrultuda, her yıl yuva tespiti, yumurtadan çıkan yavruların denize ulaşma oranları gibi çalışmaları düzenli olarak gerçekleştiriyoruz. Deniz kaplumbağaları, yumurtadan çıktıkları kumsallara yıllar sonra dönerler. Bu nedenle, bu alanların korunması onların nesillerini sürdürmeleri açısından hayati öneme sahip. Ülke olarak bu bilinçle kumsallarımızı korumaya devam ediyoruz." diye konuştu.

- Deniz kaplumbağalarının tedavisi için 5 rehabilitasyon merkezi

Yaralı bulunan deniz kaplumbağalarının tedavisi için Hatay, Mersin, Muğla, İstanbul ve Çanakkale'de 5 rehabilitasyon merkezi kurulduğuna dikkati çeken Baysa, burada yaralı kaplumbağaların tedavisinin yapılarak tekrar denizle tekrar buluşmasının sağlandığını vurguladı.

Baysa, "2024 yılı itibarıyla deniz kaplumbağalarına ait 20 önemli yuvalama kumsalında, 568 bin 904 caretta caretta yavrusu ve 191 bin 520 chelonia mydas yavrusu olmak üzere toplam 760 bin 424 deniz kaplumbağası sahillerimizden uğurlanarak denizle buluşturuldu." bilgisini verdi.

Kaplumbağaların ülkenin sahillerinde yuva yapmasının denizlerin temizliğinin göstergesi olarak önem taşıdığını vurgulayan Baysa, çalıştayın bunların korunmasında daha etkili ve sürdürülebilir çözümler üretmeye katkı sağlamasını temenni etti.

İstanbul Akvaryum Genel Müdürü Dilek Çapanoğlu ise denizler ve barındırdıkları ekosistemlere ilginin yeterli derecede gelişmesinin çevre ve türlerin korunması adına önemli olduğunu söyledi.

Akvaryumun deniz kaplumbağaları bakım, tedavi ve rehabilitasyon merkezi olarak kritik rol üstlendiğini belirten Çapanoğlu, "Deniz kaplumbağaları, insan faaliyetlerinden dolayı gerçekleşen pek çok olumsuzlukla savaşıyor. Küresel iklim krizi, bununla birlikte plastik, çevre kirliliği gibi nedenlerden ötürü pek çok türün nesli de tehlike altına giriyor. Deniz kaplumbağaları da bunlardan biri. Özellikle iklim değişikliği ve plastik atık sebebiyle türleri son derece tehlike altında." dedi.

- Yuvalama alanındaki zorluklara bilimsel çözümler

İki gün sürecek çalıştayda, dünyada nesli tehlike altında olan 7 deniz kaplumbağasından Akdeniz sahilini yuvalama alanı olarak kullanan caretta caretta (iri başlı) ve chelonia mydas (yeşil deniz kaplumbağası) kaplumbağalarıyla ilgili araştırma, izleme, eğitim ve rehabilitasyon çalışmaları ele alınacak.

Kaplumbağaların yuvalama alanlarında karşılaşılan zorluklar ile bu sorunlara bilimsel çözümler için yapılması gerekenler masaya yatırılacak.

AA

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ocak-kasım dönemi denizcilik istatistiklerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Bakanlık olarak deniz ticaretinden daha fazla pay almak için kararlılıkla çalıştıklarını belirten Uraloğlu, "Bu yıl kasımda limanlarda elleçlenen yük miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,7 artışla 43 milyon 453 bin 419 tona ulaştı. Ocak-kasım döneminde elleçlenen yük miktarı ise 485 milyon 385 bin 610 ton oldu." bilgilerini paylaştı.

Uraloğlu, kasımda Türk limanlarından yurt dışı limanlarına giden yük miktarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,8 azaldığını ve 11 milyon 281 bin 574 tona düştüğünü kaydetti. Yurt dışı limanlarından Türk limanlarına gelen yük miktarının ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20,1 artarak 21 milyon 188 bin 520 tona çıktığını vurgulayan Uraloğlu, yurt dışı yük taşımalarının yüzde 11,9 artışla 32 milyon 740 bin 94 tona yükseldiğini aktardı.

- En fazla yük Aliağa'da elleçlendi

Kasımda bölge liman başkanlıkları arasında en fazla yük elleçlemesinin 7 milyon 453 bin 572 tonla Aliağa Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarındaki liman tesislerinde gerçekleştiği bilgisini veren Uraloğlu, "Aliağa'yı, 6 milyon 686 bin 312 tonla Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı ve 5 milyon 403 bin 280 tonla İskenderun Bölge Liman Başkanlığı takip etti. Kasımda limanlarda deniz yoluyla yapılan transit yük taşımaları 5 milyon 956 bin 963 ton, kabotajda taşınan yük miktarı ise 5 milyon 26 bin 362 ton olarak kayıtlara geçti." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, kasımda taşınan yük cinsleri arasında bir önceki aya göre en fazla artış gösteren kategorinin ham petrol olduğuna dikkati çekerek, limanlarda 5 milyon 586 bin 424 ton ham petrol elleçlemesi gerçekleştirildiğini belirtti.

Kasımda limanlardan yurt dışına gitmek üzere gemilerle en fazla taşınan yük cinsinin 861 bin 781 tonla portland çimento olduğuna işaret eden Uraloğlu, "Söz konusu yük cinsini klinker ile feldispat takip etti. Ham petrol yurt dışından limanlarımıza gelen gemilerde en fazla taşınan yükler arasında ilk sırada yer aldı. Bunu sırasıyla, briketlenmemiş taşkömürü ve hurda demir izledi." ifadelerini kullandı.

- En fazla yük İtalya'ya gitti

Uraloğlu, kasımda limanlardan deniz yoluyla yurt dışına gitmek üzere yapılan yüklemelerde en fazla taşımanın İtalya'ya yönelik olduğunu, bunu ABD ve İspanya'ya yapılan taşımaların takip ettiğini aktardı.

Deniz yoluyla Türk limanlarına gelen en fazla yükün ise Rusya'dan yapılan taşımalar olduğu bilgisini veren Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Kasımda limanlarda elleçlenen 32 milyon 470 bin 94 ton yurt dışı yükün yüzde 7,5'i Türk bayraklı gemilerle taşındı. Türk bayraklı gemilerle yurt dışına taşınan yük miktarı 2 milyon 436 bin 123 ton ile geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,1 arttı. Yabancı bayraklı gemiler ile yurt dışından taşınan yük miktarı ise 30 milyon 33 bin 971 ton ile geçen aynı ayına göre yüzde 13 yükseldi. Bu dönemde elleçlenen konteyner miktarı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16,1 artarak 1 milyon 126 bin 736 TEU'ya ulaştı. Ocak-kasım döneminde limanlarda elleçlenen konteyner miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,4 artışla 12 milyon 422 bin 38 TEU'ya çıktı. Ayrıca, yurt dışı konteyner taşımalarının yüzde 12,5'i Türk bayraklı gemilerle gerçekleşti."

AA

KTÜ Rektör Vekili Prof. Dr. Ömer Faruk Ursavaş, sürdürülebilir bir gelecek için denizcilikte çevresel sorunlara çözüm bulmanın önemine işaret etti.

Ursavaş, denizcilik sektöründe ileri teknoloji kullanımının önemine değinerek, bu kongrenin Türkiye'nin ulusal ve uluslararası denizcilik pozisyonunu güçlendireceğini belirtti.

Kongre Başkanı Prof. Dr. Ercan Köse, Piri Reis Üniversitesinden Prof. Dr. Sander Çalışal, Osaka Metropolitan Üniversitesinden Prof. Dr. Toru Katayam, Strathclyde Üniversitesinden Prof. Dr. Mehmet Atlar ve Gemi Mühendisleri Odası Başkanı Bülent Hüseyinoğlu da sektör hakkında katılımcılara sunum yaptı.

Kongre, teknik oturumlar ve yerel gezi etkinlikleri ile 12 Aralık Perşembe gününe kadar devam edecek.

AA

Müze müdürlüğü ekipleri, taşın 85 milyon yıllık olduğu değerlendirilen deniz kestanesi fosili olduğunu belirledi.

Adıyaman Müzesi Müdürü Mustafa Çelik, gazetecilere yaptığı açıklamada, taşın müze envanterine alınması için çalışma başlattıklarını belirterek, "Bu fosil 85 milyon yıllık. Fosili, ilerleyen günlerde müzemizdeki teşhirde ziyaretçilerimizle buluşturacağız." dedi.

Pamukçu ise doğa gezisi sırasında bulduğu fosili görmek isteyenleri müzeye davet etti.

AA

Uraloğlu, yapımı süren Gazipaşa Yat Limanı'na ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Gazipaşa Yat Limanı'nın yapım çalışmalarında sona yaklaştıklarını belirten Uraloğlu, "Liman, 208 yat kapasiteli inşa ediliyor. Limanı yap-işlet-devret yöntemiyle yaptık, bu sayede devletin kasasından tek bir kuruş çıkmadan Türkiye yeni bir eser kazandı. Limanımız sayesinde her yıl devletimizin kasasına 1 milyon liranın üzerinde bir kira geliri de sağlamış olacağız." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, son yıllarda deniz turizminde yaşanan artışın yat turizmine yönelik ilgiyi artırdığına işaret ederek, Türkiye'nin yat turizminde dünyada önemli bir noktada olduğunu aktardı.

- "Antalya turizmine katkı sağlayacak"

Türkiye'nin yat turizminde en önemli kentlerinden Antalya'yı daha da ileriye taşıyacak projeleri hayata geçirdiklerini dile getiren Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Gazipaşa Yat Limanı, Antalya turizmine ve ekonomisine büyük katkı sağlayacak. Antalya'da Bakanlık olarak Alanya ve Kaş yat limanları gibi önemli eserleri hayata geçirdik. Yat turizmine yönelik artan talepleri ve ilgiliyi de göz önünde bulundurarak yeni bir yat limanı çalışmalarına başlamıştık. Bu çalışmalarımız sonucunda Antalya'mıza yeni bir yat limanı kazandıracak olmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Gazipaşa Yat Limanı'yla bölge, yat turizmi potansiyelinden maksimum düzeyde faydalanacak. Antalya'da Bakanlık olarak yapımını devam ettirdiğimiz bir diğer yat limanı projesi olan 600 yat kapasiteli Demre Yat Limanı'nda da çalışmalarımız devam ediyor. Antalya'mızın yat turizminden aldığı payı daha da yükseltmek için var gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz."

AA

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca hazırlanan "Limanlar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Değişiklikle, yönetmeliğin liman çıkış belgesine ilişkin hükümleri yeniden düzenlendi.

Buna göre, yolcu gemileri ile kruvaziyer gemiler hariç gezi, spor ve eğlence amaçlı turizm faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilere ait özel ve ticari yatlara, gezi amaçlı teknelere, dalabilir deniz turizmi araçlarına ve diğer deniz turizmi araçlarına liman çıkış izni, Deniz Turizmi Yönetmeliği hükümleri kapsamında seyir izin belgesiyle verilecek. Bu durumda seyir izin belgesi liman çıkış belgesi yerine geçecek.

Liman çıkış belgesine ilişkin denetimlerde, geminin asgari gemi adamı donatımını gösteren yeterliklere uygunluğuna bakılacak. Denetimlerde, gemi adamı donatımında asgari emniyet belgesi geçerliliği, personel sayısının sağlanıp sağlanmadığı ile gemi adamlarının yeterlik ve uzmanlık belgelerinin geçerliliği kontrol edilecek.

Yolcu gemilerinde yolcu sayısının, Türk bayraklı gemilerde denize elverişlilik, yabancı bayraklı gemilerde yolcu gemisi emniyet belgelerine uygunluğu kontrol edilecek. Kapasitesinden fazla yolcu alan geminin seferine izin verilmeyecek.

Yük gemilerinde de yükün, geminin cinsi ve yükleri gösterir belgesiyle uygunluğuna ilişkin denetim Bakanlık tarafından çıkarılacak yönergeye göre yapılacak.Gemideki yük miktarının geminin taşıyabileceği azami yük miktarıyla uygunluğu denetlenecek.

Liman çıkış iznine ilişkin denetim kapsamında gemide bulunması zorunlu tüm belgelerin geçerliliği ve uygunluğu Bakanlık tarafından çıkarılacak yönergeye göre yapılacak.

Liman başkanlığınca gerekli görülmesi halinde gemi sefere çıkmadan önce ayrıca can kurtarma, yangından korunma, yangın söndürme ve seyir donanımları, kumanya ve yakıtı, yolcu sayısı, yükünün cinsi, istifi ve yük miktarı denetlenecek ve uygunsuzluk tespit edilen ticaret gemilerinin yola çıkmasına izin verilmeyecek.

Ticari faaliyette bulunmayan gemilere liman çıkış belgesi düzenlenmeyecek.

Liman çıkış belgesi, Türk boğazları dahil olmak üzere Marmara Denizi'nde hat izni ile sefer yapan gemiler, tarama yetki belgesine sahip dökü ve tarama gemileri ile yağ, yakıt ve su tankerleri ile kumanya taşıyan ikmal gemileri, küçük deniz araçları, bitişik limanlarda sefer yapan gemiler ve balıkçı gemileri için 60 gün süreli düzenlenecek.

Yeni inşa gemilerden donatımın tamamlanması ya da seyir tecrübesi amacıyla liman idari sınırını aşarak sefer yapacak gemiler, yazılı izin belgesiyle sefere çıkacak. Bu gemilerden liman çıkış belgesi istenmeyecek.

Hidrokarbon kaynağı arama ve üretim faaliyetlerinde kullanılan gemilerin veya bu gemilere destek sağlayan boru döşeme gemilerinin, açık deniz faaliyetleri destek gemilerinin veya römorkörlerin sadece bu faaliyetleri kapsamında en uygun liman sahaları kullanılarak yapılan seferleri bitişik liman seferi sayılacak.

- Kıyı tesislerinin yaklaşım kanallarında su ürünleri avcılığına izin verilebilecek

Liman tesislerine veya yüzer LNG depolama ve yeniden gazlaştırma ünitesine (FSRU) yanaşmış LNG gemileri için emniyet tedbiri olarak gemi operasyonu süresince asgari 60 ton çekme gücüne sahip römorkör alınması ve gemi üzerinde kılavuz kaptan bulundurulması zorunlu olacak. İdare veya liman başkanlığı hava ve deniz koşulları ile seyir emniyetini de göz önünde bulundurarak emniyet tedbiri olarak hazırda bekleyen römorkör sayısı ve çeki gücünü artırabilecek.

Kıyı tesislerinin yaklaşım kanallarında, demirleme sahalarının yoğunluğu, meteorolojik şartlar ve seyir, can, mal ve çevre emniyeti gibi hususlar göz önünde bulundurularak dönemsel su ürünleri avcılığı yapılmasına izin verilebilecek.

AA

Prof. Dr. Taymaz, "5 Kasım Dünya Tsunami Farkındalık Günü" kapsamında AA muhabirine Türkiye'nin, Alp-Himalaya dağ kuşağında yer aldığını, burasının tektonik anlamda çok genç ve deprem üreten bir bölge olduğunu söyledi.

Tsunamilerin volkanların püskürmeleri veya deniz tabanındaki heyelanlarla oluşabileceğini dile getiren Taymaz, 2020'de Ege Denizi'nde Sisam Adası'ndaki depremin tsunami oluşturduğunu hatırlattı.

Prof. Dr. Taymaz, 17 Ağustos 1999'daki Marmara Depremi'nde Kavaklı sahilleri ile İzmit Körfezi'nde Hersek Deltası'na kadar tsunami oluştuğunu, bunun yüksekliğinin deniz tabanı morfolojisine, su derinliğine, depremin büyüklüğüne ve geometrisine bağlı olarak değişebileceğini kaydederek, "Türkiye'yi tehdit eden, en az 3 metreye kadar yükselebilecek, tsunami oluşturabilecek aktif faylarımız deniz tabanında var." dedi.

Olası bir deprem ve tsunami açısından Marmara Denizi kıyılarının riskli olduğuna dikkati çeken Taymaz, şunları kaydetti:

"Çünkü Marmara Bölgesi şehirleşmenin, sanayinin ve tarımın çok yoğun olduğu bir bölge. Güney yamacı da kuzey yamacı da Kuzey Anadolu Fayı'nın kollarının tehdit ettiği yerde. 6,8 büyüklüğündeki 1963 Çınarcık depreminden sonra 17 Ağustos 1999'da Gölcük ve akabinde 12 Kasım 1999’da Düzce depremini yaşadık. O da 7,2'ydi. Örneğin Çınarcık Havzası'nda Orta Marmara Çukuru'nda ya da Tekirdağ Marmaraereğlisi açıklarındaki Gaziköy'den Saros'a kadar giden kol üzerinde oluşabilecek depremin oluşturacağı tsunamiler Tekirdağ, Marmaraereğlisi sahilleri, güney sahilleri için risk. Çınarcık Havzası'na bakacak olursak Armutlu Yarımadası, Yalova, Karamürsel, Hersek Deltası, Mudanya'ya ve daha güneylere kadar risklerimiz var."

Prof. Dr. Taymaz, tsunaminin büyüklüğüne bağlı olarak kıyı şeridine olan etkilerin değişebileceğini söyledi.

Ulusal güvenliği de ilgilendiren konularda tsunami ve deprem riskinin çok göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Taymaz, burada da yüksek teknolojiler kullanıldığını dile getirdi.

- "Depremlerin tetiklemesiyle oluşabilecek tsunami riskleri mevcut"

Taymaz, Marmara kıyılarında oluşabilecek tsunami etkisinin geçtiği bölgedeki fay geometrisine, kıyı şeridine olan uzaklığına, deniz tabanındaki su morfolojisinin değişimine bağlı olarak farklılaşabildiğinin altını çizerek, şöyle devam etti:

"Kendi coğrafyamızda 6 büyüklüğünü aşan 6,5'i zorlayan depremlerin deniz tabanı veya hangi fay kolunu ilgilendiriyorsa oluşturabileceği tsunami riskleri var, kıyılar var. Marmaray'da, Haliç'i geçen bölgelerde, Yenikapı'da depremlerin oluşturacağı tsunami risklerine karşı metro tasarımları var. Avrasya Tüneli yapılırken bunlar hep göz önüne alınmıştır. 6,5'ten büyük depremlerde, 1 metrenin üzerinde yer yer 3 metreye varan yüksekliklerde depremlerin tetiklemesiyle oluşabilecek tsunami riskleri mevcut."

Marmara Bölgesi'nde her 30 yılda bir büyük deprem oluştuğuna işaret eden Taymaz, doğa bilimlerinin önceden tahmin edilemeyeceğini, sadece öngörüde bulunulabileceğini anlattı.

Prof. Dr. Taymaz, "İstanbul'da kesinlikle 7 büyüklüğünde ya da daha aşan büyüklüklerde deprem olma olasılığı çok fazla. Bunun da zaman aşımını çoktan aştık bile. Yani 6,8’den büyük deprem olma olasılığı aşıldı ama doğa bilimleri, yaşam bilimleri, mühendislik bilimleri gibi değildir, iki kere iki dört etmez. İstatistik çalışmaz, kaotiktir." değerlendirmesini yaptı.

AA

Uraloğlu, yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye'deki boğazlardan yılın 9 ayında gerçekleşen gemi hareketlerine ilişkin verileri paylaştı.

Türk boğazlarının ticari ve ulaşım amaçlı gemi geçişleri açısından yoğun bir dönem yaşadığına işaret eden Uraloğlu, şu değerlendirmede bulundu:

"İstanbul ve Çanakkale boğazlarında 2024 yılının ocak-eylül döneminde toplamda 65 bin 807 gemi hareketi gerçekleşti. Boğazlarımızdan son 20 yıllık dönemde geçen gemi sayısı ise 1,9 milyon oldu. Bu gemi geçişleri uluslararası deniz taşımacılığında kritik öneme sahip ülkemizin ekonomisine büyük katkı sağlamaktadır. Hayata geçirdiğimiz projelerle ülkemizin uluslararası denizcilik arenasındaki yerini ön sıralara taşımaya devam ediyoruz."

- "Çanakkale Boğazı'ndan geçen gemi sayısı yüzde 3,1 arttı"

Uraloğlu, Çanakkale Boğazı'ndan eylülde 3 bin 760 geminin geçtiğini ve geçişlerin 860'ının, petrol dahil olmak üzere, tehlikeli yük taşıyan tankerler olduğunu belirterek, bu gemilerle 18 milyon 282 bin 121 tonu "tehlikeli" olmak üzere 47 milyon 343 bin 491 ton yük taşındığını vurguladı.

Bakan Uraloğlu, "Ocak-eylül döneminde Çanakkale Boğazı'ndan geçen gemi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,1 artarak 34 bin 646'ya ulaştı. Bu gemi geçişlerinde 7 bin 791 tehlikeli yük tankeri ile 157 milyon 5 bin 205 tonu tehlikeli yük olmak üzere toplam 453 milyon 746 bin 887 ton yük taşındı." ifadelerini kullandı.

- İstanbul Boğazı'ndan 9 ayda 31 bin 161 gemi geçti

İstanbul Boğazı'ndan eylülde geçen gemi sayısının, 785'i tehlikeli yük taşıyan tankerler olmak üzere 3 bin 302 olduğunu ifade eden Uraloğlu, gemilerle 15 milyon 307 bin 99 tonu tehlikeli, 35 milyon 473 bin 199 ton yük taşındığına işaret etti.

Uraloğlu, yılın 9 ayında İstanbul Boğazı'ndan geçen gemi sayısı ve yük miktarına ilişkin ise şu bilgileri paylaştı:

"Ocak-eylül döneminde İstanbul Boğazı'ndan geçen gemi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,1 artarak 31 bin 161, tehlikeli yük taşıyan tanker sayısı ise 7 bin 302 olarak gerçekleşti. Bu dönemde 137 milyon 623 bin 581 tonu tehlikeli olmak üzere toplam 342 milyon 936 bin 330 ton yük taşındı."

AA

Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Levent Bat, deniz suyu sıcaklığındaki artış nedeniyle Karadeniz’de sıklıkla görülen denizanalarının hamsinin besin kaynakları arasında yer alan zooplankton organizmaların azalmasına neden olabileceğini belirtti.

Bat, AA muhabirine, Samsun ve Sinop sahillerinde yaptıkları bilimsel araştırmalarda, Karadeniz kıyılarında denizanası varlığında artış yaşandığını gözlemlediklerini söyledi.

Yaşanan artışın en önemli nedeninin deniz suyu sıcaklığındaki değişim olduğuna dikkati çeken Bat, "Bunların kıyılarda son yıllarda daha çok artmasının nedenlerinin başında sıcaklık geliyor. Sıcaklığın belli bir düzeyde olması denizanalarının optimum büyümesine veya üremesine neden oluyor. Dolayısıyla bu bölgelerde sıcaklığın normal derecelere düşmemesinden ötürü artışlar gözlemleniyor." diye konuştu.

Bat, denizanalarının kıyılarda daha fazla görülme sebeplerinden birinin de hakim esen rüzgarlar olduğunu belirterek, rüzgarların etkisiyle dalgaların söz konusu canlıları kıyı kesimlere taşıdığı değerlendirmesinde bulundu.

- Besin zinciri Karadeniz’deki varlıklarını etkiliyor

Prof. Dr. Bat, denizanalarının hayvansal küçük organizmalarla beslendiğine vurgu yaparak, Karadeniz’in de bu anlamda zengin bir çeşitliliğe sahip olduğunu dile getirdi.

Bat, balıklar ve diğer canlıların yumurtalarını tüketerek beslenebilen denizanalarının Karadeniz için önemli bir değere sahip olan hamsilerin de besin zincirine ortak olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

“Hamsinin tüketmiş olduğu gıdaların başında zooplankton organizmalar geliyor. Bunlarla daha çok besleniyorlar. En büyükleri 'deniz ciğeri' olarak adlandırılan 'rhizostoma pulmo' denizanası ya da diğer denizanaları zaten etçil hayvanlar ve hamsinin tükettiği besinleri yiyebiliyor. Bunlar, hamsinin de yediği besinleri tüketmesinden dolayı ortamda besin zincirinin ikinci halkasını oluşturan bu zooplankton organizmaların azalmasına neden olabilir."

Bat, denizanalarının sahillerde sağlık açısından da özellikle yüzücüler ve alerjik duruma sahip olan çocuklar için tehlikeler oluşturabildiğini anımsatarak, temas halinde vücutta kızarıklık ve yanma oluşturan denizanalarına karşı dikkati olunması gerektiğini ifade etti.

AA

Araştırma kapsamında bilim insanları, kentsel bir bölgede olan Florida'daki Sarasota Koyu ile kırsal bölgede yer alan Louisiana'daki Barataria Koyu'nda şişe burunlu yunusların dışarı verdiği nefes örneklerini topladı.

Örneklenen 11 şişe burunlu yunusun hepsinin nefesinde mikroplastik bulunan araştırmada, deniz memelilerinin nefesiyle dışarı çıkan mikroplastiklerin havaya karıştığına inanıldığı aktarıldı.

Yunusların nefes örneklerinde bulunan mikroplastiklerin çoğunluğunun, özellikle sıcak suyla yıkandığında parçacıklar bırakan ve giysi yapımında kullanılan polyester olduğu aktarıldı.

Yunusların çok daha büyük bir akciğer kapasitesine sahip olması ve derin nefes alması nedeniyle insanlardan daha yüksek dozda mikroplastiğe maruz kalabileceği düşünülüyor.

- Everest'te dahi mikroplastik var

Dünya genelinde insanlar ve yaban hayatı, havada, suda ve yiyeceklerde mikroplastik olarak bilinen küçük plastik parçacıklarına maruz kalıyor.

Araştırmalar, kentleşme veya gelişmeden bağımsız olarak, Everest Dağı gibi "el değmemiş" yerlerde dahi mikroplastik olduğunu gösteriyor. Bu parçacıklar rüzgarla taşınarak çevreye ve yaşama önemli ölçüde zarar veriyor.

Mikroplastiğe maruz kalma yollarının yutma ve soluma olduğu belirtilirken, plastik solumak akciğer iltihabına ve diğer solunum sorunlarına yol açabiliyor.

AA

Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği öğrencilerden oluşan takım, otonom ve manuel kullanılabilecek şekilde ürettikleri insansız su altı aracıyla TEKNOFEST'in İnsansız Su Altı Sistemleri Yarışması'na katıldı.

Yarışmanın "ileri" kategorisinde mücadele eden su altı aracı, verilen görevleri yerine getirerek birinciliğe layık görüldü.

"En özgün yazılım" ödülünü de kazanan proje, öğrencilere ikinci sevinci yaşattı.

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ana yürütücülüğünde Adana Havalimanı'nda süren, Anadolu Ajansının (AA) global iletişim ortağı olduğu TEKNOFEST'te sergilenen insansız su altı aracı, takımın standında ziyaretçilere tanıtılıyor.

- Endüstriyel tarafı fark yarattı

Takım kaptanı Altar Hatipoğlu, AA muhabirine, yaklaşık 3 senedir insansız su altı sistemlerinde yönelik projeler hayata geçirdiklerini söyledi.

TEKNOFEST'te başarı elde ettikleri aracın tasarım, yazılım ve üretim sürecini 11 kişilik ekipleriyle gerçekleştirdiklerini anlatan Hatipoğlu, "Bu aracımızın özelliği, diğer yarışmacılara oranla biraz daha endüstriyel bir araç olması. Yarışma odaklı ilerlemek yerine endüstriyel anlamda da gelişmek istedik. Geçtiğimiz senelerdeki birikimlerimizle bu sene deniz ve diğer ortamlarda test edebileceğimiz bir prototip geliştirdik. Otonom şekilde çok sayıda kabiliyete sahip." diye konuştu.

- "Yaklaşık 1,5 senedir bu proje üzerinde hız kesmeden çalışıyoruz"

Hatipoğlu, savunma sanayisinde manuel araçların daha çok ön planda olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Otonom sistemlerine ağırlık vermek istiyoruz. Ülkemizin teknolojik açıdan bu sistemleri daha verimli kullanabilmesini hedefliyoruz. Bu ödüller bizim için çok değerli, paha biçilemez. Yaklaşık 1,5 senedir bu proje üzerinde hız kesmeden çalışıyoruz. Yeri geldi uykusuz zamanlarımız oldu. Çok duygusal anlar yaşadık. Bizi çok zorlayan bir projeydi. Takım çalışmasının ne olduğunu gördük."

AA

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, BM 79. Genel Kurulu kapsamında "Ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımına ilişkin Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi"ni imzaladı. TBMM'ye sunularak onaylanmasının ardından Türkiye de taraf olacağı sözleşme ile açık denizlerin korunması ve sürdürülebilir kullanımı konusunda karar alıcı ülkelerden biri olacak.

Daha önce net ve kapsamlı bir koruması olmayan açık denizler, BM'de 19 Haziran 2023'te imzalanan söz konusu anlaşmayla korunma statüsüne kavuştu.

Uluslararası işbirliği ile ulusal yetki alanlarının ötesindeki açık denizlerde "denizel biyolojik çeşitliliğin" korunmasını ve sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlayan anlaşmayla eşit ve adil kullanım esasıyla sürdürülebilirlik ilkeleri benimseniyor.

Sözleşmeyi bugüne kadar 104 ülke imzalarken bunlardan 13'ü meclislerinde onaylayarak sözleşmeye taraf oldu. Sözleşmenin yürürlüğe girmesi için 60 ülkenin meclisinde onaylayarak taraf olması gerekirken BM, 2025 yılında gerekli taraf ülke sayısının tamamlanmasını hedefliyor.

Sözleşmede denizel kaynakların tamamımın sürdürülebilir ve adil kullanımı ön plana çıkıyor. Son dönemde denizel genetik kaynaklar ilaç, kozmetik ve besin endüstrisinde çokça kullanılmaları nedeniyle bu kaynakların sürdürülebilir ve adil kullanımına sözleşmede yer veriliyor.

- "Kirleten öder yaklaşımını benimsiyor"

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Levent Bilgili, ulusal yetki alanlarının, hem ait oldukları ülkeye coğrafi yakınlık hem de stratejik önemleri dolayısıyla etkin bir şekilde kullanılıp korunduğunu, bunun dışında hiçbir ülkeye doğrudan tabi olmayan ve ortak miras sayılan açık denizlerin bulunduğunu söyledi.

Açık denizleri, milyarlarca insanın hem gıda kaynağı hem de insanlığın ürettiği atıkların büyük çoğunluğunun nihai durağı olarak nitelendiren Bilgili, anlaşmanın kirleten öder yaklaşımını benimsediğini aktardı.

Bilgili "Anlaşmanın önemi, ulusal yetki alanlarının dışında kalan ve adeta kaderine terk edilmiş olan açık denizlerin sürdürülebilirlik ilkelerine göre yönetilmesine yönelik ortaya konulan iradede yatıyor. İlk hedef temiz okyanuslar olurken, balık stoklarının sürdürülebilir kılınması yani gelecek nesillerin de balık yiyebilmesinin garanti altına alınması ve karbon tutma kapasitesi sebebiyle küresel ısınmaya karşı elimizdeki en büyük silahlardan birisi olan okyanusların genel ekosistem sağlığının korunması da diğer hedefler. Bu amaçla, anlaşmada düzenli olarak çevresel etki değerlendirmesi yapılması öneriliyor." diye konuştu.

Çevresel hedeflerin ancak hukuki irade ve altyapıyla gerçekleşebileceğini ifade eden Bilgili, anlaşmanın ortaya koyduğu hususlar arasında kamu bilgilendirmelerinin yer aldığını, uzman yetiştirmek olarak özetlenebilecek kapasite geliştirme konusunun da anlaşmaya üye devletlerin ilgilenmesi gereken bir diğer konu olduğunu bildirdi.

Bilgili şu tespitlerde bulundu:

"Türkiye, Akdeniz ve Karadeniz kıyılarının ötesinde çıkarlara sahiptir. Kıyıdaş olmadığımız ancak büyük kaynaklara sahip olan açık denizlerin de Türkiye’nin ilgi alanına girmesi büyük önem taşıyor. Anlaşma, açık denizlerdeki kaynakların anlaşmaya üye ülkeler tarafından ortak bir iradeyle korunmasını esas alıyor. Anlaşmaya üye olmak Türkiye’ye, Akdeniz’in ötesinde, Atlantik ve Pasifik Okyanusları ile Arktik ve Antarktika sularında da koruyucu olarak söz sahibi olmak imkanını verecektir."

- "Okyanus ve denizlerin yüzde 55'i kimseye ait olmayan açık denizler"

Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) Başkanı ve İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Bölümü Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, devasa su kütlelerinin korunması, denetimi ve bunlardan yararlanılması için uluslararası herhangi bir mekanizma bulunmadığını ve bu nedenle BM tarafından yeni bir sözleşme girişimi başlatıldığını kaydetti.

Açık denizlerin korunması, işletilmesi ve sürdürülebilirliğinin bir görev olduğunu dile getiren Öztürk, "Açık denizler sözleşmesi, deniz ve okyanusların korunması konusunda yeni bir devir açıyor çünkü 2030 yılında denizlerin yüzde 30’unun korunması için yasal altlık oluştu. Ayrıca deniz koruma alanları ve yönetimi sözleşme kapsamına girdi." dedi.

Dünya okyanus ve denizlerinin yüzde 55'inin kimseye ait olmayan açık denizler olduğu bilgisini veren Öztürk, kıyısı olsun olmasın bütün ülkelerin açık denizlerden yararlanması ilkesinin geçerli olduğunu ve ülkelerin deniz ulaşımı, balık avcılığı, bilimsel araştırma, suni adaların inşası, su altı kablo ve boru hattı döşeme, açık denizlerin üstünden uçma gibi haklarının bulunduğunu anlattı.

- "Yaşamsal öneme sahip su canlıları okyanuslarda azalıyor"

Açık denizlerde denetimsizlik nedeniyle yasa dışı balıkçılık, kirlenme ve zehirli atık bırakma gibi zararlı faaliyetlerin arttığını vurgulayan Öztürk, bu suların balıkçılık, madencilik, yatçılık, gemicilik ve genetik materyal toplama faaliyetlerinin zararlarına karşı korunması gerektiğine değindi.

Öztürk, şöyle devam etti:

"Açık denizlerde gezen göçmen organizmalar var, balinalar, köpek balıkları, kaplumbağalar, kuşlar gibi. Bu canlıların korunması için işbirliği şart çünkü bunlar A, B ya da C ülkesine ait değil. Bu açıdan açık denizlerin ve biyolojik çeşitliliğin korunması, sularınızda bulunan göçmen türlerin korunması açısından önemli. Ne yazık ki beslenmemiz için yaşamsal öneme sahip olan su canlıları okyanuslarda hızla azalıyor. Küresel boyutta dünya balık stoklarının yüzde 31’i aşırı avlanmış, yüzde 26,3’ü ise tehlike altında. Bunun önlenmesi, deniz ve okyanusların sürdürülebilir yönetimi için daha büyük çaba sarf edilmesi gerekiyor."

Türkiye'nin henüz sözleşmeye taraf olmadığını, TBMM'de onaylanmasının ardından taraf olacağını hatırlatan Öztürk, Türkiye'nin en fazla Akdeniz'e dikkat etmesi gerektiğini işaret etti.

Öztürk, şu değerlendirmeleri paylaştı:

"Türkiye'nin Akdeniz'in korunması konusunda daha çok çaba göstermesi, örnek olması, öteki ülkeleri peşine takması ve Avrupa Birliği ülkeleriyle işbirliği yapması gerekmektedir. Tabii Türkiye'nin Atlantik, Pasifik Okyanusu'ndaki konularda da olup bitenleri takip etmesi ve inisiyatifler geliştirmesi gerekebilir, zaten sözleşmenin imzalanmasındaki amaçlardan birisi de bu. Türkiye'nin imzasını ben çok olumlu görüyorum, bütün dünyanın bu konudaki çabalarını takdir ediyoruz. Bu hukuki bir altyapıyı oluşturmuş durumda. Bu bir başlangıçtır, açık denizdeki bütün sorunları bugünden yarına çözecek değildir, sorunlar ortaya çıktıkça çözülecektir."

AA

Yaşanan su kaybı sonrası göl, kıyıdan 35 metre geri çekildi.

Suyun çekildiği yerlerde toprakta çatlaklar oluştu. Amatör balıkçılar, suyun azaldığı gölün kenarında balık tuttu.

Kentte iki gündür aralıklarla sağanak etkili olurken, Mudurnu ve Abant derelerinden göle su verilmeye başlandı.

AA

Doğal olarak yaşadıkları ekosistemden başka bir ekosisteme giren ve buradaki biyoçeşitliliği tehdit eden istilacı türler, iklim değişikliği ve küresel ısınma etkilerinin artmasıyla birlikte denizlerde daha fazla görülüyor.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) verilerine göre Akdeniz'de 413, Ege Denizi'nde 253, Marmara Denizi'nde 124 ve Karadeniz'de 28 olmak üzere Türkiye'yi çevreleyen denizlerde toplam 818 yabancı tür bulunurken bunların 105'i istilacı karakter sergiliyor. Akdeniz'deki türlerin yüzde 72'sinin Kızıldeniz kökenli olduğu ve Süveyş Kanalı'ndan Akdeniz'e giriş yaptığı belirlenirken, bu oran Ege Denizi'nde yüzde 54, Marmara Denizi'nde yüzde 21 ve Karadeniz'de yüzde 11 olarak tespit edildi.

İklim değişikliği istilacı türlerin yayılımını hızlandıran önemli bir faktörken Prof. Dr. Sedat Gündoğdu'nun yürüttüğü bir araştırmada, denizlerde artan plastik kirliliğinin de bu türlerin göç hızını artırdığı görüldü.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Gündoğdu, dünyada tüketilen ürünlerin sonucunda ortaya çıkan atığın ortalama yüzde 10 ila 20'sinin plastik olduğunu, Türkiye'de yıllık ortalama 32 milyon ton belediye atığı oluştuğunu ve bunun yüzde 10 ila 15'lik bölümüne tekabül eden yıllık 4-4,5 milyon tona yakın plastik atık meydana geldiğini kaydetti.

Farklı üniversitelerden bilim insanlarının bir araya gelerek oluşturduğu Mikroplastik Araştırma Grubu'nun başkanı da olan Gündoğdu, tüm dünyada yıllık ortalama 100 milyon tondan fazla plastik çöp üretildiğini, bunun 30 milyon tona yakınının denizlere döküldüğünü, Türkiye kıyılarında ise deniz dibinde günlük kilometrekarede 50-70 gram plastik biriktiğini bildirdi.

- "Plastik üzerinde daha fazla süre hayatta kalabiliyorlar"

Denize giren plastiklerin büyük bir çoğunluğunun en yakın sahile vurduğunu, bunların dalgayla tekrar denize karışabildiklerini ve bölgedeki hakim akıntı sistemiyle de denizin farklı bölgelerine taşındığını anlatan Gündoğdu, denizlere ulaşan plastiklerin neden olduğu sorunlardan birinin istilacı tür, yabancı tür ya da patojen tür taşınımı olduğunu ifade etti.

Gündoğdu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Plastiğin kendisi de istilacı. Girdiği markette, pazarda başka hiçbir alternatif bırakmıyor, kolaylıkla yerleşiyor. Denizde de böyle, plastiği türler için bedavadan yolculuk yaptıracak bir ulaşım aracı olarak düşünebilirsiniz. Yüzmeye çalışsa belki oraya erişemeyecek olan bir boyuttaki küçük bir yengecin rafting yaparak bu plastikler üzerinde çok uzun mesafeler katettiğini görmek mümkün. Bugün Akdeniz'in birçok noktasında bu plastikler üzerinde bunları kolaylıkla görebiliyoruz."

Plastikle seyahat eden türlerin başlıcalarını bakteriler, mikro mantar grupları, bazı alg türleri, midye benzeri kabuklu canlılar, yengeç ve karides gibi eklem bacaklılar ve balıklar şeklinde sıralayan Gündoğdu, polistiren, polipropilen ve polietilen gibi plastikler üzerine yerleşen bazı canlıların buralarda normal yaşam sürelerinden bile daha fazla süre hayatta kalabildiklerine dikkati çekti.

- "Çöplerin hepsi bir yabancı istilacı tür taşıyıcısı olarak değerlendirilmeli"

Plastiklere yaklaşan canlıları fırsatçı canlılar olarak nitelendiren Gündoğdu, bunların çabuk kolonize ve istilacı olabilen yabancı türler olabildiğini aktardı.

Akdeniz'deki akıntılarla beraber dolaşım halinde olan plastikler bulunduğunu işaret eden Gündoğdu, "Süveyş Kanalı üzerinden giriş yapan Kızıldeniz türleri halihazırda orada var olan kirliliği kullanarak göç şiddetini artırabiliyor. Ama burada ana belirleyici olan Kuzeydoğu Akdeniz'deki, Kuzey Afrika'daki, Akdeniz'in en doğusundaki ülkelerin yetersiz atık yönetim altyapıları ve aşırı plastik çöp üretimi. Çünkü plastik çöpü olduğu gibi denize döken ülkeler var, bu plastikler de yüzücü olduğu için bizim kıyılarımıza kadar geliyorlar ve istilacı türler ile de karşılaştıkları zaman onların buraya kadar seyahat etmelerine neden oluyorlar." diye konuştu.

Akdeniz'e kıyısı olan birçok ülkenin atıklarının akıntılar yoluyla Samandağ, Adana ve Mersin kıyılarına ulaşabildiğinden bahseden Gündoğdu, Kızıldeniz'in Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz'e bağlandığı noktadan itibaren çöplerin hepsinin birer yabancı istilacı tür taşıyıcısı olarak görülmesi gerektiğini dile getirdi.

- "Musluğu kaynağında kapatmamız gerekiyor"

Denizlerde tuzluluk, sıcaklık ve pH gibi bariyerlerin bulunduğunu hatırlatan Gündoğdu, "Bu bariyerlerin çok güçlü ya da engelleyici olmadığı ortamlarda türlerin bir yerden başka bir yere taşınması olası. Plastik malzemelere tutunarak göç edebilen türlerin toleransları zaten çok yüksek, istilacılık karakterleri de oradan geliyor. Çok dayanıklılar, çok ürüyorlar, sıcaklık ve tuzluluk aralıkları çok geniş, Karadeniz'e kadar çıkabiliyorlar." görüşünü paylaştı.

Denizdeki kirliliğin de istilacı türlerin işgalciliğini desteklediğine ve yerel türleri tehdit ettiğine değinen Gündoğdu, "Yerli türler kirlilik toleransları çok düşük olduğu için kayboluyorlar ve yerlerine kirlilik toleransı yüksek olan türler yerleşiyor. Bir sonraki adımda, bu türler ortamı komple işgal ettikleri için yerli türler farklı yerlerde küçük stoklar, popülasyonlar oluşturuyor olsalar bile tekrar aynı egemenliği sağlayamıyorlar. Bunun birçok başka riski de var, bir ekosistemde biyoçeşitlilik azaldığı zaman ekosistemin üretimi, verimliliği de azalıyor ve bu çölleşmeye katkı sağlıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Plastik sorununun, plastikler denize ulaşmadan çözülmesi gerektiğini kaydeden Gündoğdu, sözlerini şöyle tamamladı:

"En sofistike plastik yöntemini uygulasanız bile denizlere giren plastik miktarında uzun vadede bir azalma söz konusu olmuyor. Tek başına atık yönetimi plastik çöp, atık sorununu çözmeye yeterli değil. Denizden çöp toplamaktan ziyade girmeden önce engellenirse, tür taşınımının da bir nevi önüne geçilmiş olur. Bizim özellikle biraz daha musluğu kaynağında kapatmamız gerekiyor, aksi takdirde plastikleri toplayarak sorunları çözmemiz mümkün değil."

AA

Ekipler Saros Körfezi'nin yanı sıra Meriç Nehri ve göllerde de görev yapacak.

Mavi vatanın güvenliğine katkı sağlamak için çalışmalarını sürdüren ekipler 7 gün 24 saat esasına göre görev yapıyor.

- Deniz polisinin çalışma alanları

Enez Deniz Limanı Şube Müdürlüğü ekipleri, deniz yoluyla kanunsuz giriş ve kaçışları önlemek ve kaçakçılıkla mücadele, ulusal ve uluslararası düzeyde çalıntı veya aranan deniz araçlarının aranmasını sağlamak amacıyla çalışmalar yapacak.

Otel, gazino ve benzeri yerler veya çeşitli dinlenme, eğlence ve oyun yeri şeklinde sabit veya seyyar olarak kullanılan her çeşit deniz araçlarında denetimler de gerçekleştirecek ekipler, kıyıya düşmüş veya oturmuş halde görülen başıboş mayın, patlayıcı ve şüpheli maddeleri uzmanlar tarafından yok edilinceye kadar, halkın tehlikeye düşmemesi için gerekli emniyet tedbirlerini de alacak.

Deniz polisi, denizde, iç sularda kaybolan, atılan veya saklanan suç aletleri ile cesetleri balık adam veya kurbağa adamlar tarafından dalış yapmak suretiyle aratmak gibi konularda hizmet verecek.

AA

Her yıl Atatürk Baraj Göleti ve iç sulara balık yavrusu bıraktıklarını dile getiren Kıyas, "Şanlıurfa üretim istasyonundan 3 milyon 555 bin şabut ve sazan getirdik. Geçen yıl da yaklaşık bu rakama yakın yavru bırakmıştık. Bakanlığımızın İç Sularda Balıklandırma Projesi kapsamında bu çalışmalarımız devam edecektir." dedi.

AA

AA muhabirinin Bakanlıktan edindiği bilgilere göre, Gelir İdaresi Başkanlığı, yüksek gelir elde eden, lüks tüketimde bulunan ancak buna uygun vergi ödemeyen mükellefleri yakından izliyor.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında turizm bölgelerindeki lüks harcamaları yakından takip eden Gelir İdaresi, özel yat ve tekne satışlarını inceleme altına aldı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından elde edilen verilerle uluslararası bilgi değişimi kapsamında elde edilen bilgileri kendi verileriyle çapraz kontrole tabi tutan Başkanlık, 2021-2023 yıllarındaki satışların büyük kısmında yüksek miktarda vergi kaybı tespit etti. Riskli mükelleflere odaklanan Başkanlık, söz konusu 3 yılda 45 binin üzerinde özel tekne ve yat satışı yapıldığını belirledi.

Söz konusu lüks taşıtların sigorta verileriyle kasko değerlerini de inceleyen Başkanlık, yaptığı bu analizlerle yürüttüğü saha çalışmalarıyla satışların gerçek bedelle beyanlara yansımadığını saptadı.

Analizlerde 15 bin gerçek kişi ve 1527 şirketin özel tekne ve yat satışlarında beyan edilen satış bedeliyle gerçek satış fiyatı arasında büyük fark bulundu. Bu mükelleflerin para transferleri inceleme altına alınırken, ilk tespitlere göre 1,4 milyar liralık kayıt dışı hasılat tespit edildi.

Bu arada, Gelir Vergisi Kanunu'na göre, gemi ve yat gibi taşıtların 5 yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar, değer artışı kazancı sayılıyor. Yat ve tekneleri aldıkları tarihten başlayarak 5 yıl içinde elden çıkaranların alış maliyetleri ve satış bedeli arasında oluşan fark üzerinden vergilendirme yapılıyor. Bu satışların ticari kazanç sayılması durumunda ise hem gelir veya kurumlar vergisi hem de satış bedeli üzerinden ayrıca KDV alınması gerekiyor.

- "Yeni denetim yöntemleri devreye alınacak"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Çok kazanan ancak az vergi verenlerin kapısını çalmaya devam ediyoruz. Kayıt dışı ekonomiyle mücadelemiz sektör sektör genişliyor. İncelemeler sonucunda, satış bedellerini düşük gösterenlerden gerekli vergi ve cezalar talep edilecek." dedi.

Gelir İdaresince bu alanda yapılan çalışmalara devam edileceğini ve yeni denetim yöntemlerinin de devreye alınacağını bildiren Şimşek, şunları kaydetti:

"Kayıt dışılığın neden olduğu haksız rekabeti ve vergi kaybını gidermek için sektörel saha denetimlerimizi yoğun şekilde sürdürüyoruz. Vergilendirilmeyen kazançla çok harcayanları, lüks harcama yapan ancak vergi matrahını düşük gösterenleri yakından izlemeyi sürdüreceğiz. Kayıt dışı kazançların peşindeyiz. Vergide adaleti ve etkinliği artırmak amacıyla kayıt dışılıkla mücadelemiz hız kesmiyor."

AA

İlçenin 24 kilometre batısında Tuz Gölü Havzası içinde yer alan tatlı su gölü, 1996'da sit alanı ilan edildi.

Yer altı suları, küçük dereler ve Tuz Gölü'nü de besleyen Samsam Deresi'nden beslenen Gökgöl, 50 hektarlık alanıyla birçok göçmen kuşun üreme alanıydı.

Geçen yıl büyük ölçüde suları çekilen bu yıl da tamamen kuruyan gölü kuşlar terk etti.

- "Tabiat canlılığı kalmadı"

Mahalle sakinlerinden 63 yaşındaki Hasan Gölcük, AA muhabirine 1969'da su taşkınını önlemek amacıyla yapılan setle Gökgöl'ün oluştuğunu anlattı.

Gölcük, "Samsam Gölü dolup taştığı için evlere zarar vermeye başlayınca 1969'da Devlet Su İşleri kanal açtı ve suyun önüne Kozanlı Belediyesi bent yaparak Gökgöl'ü ortaya çıkardı. 1970'ten 2023'e kadar su vardı. Bu yıl da çiftçiler tarafından suyun kesilmesi ve iklim değişikliği nedeniyle göl tamamen kurudu. Göl artık beslenmemeye başladı. Tabiat canlılığı kalmadı." dedi.

Gölde geçmişte 185 çeşit kuş türü olduğunu dile getiren Gölcük, gölün balık çeşitliliği açısından da zengin olduğunu söyledi.

Gölcük, zaman zaman balık tutmak için göle geldiğini dile getirerek, "Kuş gözlemcileri aylarca kalıyorlardı, kuşlarla ilgili çok çalışmalar vardı. Gökgöl'ün kuruması Tuz Gölü'ne zarar verir çünkü Tuz Gölü'nü besliyordu. Artık Gökgöl'ü görmek istemiyorum, o manzaraya içim acıyor. Biz balık tutmaya giderdik, piknik yapardık. Kozanlı dışından insanlar pikniğe gelirdi, Kayseri'den bile gelen vardı." diye konuştu.

AA

Katsumata, iki ülke ilişkilerinin miladı kabul edilen Ertuğrul Fırkateyni'nin batışının 134. yıl dönümünde AA muhabirine konuştu.

Büyükelçi Katsumata, Japonya ile Türkiye arasındaki büyük dostluğun, 16 Eylül 1890'da Kuşimoto açıklarında batan Ertuğrul Fırkateyni'nin büyük hatırasına dayandığını vurguladı.

Katsumata, Türkiye ve Japonya'nın geleneksel dostluk ve güven ilişkisine sahip olduğunu belirterek, 2024 yılının da diplomatik ilişkilerin kuruluşunun 100. yıl dönümü olduğuna işaret etti.

Son dönemde ekonomik kalkınma, depreme karşı önlem ve afet yardımı gibi alanlarda işbirliğini teşvik ettiklerini bildiren Katsumata, yakın gelecekte enerji ve iklim değişikliği gibi yeni alanlarında da bunu sürdürmeyi hedeflediklerini kaydetti. Katsumata, "Bu alanlarda daha fazla işbirliği yapmayı planlıyoruz ve bunun, yeni alanları da güçlendireceğini umuyorum." diye konuştu.

- "Yeni katma değer"

Katsumata, Japonya ve Türkiye'nin üçüncü ülke ve bölgelerde işbirliği fırsatlarını değerlendirdiğini de dile getirdi.

Türk ve Japon şirketlerin Ukrayna'nın altyapısının inşasında işbirliği yaptığını anlatan Katsumata, "Afrika ülkeleri gibi üçüncü ülkelerde de Japon ve Türk şirketlerinin işbirliği yapmasını ve sinerji oluşturmasını isterim." ifadesini kullandı.

Katsumata, "Japon ve Türk şirketleri, risklerden korkmadan, cesurca zorlukların üstesinden geleceklerini söylüyor. Japon şirketlerinin harika olumlu özellikleri var, çok sağlam planları var, aynı zamanda yüksek teknoloji ve bilgi birikimine de sahipler." şeklinde konuştu.

İki ülke firmalarının işbirliği yapmasıyla "yeni katma değer elde edilebileceklerine" inandığını belirten Katsumata, "Bu durum sadece 'kazan' değil; kesinlikle 'kazan, kazan, kazan'dır." dedi.

- Daha fazla "üst düzey" ziyaret çağrısı

Son yıllarda hem Japonya'dan Türkiye'ye hem de Türkiye'den Japonya'ya hükümet, akademi ve iş dünyası ziyaretlerinin, iki ülke ilişkilerine güç kazandırdığını kaydeden Katsumata, Japonya Dışişleri Bakanı Kamikava Yoko'nun ocak ayındaki Ankara ziyaretini de hatırlattı.

Katsumata, Bakan Kamikava'nın bir araya geldiği Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile, iki ülke ilişkilerinin yanı sıra Rusya-Ukrayna Savaşı ve İsrail'in Gazze'ye saldırıları konuları dahil işbirliği fırsatlarını ele aldığını anımsattı.

Katsumata, ikili diplomatik ilişkilerin başlangıcının 100. yıl dönümü dolayısıyla ülkesine, Türkiye'den daha fazla sayıda üst düzey ziyaret beklediklerine işaret etti.

- "Derin dostluğa Japonca'da 'kizuna' denir, ben bu dostluğu derinleştirmek istiyorum"

Son 20 yıl içinde ilan edilen "Türkiye'de Japonya Yılı" ve "Japonya'da Türkiye Yılı" gibi etkinliklerinin iki ülke kültürel ilişkilerini derinleştirdiğini kaydeden Katsumata, "Ülkeler arasındaki ilişkilerin temelinde, hem halkları hem de kültürleri daha derinlemesine tanımanın çok önemli olduğuna inanıyorum." diye konuştu.

Çeşitli alanlarda "tek tek işbirliği" yapmayı sürdüreceklerini anlatan Katsumata, "Bu, iki ülke arasındaki bağ. Bunun bir ilişkiden çok bir bağ olduğunu söyleyebilirim. Daha derin anlamda dostluğa Japonca'da 'kizuna' denir ve ben bu dostluğu derinleştirmek istiyorum." ifadesini kullandı.

Katsumata, "Atalarımızın Osmanlı İmparatorluğu ve Meiji dönemlerinden bu yana geliştirdiği bu dostluğu ve iyi niyeti, gelecek nesillere sağlam bir şekilde miras bırakmak ve aktarmak istiyoruz." şeklinde konuştu.

- Türk-Japon diplomasisinin miladı: Ertuğrul Fırkateyni

İslam dünyasından Japonya'ya organize şekilde giden ilk diplomatik heyeti taşıyan Ertuğrul Fırkateyni toplam 609 kişilik mürettebatıyla Temmuz 1889'da İstanbul'dan ayrıldı.

Fırkateyn sırayla Süveyş, Aden, Bombay, Kolombo, Singapur, Hong Kong, Fukuşu, Nagazaki, Kobe duraklarına uğrayarak 11 ay sonra Yokohama'ya ulaştı.

Japonya İmparatoru Meiji tarafından kabul edilen Heyet Başkanı Osman Paşa, 2. Abdülhamid'in gönderdiği mektup ve madalyayı Meiji'ye takdim etti.

Ziyaret kapsamında birçok temasta bulunan Osmanlı heyeti Yokohama'dan 15 Eylül 1890'da ayrıldı.

Ertuğrul, 16 Eylül akşamı Kuşimoto yakınlarında kayalara çarparak battı.

Kazadan sadece 69 denizci kurtuldu, 550 Osmanlı levendi hayatını kaybetti.

Ziyaretin mahzun hikayesi iki ülke diplomasisinde başlangıç kabul edilirken, batan fırkateyn ve leventlerin manevi mirası da 134 yıldır iki ülke halkının gönüllerinde yaşatılıyor.

- Yüzüncü yılda karşılıklı ziyaretler

TCG Kınalıada korveti, Türkiye ile Japonya diplomatik ilişkilerinin 100. yılı ve Ertuğrul Fırkateyni'nin seyrinin 134. yılı dolayısıyla Japonya'ya ziyaret gerçekleştirmişti.

134 yıl sonra Ertuğrul'un rotasını izleyen askeri gemi 8-11 Haziran'da Kuşimoto, 12-16 Haziran'da başkent Tokyo ve 18-21 Haziran'da Hiroşima'yı ziyaret etmişti.

Japonya Deniz Öz Savunma Kuvvetleri'ne ait "Kashima" ve "Shimakaze" eğitim gemileri, Türkiye-Japonya dostluk ilişkilerinin geliştirilmesi ve iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisinin 100'üncü yıl dönümü dolayısıyla ağustosta İstanbul Sarayburnu Limanı'na demir atmıştı.

AA

Rüzgarın etkisiyle kıyıdan açılan botun sürüklendiğini fark eden vatandaşlar, suya atlayan Hüseyin'i alıp kıyıya getirdi.

Çevredekilerin durumu bildirmesi üzerine olay yerine jandarma ve 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi.

Bu sırada bazı kişiler, kıyıdan iyice açılan bottaki kız çocuğunu kurtarmak için göl sahilinden bir işletmeye ait tekneyle hareket etti. Kısa sürede yaklaşık 500 metre uzaklıktaki bota ulaşan teknedekiler, çocuğu alıp kıyıya ulaştırdı.

Kızlarının kurtarılmasını sahilde gözyaşlarıyla izleyen anne ve babası, onu sağlıklı görünce büyük mutluluk yaşadı.

Ambulansta ilk müdahalesi yapılan Yasemin A, tedbir amaçlı hastaneye götürüldü.

AA

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Denizcilik Genel Müdürlüğünün ocak-ağustos dönemine ilişkin denizcilik istatistiklerini değerlendirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın önderliğinde, Türkiye'yi önemli bir liman merkezi haline getirdiklerine işaret eden Uraloğlu, dünyadaki deniz ticaretinden daha fazla pay almak için çalışmalara devam ettiklerini bildirdi.

Uraloğlu, denizlerden sağlanan imkanların artırılması, kaynakların ekonomiye kazandırılması için gerekli yatırımların yapıldığına dikkati çekerek, "Bu yılın ağustos ayında limanlarımızda elleçlenen yük miktarı 42 milyon 789 bin 708 ton olarak gerçekleşti. 2024 yılının ocak-ağustos döneminde limanlarda elleçlenen yük miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,9 artarak 356 milyon 112 bin 778 tona ulaştı." ifadesini kullandı.

Ağustosta limanlardan yurt dışı limanlara giden yük miktarının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,7 azalışla 11 milyon 604 bin 33 ton olarak gerçekleştiğini bildiren Uraloğlu, yurt dışı limanlardan Türkiye'ye gelen yük miktarının ise yıllık bazda yüzde 8,4 azalışla 19 milyon 870 bin 521 tona düştüğünü aktardı.

Uraloğlu, ağustosta yurt dışı yük taşımalarının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,7 düşüşle 31 milyon 474 bin 554 tona gerilediğine işaret etti.

- En fazla yük 6 milyon 894 bin 536 tonla Kocaeli'de elleçlendi

Ağustosta en fazla yük elleçlemesinin 6 milyon 894 bin 536 tonla Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde gerçekleştiğini kaydeden Uraloğlu, burayı 6 milyon 732 bin 894 tonla Aliağa Bölge Liman Başkanlığı ve 5 milyon 560 bin 775 tonla İskenderun Bölge Liman Başkanlığının takip ettiği bilgisini verdi.

Uraloğlu, aynı dönemde limanlarda deniz yoluyla yapılan transit yük taşımalarının 5 milyon 673 bin 127 ton olduğunu belirterek, kabotajda taşınan yük miktarının ise 5 milyon 651 bin 27 ton olarak gerçekleştiğini ifade etti.

- En fazla artış buğday ve mahlut elleçlemesinde

Taşınan yük cinsleri bazında ağustosta bir önceki aya göre en fazla artış gösteren yük cinsinin buğday ve mahlut olduğunun altını çizen Uraloğlu, limanlardan 527 bin 235 ton buğday ve mahlut yük elleçlemesi gerçekleştirildiğini bildirdi.

Uraloğlu, bu dönemde portland çimentonun 738 bin 45 tonla limanlardan yurt dışına gitmek üzere gemilerle en fazla taşınan yük cinsi olduğuna değinerek, bunu klinker ve motorin yük cinslerinin takip ettiğini belirtti.

Ham petrol yük cinsinin yurt dışından Türkiye'ye gelen gemilerde en fazla taşınanlar arasında ilk sırada yer aldığını da vurgulayan Uraloğlu, bunu sırasıyla, briketlenmemiş taş kömürü ve hurda demir yük cinslerinin izlediğini ifade etti.

- En fazla yük taşıması İtalya'ya yapıldı

Bakan Uraloğlu, ağustosta limanlardan deniz yolu ile yurt dışına gitmek üzere yapılan yüklemelerde en fazla yük taşımasının İtalya'ya yapıldığına da işaret ederek, bunu ABD ve Mısır'a yapılan taşımaların takip ettiğini belirtti.

Deniz yolu ile limanlara gelen en fazla yükün Rusya'dan yapılan taşımalar olduğuna dikkati çeken Uraloğlu, şu bilgileri paylaştı:

"Ağustosta limanlarda elleçlenen 31 milyon 474 bin 554 ton yurt dışı yükün yüzde 8'i Türk bayraklı gemilerle taşındı. Bu dönemde Türk bayraklı gemilerle taşınan yurt dışı yük miktarı 2 milyon 462 bin 885 tonla geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,6 arttı. Yabancı bayraklı gemiler ile taşınan yurt dışı yük miktarı ise 29 milyon 11 bin 669 tonla yıllık bazda yüzde 6,4 azaldı."

Uraloğlu, ağustosta limanlarda elleçlenen konteyner miktarının ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,5 artışla 1 milyon 179 bin 563 TEU'ya ulaştığını belirterek, "Yılın 8 ayında limanlardan elleçlenen konteyner miktarı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,1 artışla 9 milyon 61 bin 518 TEU oldu." ifadelerini kullandı.

AA

İklim değişikliği nedeniyle okyanuslarda su seviyelerinin yükselmesinin Pasifik ada ülkeleri için ciddi tehdit oluşturduğunu belirten Guterres, fosil yakıt kullanımıyla çevreye salınan karbon emisyonunun su seviyelerindeki artışı hızlandırdığını kaydetti.

Guterres, "Yükselen deniz seviyeleri, tamamen insanlığın yarattığı bir krizdir." ifadesini kullandı.

- "Pasifik ada ülkeleri ciddi tehlike altında"

Konuya ilişkin hazırlanan BM raporunda, Tonga'nın başkenti Nuku'alofa'da deniz seviyesi, 1990-2020 arasında 21 santimetre yükselerek küresel ortalamanın yaklaşık iki katına çıktığı bildirildi. Raporda ayrıca, Samoa'nın Apia kentinde deniz seviyesinin 31 santimetre, Fiji'nin Suva-B kentinde ise 29 santimetre yükseldiği belirtildi.

Bölge halkının yaklaşık yüzde 90'ının su seviyeleri yükselen okyanusların 5 kilometre yakınında yaşadığına dikkati çeken Guterres, "Bu durum, Pasifik ada ülkelerini ciddi tehlike altına sokuyor." dedi.

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Genel Sekreteri Celeste Saulo da konuyla alakalı gazetecilere yaptığı açıklamada, "Okyanuslar, su seviyelerinin yükselmesi nedeniyle yaşam boyu bir dost olmaktan çıkıp büyüyen bir tehdide dönüşüyor." ifadesini kullandı.

- Uluslararası topluma çağrı

BM Genel Sekreteri, çevreyi kirleten büyük şirketlerin karbon salınımını azaltma konusunda doğrudan sorumlu olduğunu söyledi.

Fosil yakıt tüketiminden kaynaklanan iklim değişikliği ve çevre kirliliği ile mücadele için bu tür yakıtlardan tamamen uzaklaşılması gerektiğini belirten Guterres, küresel topluma, fosil yakıtların hızlı ve adil şekilde kullanımdan kaldırılması çağrısında bulundu.

Guterres, büyük şirketler ile gelişmiş ülkelerin, iklimle ilgili anlaşmaları yerine getirmek ve iklim değişikliğinden etkilenen ülkelere yönelik finansmanı büyük ölçüde artırmaları gerektiğini vurguladı.

- 53. Pasifik Adaları Forumu

Pasifik Okyanusu'nda bulunan ada ülkesi Tonga'da düzenlenen 53. Pasifik Adaları Forumu dün başladı.

Forumda, Avustralya, Cook Adaları, Mikronezya, Fiji, Fransız Polinezyası, Kiribati, Nauru, Yeni Kaledonya, Yeni Zelanda, Niue, Palau, Papua Yeni Gine, Marshall Adaları, Samoa, Solomon Adaları, Tonga, Tuvalu ve Vanuatu ülkeleri katılımcı olarak yer alıyor.

Tonga Başbakanı Siaosi Sovaleni'nin başkanlığında düzenlenen forumun 30 Ağustos'a kadar sürmesi bekleniyor.

AA

Bölgeye ulaşan ekipler, denizde can yelekli 4 kazazede ve ters dönmüş vaziyetteki tekneyi tespit etti.

Yapılan çalışmalar sonucunda kazazedeler E.A. (35), Ö.D. (71), Y.Ö. (38) ve İ.İ. (41) kurtarıldı.

Kurtarılanların genel sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Kısmen batan tekne de bot yardımıyla kıyıya çekildi.

AA

AA muhabirinin İstanbul ve Marmara, Ege, Akdeniz, Karadeniz Bölgeleri (İMEAK) Deniz Ticaret Odası sektör raporundan derlediği verilere göre, dünya yüklerinin yaklaşık yüzde 86'sının sevk edildiği deniz yoluyla ticaret, 2023'te önceki yıla göre yüzde 3 artış gösterdi.

Bu dönemde, deniz yoluyla majör dökme yük ticaretinin yüzde 4,8 ve petrol ticaretinin yüzde 3 ile güçlü büyümesinin ardından toplam küresel deniz ticaret hacmi 12,3 milyar tona ulaşarak olumlu bir görünüm sergiledi.

Söz konusu ticaretin yaklaşık 2,1 milyar tonu küçük hacimli dökme yükler, 2 milyar tonu ham petrol, 1,8 milyar tonu konteyner, 1,5 milyar tonu demir cevheri, 1,3 milyar tonu kömür, 1,1 milyar tonu petrol ürünleri, 950 milyon tonu diğer kuru yükler, 550 milyon tonu sıvılaştırılmış gazlar, 520 milyon tonu tahıl, 375 milyon tonu kimyasal maddelerden oluştu.

Sıvılaştırılmış gazların 411 milyon tonu sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), 128 milyon tonu sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG), kalanı ise diğer gazlardan oluştu.

Küçük çaplı dökme yükler, küresel deniz ticaretinde yüzde 17,2 payla ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 16,4 ile ham petrol, yüzde 15 ile konteyner, yüzde 12,6 ile demir cevheri, 10,6 ile kömür, yüzde 8,7 ile petrol ürünleri, yüzde 7,7 çeşitli kuru yükler, yüzde 4,5 ile gazlar, yüzde 4,2 ile tahıl ve yüzde 3 ile kimyasal maddeler takip etti.

Söz konusu verilere göre, enerji kaynaklarının deniz taşımacılığındaki payı 2023'te tonaj bazında toplam 4,97 milyar ton ile yüzde 40 olarak kayıtlara geçti.

Dünyada geçen yıl 4,5 milyar ton petrol, yaklaşık 570 milyar metreküpü (411 milyon ton) LNG olmak üzere 4 trilyon 80 milyar metreküp doğal gaz ve 8,6 milyar ton kömür tüketildi.

AA

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Karamürsel Belediyesi ve Karamürsel Sualtı Sporları Derneği (KARSAD) işbirliğinde, şehir hatlarında uzun yıllar yolcu taşımacılığında kullanıldıktan sonra İzmit Körfezi'nin mavi bayraklı plajına sahip Karamürsel ilçesinde 2013 yılında kıyıdan 180 metre açıkta batırılan vapur, suyun 23 metre derinliğinde yumuşak mercan, nesli tükenme tehlikesi altında bulunan pina, Marmara Denizi'yle özdeş istavritin de aralarında bulunduğu pek çok canlı türüne ev sahipliği yapıyor.

Dalış tutkunları, "resif" görevi yapan batıkta hem keşif yapıyor hem de su altı canlılarını görme fırsatı buluyor.

İnönü batığına, su altı belgesel yapımcısı ve görüntü yönetmeni Tahsin Ceylan, KARSAD Başkanı Zeki Şirinoğlu, dalış eğitmenleri Murat Kulakaç ve Hüseyin Genç ile sualtı fotoğrafçısı Mehtap Akbaş Çiftci dalış yaptı.

Ceylan tarafından kaydedilen görüntülerde, İnönü batığı, yılan yıldızları, iskorpit, gümüş, çizgili hani balığı, pina, deniz salyangozu ve yumurtaları yer alıyor.

- "Deniz ekosisteminde canlanmayı görünce inanılmaz mutlu oluyoruz"

Ceylan, AA muhabirine, Marmara Denizi'nin yüzey suyunun oksijen açısından zengin olduğunu söyledi.

Batığın resif görevi gördüğünü aktaran Ceylan, şöyle konuştu:

"Her dalışımızda mutlaka etrafımızda istavrit, iskorpitler, batığın etrafında ve altında pinalar var. Pinalar nesli tükenme tehlikesi altında olan türlerden biri. Ege ve Akdeniz'de yok oldular, şu anda bir tek Marmara'da pinaları görüyoruz. Bir pina ortalama günde 6 litre suyu süzüyor. Bir tür denizin doğal filtrasyonunu yapıyor. Zaten müsilaj (deniz salyası) döneminde bile tüm Türkiye'de pinalar ölmüşken bir tek Karamürsel'de pinalar yaşıyordu. Son derece önemli bir olay. Dalış turizmine de ciddi katkısı var. Her yıl binlerce insan burada dalıyor. Hem batığı hem de batığın etrafındaki canlı yaşamını görüyorlar."

Ceylan, Karamürsel'de görülen yumuşak mercanların önemli bir canlı türü olduğuna işaret ederek, şunları söyledi:

"Denizden akıntıyla gelen planktonlarla besleniyorlar ve onlar da orada arttı. Büyümeye de başladılar. 20-30 santimetre kadarlardı ama şimdi 40 santimetreyi aşan boylara ulaştılar. Bu deniz ekosisteminde böyle bir canlanmayı görünce inanılmaz mutlu oluyoruz. Karamürsel'in bir özelliği de İzmit Körfezi'nde deniz çayırlarının en yoğun olduğu bölgedir. Deniz çayırları da fotosentezle soluduğumuz havadaki oksijenin yüzde 20'sini sağlıyor. O bölgenin özel bir ekolojik önemi var."

Dalgıç eğitmeni Genç de batığın yaklaşık 22 metre uzunluğunda olduğunu dile getirerek, batığın içine girip çıkabilecekleri yerlerin bulunduğunu kaydetti.

İstavrit, istakoz, iskorpit, pina, karagöz, yumuşak mercan, eşkina gibi türler bulunduğunu belirten Genç, batığın dalış turizmine katkı sağladığını sözlerine ekledi.

AA

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Denizcilik Genel Müdürlüğünce hazırlanan 2024 yılı ocak-temmuz dönemi denizcilik istatistiklerine ilişkin bilgi verdi.

Türkiye'nin dünyanın önde gelen denizci ülkelerinden olduğunun altını çizen Uraloğlu, ülkenin deniz ticaretinden daha fazla pay alması için çalışmaları hız kesmeden sürdürdüklerine işaret etti.

Uraoğlu, deniz ticaret hacmini artırmanın ülke ekonomisi ve istihdamı açısından önemini vurgulayarak denizlerden sağlanan imkanların artırılması, kaynakların ekonomiye kazandırılması için gerekli atılımların ve yatırımların yapıldığını belirtti.

Bakan Uraloğlu, elleçllenen yük miktarına ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"Bu yılın temmuz ayında limanlarımızda elleçlenen yük miktarı 44 milyon 85 bin 87 ton olarak gerçekleşti. 2024 yılı ocak-temmuz döneminde limanlarımızda elleçlenen yük miktarı ise toplam 313 milyon 269 bin 412 tona ulaştı. Temmuz ayında limanlarımızdan yurt dışı limanlarına giden yük miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15 artışla 11 milyon 892 bin 9 ton olarak gerçekleşti. Yurt dışı limanlarından limanlarımıza gelen yük miktarı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,1 azalarak 20 milyon 311 bin 874 ton olarak gerçekleşti. Temmuz ayında yurt dışı yük taşımaları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,5 azalarak 32 milyon 203 bin 883 ton oldu."

- En fazla artış gösteren yük cinsi demir cevheri ve konsantreleri

Temmuzda bölge liman başkanlıkları bazında ise en fazla yük elleçlemesinin 7 milyon 67 bin 900 ton yükle Aliağa Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde gerçekleştiğini bildiren Uraloğlu, "Aliağa Bölge Liman Başkanlığını 6 milyon 888 bin 671 ton ile Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı ve 5 milyon 577 bin 204 ile İskenderun Bölge Liman Başkanlığı takip etti." ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, söz konusu ayda limanlarda deniz yoluyla yapılan transit yük taşımalarının 6 milyon 460 bin 580 ton, kabotajda taşınan yük miktarının ise 5 milyon 420 bin 624 ton olduğunu bildirdi.

Aynı dönemde taşınan yük cinsleri bazında aylık bazda en fazla artış gösteren yük cinsinin demir cevheri ve konsantreleri elleçlemesi olduğunu belirten Uraloğlu, bu alanda limanlardan 1 milyon 465 bin 465 ton yük elleçlemesi gerçekleştirildiğini ifade etti.

Uraloğlu, bunu hurda demir ile alüminyum cevheri ve konsantreleri yüklerinin izlediğini belirterek şunları kaydetti:

"Temmuz ayında portland çimento 762 bin 325 tonla limanlarımızdan yurt dışına gitmek üzere gemilerle en fazla taşınan yük cinsi oldu. Söz konusu yük cinsini rulo sac ve feldispat yük cinsleri takip etti. Ham petrol yük cinsi, yurt dışından limanlarımıza gelen gemilerde en fazla taşınan yükler arasında ilk sırada yer aldı. Bunu sırasıyla briketlenmemiş taş kömürü ve hurda demir yük cinsleri takip etti."

- En fazla yük taşıması İtalya'ya yapıldı

Temmuzda limanlardan deniz yoluyla yurt dışına gitmek üzere yapılan yüklemelerde en fazla yük taşımasının İtalya'ya yapılan taşımalarda gerçekleştirildiğini kaydeden Uraloğlu, bu ülkeyi İspanya ve ABD'ye yapılan taşımaların takip ettiğine işaret etti.

Uraloğlu, deniz yoluyla limanlara gelen en fazla yükün Rusya'dan yapılan taşımalar olduğunu belirterek şu bilgileri paylaştı:

"Temmuz ayında limanlarımızda elleçlenen 32 milyon 203 bin 883 ton yurt dışı yükün yüzde 8'i Türk bayraklı gemilerle taşındı. Temmuzda Türk bayraklı gemilerle taşınan yurt dışı yük miktarı 2 milyon 578 bin 844 ton ile geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,3 azaldı. Yabancı bayraklı gemiler ile taşınan yurt dışı yük miktarı ise 29 milyon 625 bin 39 ton ile geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,6 azaldı."

Limanlarda elleçlenen konteyner miktarının temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,2 azalarak 1 milyon 100 bin 338 TEU olduğuna dikkati çeken Uraloğlu, "Ocak-temmuz döneminde limanlardan elleçlenen konteyner miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,5 artarak 7 milyon 881 bin 828 TEU'ya ulaştı." bilgisini paylaştı.

AA

Su altı belgesel yapımcısı ve görüntü yönetmeni Tahsin Ceylan, tekne faaliyetlerinin yoğun olduğu Alanya ilçesinde dalış yaparak incelemelerde bulundu.

Ceylan, teknelerden atılan çapaların nesli tükenmekte olan canlıların yer aldığı "kırmızı liste"de bulunan posidonya çayırlarına zarar verdiği anları görüntüledi.

Görüntülerde, bir çapanın çekilme anında deniz çayırını köklediği, zincirinin ise tahribata yol açtığı dikkati çekti.

Su altı belgesel yapımcısı ve görüntü yönetmeni Tahsin Ceylan, AA muhabirine, Alanya kalesi önünde tur ve balıkçı teknelerinin sürekli çapa attığını söyledi.

Deniz çayırları popülasyonunun bölgede yoğun olduğunu ifade eden Ceylan, "Teknelerin bağlanabileceği tonoz olmadığı için hepsi çapa atıyor. Bu da deniz çayırları açısından büyük bir trajediye neden oluyor. Soluduğumuz havanın içerisindeki oksijenin yüzde 20'sini deniz çayırlarının fotosentezine borçluyuz." dedi.

- "Maalesef Akdeniz çölleşiyor"

Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesinden Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu da Ege'de ve Antalya Körfezi'nde deniz çayırlarına rastlandığını söyledi. Akdeniz'de su sıcaklığının artmasıyla özellikle kıyıya yakın bölgelerde deniz çayırlarının yok olmaya başladığını anlatan Gökoğlu, "Koylarda ve ada çevrelerinde de teknelerden atılan çapalar büyük zarar veriyor. Deniz tabanına kök salan deniz çayırlarının çapalar çekilirken tamamen köklenmesi sonucu bölgede çölleşme oluşuyor. Zincirler de deniz çayırlarını eziyor. Akdeniz'e endemik posidonia oceanica dahil deniz çayırları yok olma tehdidi yaşıyor. Maalesef Akdeniz çölleşiyor." görüşünü paylaştı.

Tonozlama sistemine geçilmesi gerektiğini aktaran Gökoğlu, "Ya da tonozlama ya da yere kazık çakılıp teknelerin şamandıralara bağlanması gerekiyor. Tonozlama sistemi balıklar için resif görevi de görüyor." ifadelerini kullandı.

Dalış Eğitmeni Ayşen Aşkım Acarlar, teknelerin bağlanması için bölgede tonoz ihtiyacının olduğunu söyledi.

Dalış Eğitmeni Deniz Acarlar da 20 yıl önce su altının yemyeşil olduğunu ancak neredeyse deniz çayırlarının bitme noktasına geldiğini belirtti. Acarlar, bölgeye tonoz yapılması halinde deniz çayırlarının yeniden çoğalacağını kaydetti.

AA

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü, "Bilim 2" gemisi ile 8 bilim insanının katıldığı ve 4 gün süren 2024 Marmara Denizi seferlerinin ilk bölümünü geçtiğimiz günlerde tamamladı.

Isınma, kirlilik, oksijen değerleri, akıntı yönleri gibi birçok parametrenin incelendiği sefer sonrasında gemide AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Yücel, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yürüttükleri Marmara Denizi Bütünleşik Modelleme Sistemi (MARMOD) projesi kapsamında özellikle müsilaj krizinden beri artan sıklıktaki deniz seferleriyle, Marmara Denizi'nin oşinografik durumunu takip ettiklerini belirtti.

Düzenledikleri son seferde özellikle Doğu Marmara'ya odaklandıklarını bildiren Yücel, "İlk bulgularımızda özellikle oksijende durum hiç ama hiç iç açıcı değil, hala Marmara ilk 30 metresi hariç ciddi oksijen azlığı çeken, komada bir yer. Oksijen özellikle ilk 30 metreden sonra 'hipoksi eşiği' dediğimiz, bir balığın giremeyeceği seviyede düşük. Ardından 150-200 metreye eriştiğinizde neredeyse ölçmekte zorlandığımız, çok çok az seviyelerde oksijen var." dedi.

Daha önce, özellikle Doğu Marmara'da 600 ila 800 metre bandındaki Akdeniz suyunun Marmara'ya az da olsa bir nefes verdiğini ve oksijen değerlerini bir nebze de olsa artırdığını belirten Yücel, son seferde buna rastlamadıklarını, denizlerdeki ısınmanın bu sonucu doğurmuş olabileceğini ifade etti.

Önceki yıllara göre Marmara Denizi'nin çok fazla ısınıp yorulduğunu, mayıs sonu itibarıyla da alg patlamalarıyla sistemin hırpalandığını dile getiren Yücel, "Geçen yılki seferimizde eylül ayında ölçtüğümüz yaz sonu değerlerini şimdiden ölçmüşüz ve geçmişiz bile. Yaz süresince bunun artacağını düşünüyoruz. Deniz suyu sıcaklıkları bu yıl rekorlar kırdı. Temmuz, ağustos, eylül aylarında bu rekorların yenilenmesi olası. Şimdiden Doğu Marmara'da deniz suyu sıcaklığını 26, İzmit Körfezi'nde 27 derece ölçtük ki bu bölgelerde son 40 yılın ortalaması 24-25 derecelerdir." diye konuştu.

Deniz suyu sıcaklığındaki artışın daha az oksijen çözülebilmesine ve kirlilik artışına neden olduğunu aktaran Yücel, sıcaklık, oksijensizleşme ve kirliliğin kısır bir döngü içinde birbirini beslediği tespitini paylaştı.

Yücel, kirliliğin boyutu hakkında şunları söyledi:

"Özellikle son yıllarda çok yoğun veri topladığımız için çok net konuşabilirim. Marmara'da azot, fosfor kirliliği artarak devam ediyor, birikim devam ediyor, trendlerde azalmayı bırakın herhangi bir durma gözlemlemedik. Marmara'da çok ciddi bir biyolojik üretim hali sürmekte. Üretim değerleri Karadeniz'in 3-4 katı. Esas 3-4 hafta önceki biyolojik üretim patlamasını geride bıraktık, şimdi sistem nispeten yazla ilgili bir denge durumuna ulaştı. Marmara çok üretken, aşırı azot ve fosfor yüklü."

- Marmara için yeni tehdit: Hidrojen sülfür

Denizde oksijenin azaldığı noktada hayatın bittiği gibi bir algı bulunsa da tek hücreli yaşamın sürdüğünü, mikrobiyal canlıların solunum yapmaya devam ettiğini anlatan Yücel, söz konusu canlıların bu solunumu nitrat denilen, azotun oksijen bağlı formuyla yaptıkları bilgisini verdi.

Doğu Marmara'da da 200 metreden sonra nitrat seviyelerinin düştüğüne ve oksijen azaldıkça nitratın da azalmaya başladığına değinen Yücel, termodinamik teoriye göre oksijen ve nitrat tükendiğinde mikrobiyal yaşamın sülfat soluyarak hidrojen sülfür gazı ortaya çıkaracağını işaret etti.

MARMOD projesi sayesinde böyle bir trendi Doğu Marmara'da tespit ettiklerini vurgulayan Yücel, şu uyarılarda bulundu:

"Bu bir felaket anlamına geliyor. Bu bütün besin sisteminin, besin ağının çökmesi demek. Hidrojen sülfürlü sular dipte birikmeye başladığı anda yavaş yavaş kötüleşmeyle beraber önlem alınmazsa yukarı doğru çıkacak. Bu, koku yapması, hidrojen sülfürlü suların kıyıya vurması demek. Üstteki 30 metrelik oksijenli suyla birleştiği zaman yeni müsilajımsı, göze hoş gelmeyen, halk sağlığı açısından müthiş tehdit oluşturan, balıkçılık için bambaşka tehdit oluşturan, turizmi çökertecek bir fenomen olacak. Hidrojen sülfür İzmit Körfezi dışında, Marmara'da henüz yok, henüz oluşuma başlamadı ama son 3 yıldaki gidişat sürerse, önümüzdeki 4 ya da 5 yıl içerisinde Doğu Marmara'daki nitratın tükeneceğini biz MARMOD verileriyle görüyoruz."

Marmara'nın sorununun azot ve fosfor yükü olduğunu hatırlatan Yücel, bu yükün önemli bir kısmının tarımsal girdiler ve şehirlerin arıtılmamış, az arıtılmış veya en ileri seviyede arıtılmamış atık sularının Marmara ile buluşmasından kaynaklandığını, acil olarak harekete geçilmesi gereken konuların başında da bu iki sorunun geldiği değerlendirmesini paylaştı.

AA

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre; Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda düzenlenen sefer kapsamında uzaktan algılama yöntemiyle yürütülen çalışmalarda 2023 ve 2024'ün haziran aylarının ortalama deniz buzu dağılımı karşılaştırıldığında, bu yıl neredeyse Akdeniz Bölgesi kadar, yani Türkiye’nin 8'de 1’i büyüklüğünde, deniz buzunda azalma gözlemlendi.

Küresel iklim değişikliği sebebiyle deniz buzu alanlarının azalmasının, okyanustaki canlı kaynaklarının bu bölgelere göç etmesine yol açarken aynı zamanda Arktik Okyanusu’nun sınırlarının daralmasına neden olduğu belirlendi.

4. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Lideri Prof. Dr. Ersan Başar, AA muhabirine yaptığı bilgilendirmede, kutup bölgelerinin, küresel ısınmanın etkilerinin en yoğun görüldüğü alanlar olduğuna dikkati çekerek, “Burada da bizim en çok karşımıza çıkan Arktik, yani kuzey kutbuna, özellikle Atlantik Okyanusu'nun etkisiyle gelen sıcak su akıntıları, Arktik Okyanusu’na ulaşıyor. Burada büyük bir değişimle sanki dünyanın tüm okyanuslarındaki suyun dönüşümünü sağlayan bir pompa görevi gören bir alandayız.” ifadelerini kullandı.

Norveç Kutup Enstitüsü'nde 2023 yılında Gerland ve arkadaşları tarafında yapılan çalışmada da Arktik bölgenin Atlantik Okyanusu etkisi ile Atlantifikasyona maruz kaldığının bildirildiğini hatırlatan Başar, "Bizlerin yapmış olduğu çalışmada da bunların etkileri görülmektedir.” dedi.

Başar, Arktik Bölgedeki dengenin bozulduğuna dikkati çekerek, “Dünyanın aslında bütün su akışı, okyanuslardaki akıntı, akış rejimin değişmesi söz konusu. Son dönemde iklim değişimi ile özellikle Atlantik'ten gelen suyun daha fazla Arktik’e gelmesiyle Arktik'teki buzun erimesi, küresel iklim değişimi ve Albedo etkileri aynı şekilde sıcaklık artışları deniz buzunun oluşmasını engelliyor. Deniz buzunun oluşması engellenmekle birlikte Artik’te bulunan buzulların erimesi de artıyor.” şeklinde konuştu.

- “Arktik Okyanusu, Atlantik Okyanusu’na yeniliyor”

Prof. Dr. Ersan Başar, özellikle Barents Denizi’nin kuzey taraflarında bulunan bölgelerde deniz suyunun tuzluluk değerlerinde ve sıcaklığında olan değişİmin tüm akımın değişmesine sebep olduğunu belirterek, "Atlantik'teki deniz yapısı Arktik'teki bölgenin daha yukarılara kaymasına sebep oluyor ki biz buna “Atlantifikasyon” diyoruz. Aslında Arktik Okyanusu yavaş yavaş Atlantik Okyanusu'na yeniliyor diyebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.

Arktik çemberinin kuzeyinde kalan bölgede yaşayan canlıların daha kuzey bölgelere gitmeye başladığını ifade eden Başar, “Atlantik'teki canlılarda onların yerini doldurarak artık normalde Atlantik Okyanusu'nda gördüğümüz canlıları biz artık Arktik Okyanusu’nda, başta Barents Denizi’nde ve Norveç Denizi’nde olmak üzere, çok yoğun olarak görüyoruz. Barents Denizi’nin de artık iyice Atlantifikasyon etkisi altında olduğunu, bilim insanları yapmış olduğu birçok çalışmada ortaya koydular ve şu anda burası bilim insanlarının da en çok odaklandığı bölge.” bilgilerini verdi

- "Atlantik Okyanusu sınırlarını büyütürken, Arktik okyanusu sınırlarını küçültüyor"

Atlantifikasyon etkisiyle Atlantik Okyanusu sınırlarını büyütürken, Arktik Okyanusu'nun küçüldüğüne dikkati çeken Başar, "Arktik Okyanusu’nun sınırlarını küçültmesi demek, bizim deniz buzuna daha az ulaşmamız, yani buzulların erimesi demek. Bu da dünyadaki o okyanuslardaki akıntı rejiminin değişmesidir ki bu da hayatın geleceğini bizim için olumsuz yönde etkileyecek gerçeklerden bir tanesi.” ifadelerini kullandı.

Başar, deniz buzları eridiği ve diğer buzulların erimeye başladığı zaman dünyaya güneşten gelen ışınların etkisiyle, buzların daha fazla erimeye başlandığını ve Albedo etkisiyle sıcaklığın dünya üzerinde kaldığını kaydetti.

Buzul yoğunluğu fazla olduğu zaman güneş ışınlarının beyaz renkten yansıyarak dünyayı terk ettiğini, ancak azalma sebebi ile ısınmaya başlayan dünyanın daha çok birbirini tetikleyen bir şekilde ısındığını ve sıcaklığı artırmaya başladığını dile getiren Başar, bunun da Albedo etkisinin en bariz örneklerinden biri olduğunu belirtti.

Albedo etkisinin birbirini tetikleyen unsurlar olduğuna dikkati çeken Başar, “Bu bölgeler ısındıkça tamamen yeni alanlar çıkıyor. Yeni alan, koyu renk alanlar siyah toprak alanları ne yapıyor? Direkt olarak yan enerjiyi üzerine çekiyor ve ısınmasını sağlıyor. Küresel ısınma etkileyen dünyanın birçok yerinde görüyoruz. Özellikle kutup bölgeleri küresel ısınmanın en çok etkisini gösterdiği noktalardan bir tanesi.” dedi

- "Bresvelbreen Buzulu kütlesinde görmüş olduğumuz nehirler şeklinde akan sular erimenin acı bir göstergesi"

Antarktika ve Arktik'te büyük buzul kütlelerinin hızla eridiğine şahit olduklarını ve Bresvelbreen Buzulu’nun da dünyanın en büyük buzul kütlelerinden biri olduğunu ifade eden Başar, “Buzul kütlesinde görmüş olduğumuz nehirler şeklinde akan sular erimenin maalesef çok acı bir göstergesi. Sadece bu şekilde erime nehirler şeklinde olmayıp dökülmeler şeklinde de meydana geliyor. Bunu her yerde görebiliyoruz. Bundan dolayı bu buzulların ciddi oranda etkilenmiş olduğunu hep birlikte maalesef gördük.” yorumunu yaptı.

4. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Lider Yardımcısı Kaptan Doğaç Baybars Işıler de sefer süresince deniz suyu örneklemeleri ve meteorolojik gözlemlerinin yanı sıra uydu veriyle alakalı çalışmalar da yürüttüklerini ifade etti.

Deniz buzuyla alakalı gözlemler olduğunu hatta deniz buzlarında örneklemeleri aldıklarını belirten Işıler, "Deniz buzu dağılımı bilindiği üzere denizdeki seyir sistemlerini değiştirdiği gibi yeni su yollarını ve güzergahları oluştururken aynı zamanda oran ve yoğunluğu da bize küresel iklim değişikliği hakkında bilgiler de vermekte.” değerlendirmesinde bulundu.

Işıler, Kutup Araştırmaları Enstitüsü Müdürü ve TÜBİTAK MAM Başkanı Prof. Dr. Burcu Özsoy’un çalışma alanlarından biri olan uzaktan algılama ve deniz buzu yoğunlukları konusunda sürekli olarak deniz buzu takip çalışmalarını gerçekleştirdiklerini ifade ederek, “Uzaktan algılama çalışmaları ile birlikte nitekim enstitü olarak biz, deniz yoğunluğunu, konsantrasyonunu, dağılımı ve yıllara göre değişimini halihazırda takip ediyoruz. Alınan veriler ışığında Ocak 2023 ve Ocak 2024'e baktığımızda deniz buzluğu dağılımında 0,4 km karelik artış gözükürken, haziran ayına geldiğimiz zaman geçen yıla göre bu sene 0,1 km kare daha az deniz buzu oluşumunu görmekteyiz.” bilgilerini verdi.

Röportaj sırasında buzuldan kopan bir parçanın çıkardığı sese dikkati çeken Işıler, “Sesi de az önce duyulduğu üzere bir kopma meydana geldi. Bu kopma sonucunda bir tane daha kara buzunun artık denize doğru yolculuğuna başlamasına şahitlik ettik. Bu da aslında deniz seviyesinin de yükselmesi anlamına geliyor. " ifadelerini kullandı.

Işıler sözlerini şöyle tamamladı:

“Tüm verileri birleştirdiğimizde, deniz buzu dağılımı ve yoğunluğundaki azalmalar dönemsel olarak artmalar gösterse de yıllara bağlı olarak Amerikan Ulusal Okyanus ve Atmosferik İdaresindeki (National Oceanic Atmospheric Administration - NOAA) uydu görüntüleriyle beraber alınan verilerde yıllara göre, dönemsel olarak artışlar olsa da karadaki buzullardaki azalmalarla birlikte lineer azalmayı da ortaya koyarak küresel iklim değişikliğinin sonuçlarını görebiliyor hale geliyorsunuz.”

AA

Prof. Dr. Aycan, AA muhabirine, havanın ısınması ve yüzme sezonunun başlamasıyla vatandaşların deniz, göl, gölet, baraj, akarsu ve sulama kanallarında serinlemeye çalıştığını ifade etti.

Derinliği olmayan sulara balıklama atlamanın riskli olduğu uyarısında bulunan Aycan, yaz mevsiminde sıklığı artan olaylardan birinin de suya yanlış atlama sonucu ortaya çıkan boyun yaralanmaları olduğunu belirtti.

Her yıl binlerce kişinin sığ sulara yanlış atlama nedeniyle boyun kırılmasıyla omurilik felci geçirdiğine dikkati çeken Aycan, "Balıklama atlama sırasında rotasyon, hiperekstansiyon, (başın geriye doğru olan hareketi) kompresyon gibi boynun rotasyonel hareketler yapması sonucu omurga ve içinde yerleşen omurilikte hafiften ciddi boyutlara ulaşabilen hasarlara yol açabilir. Travmalar sonucu boyun fıtığı, hafif olan yumuşak ve bağ dokusu yaralanmalarında boyun kırığı, parçalı kırıklar, kırıkların sinir dokusuna baskı uygulaması, omurilik yaralanması, sinirlerde kalıcı hasara kadar birçok patolojiye sebep olabilir." dedi.

- "Sığ suya balıklama atlamak çok tehlikeli"

Suya yanlış atlamanın boyunda iki tür yaralanmaya neden olduğunu anlatan Aycan, şunları kaydetti:

"Birincisi boyun omurga kanalı içinde yer alan omurilik ve sinirlere ani bası ya da omurilik ve sinirlerde hasar. İkincisi ise omurganın sağlamlığının normal yapısı ve diziliminin bozulması. Sığ suya balıklama atlamayla ortaya çıkabilen travmatik lezyonlar ne yazık ki klinik olarak son derece ağır belirti ve bulgulara, ciddi sakatlıklara bazen de ani ölümlere yol açabilir. Müdahale zaman kaybedilmeden doğru bir şekilde başlatılmalı hızlıca sağlık merkezine ulaştırılmalı. Özellikle 15-30 yaş arasında bu tür yaralanmalar daha sık görülür. Merkezimiz vakalara acil müdahale edecek donanıma sahip. Bu tür ameliyatları merkezimizde başarılı bir şekilde gerçekleştiriyoruz. Suya yanlış atlama sonucu her ay 3-4 vaka merkezimize getiriliyor. Havaların iyice ısındığı haziran, temmuz ve ağustos aylarında bu sayı 5 ile 10'u buluyor. Sığ suya balıklama atlamak çok tehlikeli. Toplumun bilinçlenmesi lazım. Farkındalık oluşturarak bu tür olayların önüne geçebiliriz."

Merkezlerine getirilen yaralıları kurtarmak için zamanla yarıştıklarını dile getiren Aycan, son yıllarda bu tür vakalarda artış yaşandığını vurguladı.

Aycan, bu yıl suya yanlış atladıkları için kol ve bacaklarını kullanmayan 6 hastadan 2'sinin yapılan ameliyatlara rağmen kalıcı felç olduğunu ifade etti.

Suya girenlerin dikkatli olmasını isteyen Aycan, "Omurganın her ne kadar esnek, güçlü bir yapısı olsa da ani, kontrolsüz, aşırı zorlayıcı hareketlerin hayat boyu zorlu bir tedavi sürecine neden olduğu unutulmamalı. Ufak bir dikkatsizlik ciddi sağlık sorunlarına, ölüme neden olabilir. Bu konuda herkesin bilinçlenmesi ve daha duyarlı olması gerekir." diye konuştu.

AA

Bugüne kadar canlıların soluduğu oksijenin yarısının deniz bitkilerinin fotosentez yapmasıyla oluştuğu düşünülüyordu ancak yeni keşfedilen "karanlık oksijen" ışığın ulaşmadığı okyanus derinlerindeki yaşama dair ipuçları sundu.

Deniz suyunda çözünen metallerin kabuk parçaları veya diğer döküntüler üzerinde birikmesiyle milyonlarca yılda oluşan söz konusu nodüller, batarya yapımı için gerekli olan lityum, kobalt ve bakır gibi metaller içeriyor. Bu nedenle de derin deniz madenciliği şirketleri bunların çıkarılmasına yönelik projeler geliştiriyor.

- Nodüller "doğal pil" gibi davranıyor

İskoçya Deniz Bilimleri Derneği baş araştırmacısı Prof. Dr. Andrew Sweetman ve ekibi, Hawaii ile Meksika arasındaki Clarion- Clipperton Bölgesi adı verilen metal yumrularla kaplı geniş bir alanda araştırma yaptı.

Sweetman, metalik nodüllerin pil gibi davranarak oksijen ürettiğini kaydederek, "Bir pili deniz suyuna koyarsanız köpürmeye başlar. Bunun nedeni, elektrik akımının deniz suyunu oksijen ve hidrojene (kabarcıklar halinde) ayırmasıdır. Bunun doğal ortamda bu nodüllerle gerçekleştiğini düşünüyoruz. Yani nodüller deniz tabanında birbirleriyle temas halinde durduğunda birden fazla pil gibi uyum içinde çalışıyor." dedi.

- Aynı süreç gezegen ve aylarda da gerçekleşebilir

Bilim insanları, patates büyüklüğündeki metalik nodülleri kullanarak her bir parçanın bir kalem pilin ürettiği voltaja yakın elektrik ürettiğini belirledi.

Bulgunun, deniz tabanındaki yumruların deniz suyu moleküllerini parçalarına ayırmaya yetecek kadar büyük elektrik akımları üretebileceği anlamına geldiği belirtildi.

Araştırma ayrıca ışık ve biyolojik süreçler gerektirmeyen oksijen üretiminin gezegenlerde, gezegenlerin uydularında da gerçekleşebileceğini ve yaşamın gelişebileceği oksijen açısından zengin ortamlar oluşturabileceğini de ortaya koydu.

- Metal yumruların çıkarılması deniz yaşamına zarar verebilir

Clarion-Clipperton Bölgesi, metalik nodüllerin batarya yapımı için gereken elementleri içermesi nedeniyle derin deniz madenciliği şirketlerinin ilgi odağında.

Bilim insanları ise metal yumruların deniz dibinden çıkarılmasının yeni keşfedilen oksijen üretimi sürecini sekteye uğratacağına ve oksijene bağlı deniz yaşamına zarar vereceğine dair uyarıda bulunuyor.

Araştırma Nature Geoscience dergisinde yayımlandı.

AA

Arslan, yaptığı yazılı açıklamada, yaz aylarında deniz ve havuza girmenin büyük bir keyif olduğunu ancak bu durumun sağlık açısından bazı riskleri de beraberinde getirdiğini belirtti.

Deniz ve havuz sularının içerdiği bakteriler ve diğer mikroorganizmalar nedeniyle kulak iltihaplanmalarını tetikleyebileceğini aktaran Arslan, özellikle kulak zarında delik olan hastaların, bu riskle daha fazla karşı karşıya kalabildiklerini ifade etti.

Arslan, bu durumun kulakta ağrı, akıntı ve işitme kaybı gibi ciddi durumlara yol açabileceğine işaret ederek, "Kronik otit hastalarının yanı sıra sağlıklı bireyler de denize veya havuza girdikten sonra bu belirtileri yaşamaları durumunda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmalıdır." diye görüş bildirdi.

- "Sudan çıktıktan sonra kulakların dikkatlice kurutulması önemli"

Denize veya havuza giren kronik otit hastaları tarafından alınması gereken önlemlere dikkati çeken Arslan, kronik orta kulak iltihabı, dış kulak yolu egzaması gibi kulak hastalıkları olanlara su geçirmez kulak tıkaçları kullanması önerisinde bulundu.

Arslan, bu hastalarda su ile temasın en aza indirilmesinin enfeksiyon riskini azalttığını vurgulayarak, sudan çıktıktan sonra kulakların dikkatlice kurutulmasının önemli olduğunu kaydetti.

Havuzların da benzer riskler taşıdığını belirten Arslan, "Havuz suları enfeksiyon riski taşıyan mikroorganizmalar barındırabilir. Bu nedenle havuzda yüzerken de benzer önlemler alınmalıdır." ifadesini kullandı.

Arslan, kronik kulak hastalıkları olmayanların da deniz ve havuz hijyenine dikkat etmeleri gerektiğine işaret ederek, kirli denizlerde ve bakımı yapılmayan havuzlarda suya girilmemesi gerektiğini belirtti.

AA

Çarpışmanın etkisiyle bot içerisinde bulunan Mahanoğlu denize düştü.

Haber edilmesi üzerine olay yerine sağlık ekibi ve deniz polisi çağrıldı.

Gelen ekiplerce denize düşen Mahanoğlu'nun kurtarılması için çalışma başlatıldı.

Mahanoğlu yaklaşık 6 saat sonra kazanın yaşandığı alanın 150 metre ilerisinde kıyıya yakın bir yerde ölü bulundu.

Mahanoğlu'nun cenazesi Adli Tıp Kurumuna kaldırıldı.

AA

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Denizcilik Genel Müdürlüğünce hazırlanan ocak-haziran dönemine ilişkin denizcilik istatistiklerini değerlendirdi.

Türkiye'nin deniz ticaretinden daha fazla pay alması için çalışmalarını hız kesmeden sürdürdüklerine işaret eden Uraloğlu, Haziran 2024'te limanlarda elleçlenen yük miktarının 43 milyon 703 bin 341 ton olarak kayda geçtiğini bildirdi.

Uraloğlu, haziranda limanlardan yurt dışı limanlara giden yük miktarının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,9 azalarak 11 milyon 266 bin 49 ton olarak gerçekleştiğini ifade ederek şu bilgileri paylaştı:

"Ocak-haziran döneminde limanlarımızda elleçlenen yük miktarı önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 artarak toplam 269 milyon 182 bin 694 tona ulaştı. Yurt dışı limanlarından Türkiye'ye gelen yük miktarı ise önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5,4 azalarak 20 milyon 920 bin 316 ton olarak gerçekleşti. Haziranda yurt dışı yük taşımaları önceki yılın aynı ayına göre yüzde 4,5 azalarak 32 milyon 186 bin 365 ton olarak gerçekleşti."

- En fazla yük 7 milyon 208 bin 517 ton ile Aliağa'da elleçlendi

Bölge liman başkanlıkları bazında, haziranda, en fazla yük elleçlemesinin 7 milyon 208 bin 517 tonla Aliağa Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde gerçekleştiğini bildiren Uraloğlu, burayı 7 milyon 4 bin 32 tonla Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı, 5 milyon 539 bin 625 tonla İskenderun Bölge Liman Başkanlığının takip ettiğini kaydetti.

Uraloğlu, haziranda, limanlarda deniz yoluyla yapılan transit yük taşımalarının 5 milyon 933 bin 804 ton, kabotajda taşınan yük miktarının da 5 milyon 583 bin 172 ton olduğunu belirtti.

- "Limanlarda 758 bin 659 ton soya fasulyesi elleçlendi"

Taşınan yük cinsleri bazında haziranda önceki aya göre en fazla artış gösteren yük cinsinin soya fasulyesi olduğunun altını çizen Uraloğlu, şu bilgileri paylaştı:

"Limanlarda 758 bin 659 ton soya fasulyesi yük elleçlemesi gerçekleştirildi. Bunu ham petrol ile briketlenmemiş taş kömürü yükleri izledi. Haziranda portland çimento 739 bin 238 ton ile limanlarımızdan yurt dışına gitmek üzere gemilerle en fazla taşınan yük cinsi oldu. Portland çimentoyu, motorin ve klinker yük cinsleri takip etti. Ham petrol yük cinsi yurt dışından gelen gemilerde en fazla taşınan yükler arasında ilk sırada yer aldı. Briketlenmemiş taş kömürü ve motorin yük cinsleri ham petrolün ardından listede yer alıyor."

- En fazla yük İtalya'ya

Uraloğlu, haziranda limanlardan deniz yolu ile yurt dışına gitmek üzere yapılan yüklemelerde en fazla yük taşımasının İtalya'ya yapıldığına da işaret ederek bunu ABD ve İspanya'ya yapılan taşımaların takip ettiğini belirtti.

Deniz yoluyla limanlara gelen en fazla yükün, Rusya'dan yapılan taşımalar olduğunu bildiren Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Haziranda limanlarımızda elleçlenen 32 milyon 186 bin 365 ton yurt dışı yükün yüzde 7,7'si Türk bayraklı gemilerle taşındı. Türk bayraklı gemilerle taşınan yurt dışı yük miktarı 2 milyon 493 bin 685 ton ile bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14,1 azaldı. Yabancı bayraklı gemiler ile taşınan yurt dışı yük miktarı ise 29 milyon 692 bin 680 ton ile bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,6 azaldı."

Uraloğlu, haziranda, limanlarda elleçlenen konteyner miktarının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,2 artışla 1 milyon 137 bin 388 TEU'ya ulaştığına işaret ederek "Yılın ilk yarısında limanlardan elleçlenen konteyner miktarı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,2 artışla 6 milyon 781 bin 483 TEU'ya çıktı." dedi.

AA

***

Soru: Rip akıntısı nedir?

Uzun: Rip akıntısı, sığ kıyılarda görülen ve kıyıdan açığa doğru bir akarsu gibi hareket eden kısa süreli ve hızlı bir akıntı çeşididir. Akıntının genişliği genellikle 8-10 metre ile 20-30 metre, uzunluğu 70-80 metre ile 200-300 metre, akıntının süresi ise 40-50 saniye ile 2-3 dakika arasında değişir. Akıntının hızı ise saniyede çoğunlukla 1-2 metre kadardır. Ancak, daha yavaş ve daha hızlı akıntılar da rapor edilmiştir. Bu akıntıya karşı yüzmek, olimpik yüzücüler için bile zordur. Akıntıya kapılanların çoğu açığa doğru sürüklenirler. Bu nedenle rip akıntısına "çeken akıntı" da denir. Rip akıntıları bazı kumsallarda, ön kıyı seddindeki yarıklar üzerinden açığa dönerler. Bu sırada gediğin içindeki kumları karıştırarak bulanık bir görüntü kazanırlar. Bu nedenle rip akıntıları bazı yörelerde "kum göçmesi" olarak da adlandırılıyor.

Soru: Rip akıntısı niçin ve nasıl oluşur?

Uzun: Rip akıntısı iki farklı faktörün birlikte etkisiyle oluşur. Bunlardan birincisi kıyının arazi yapısı, diğeri ise rüzgarlı hava şartlarına bağlı olarak oluşan sık dalgalardır. Açık denizde birbirine paralel olarak ilerleyen dalgalar kıyıdaki kayalıklara ya da mendireklere çarptıklarında hareket düzenleri bozulur ve ileri doğru savrulan sular kıyıya yığılmaya başlar. Kıyıya yığılan sular, yer çekiminin kontrolünde kıyıya doğru ilerleyen dalgaları kesecek miktara ulaşınca, kıyının en alçak kesiminden ya da ön kıyı setlerindeki yarıklardan açığa doğru dönerek rip akıntılarını oluştururlar.

Rip akıntıları Türkiye’nin özellikle Karadeniz kıyıları için sıkça gündeme gelse de bazı özel kıyı şekillerine bağlı olarak diğer denizlerde de görülürler. Bu alanlar genellikle kayalık kıyılar, mendireklerin yakınları ve kumsallarda deniz altında oluşan ön kıyı setlerinde gedikler olarak sıralanabilir. Örneğin, rip akıntısına bağlı boğulmalarla gündeme gelen Şile kıyıları kayalık bir yapıya sahipken, Sinop-Sarıkum ve Samsun-Atakum gibi kumsallar ön kıyı setlerindeki gediklerle öne çıkarlar.

Soru: Denizde rip akıntısı olduğunu nasıl anlarız?

Uzun: Rip akıntıları yeterli eğitim almış iyi bir gözlemci tarafından kolayca tanınabilir. Özellikle, kumsallarda meydana gelen rip akıntıları zemindeki kumları karıştırarak içine aldıklarından daha bulanık bir görüntü kazanırlar. İyi gözlemciler bu farklılıktan hareketle rip akıntısını tanıyabilirler. Ancak bu eğitimi almamış insanların rip akıntılarını tanımaları zordur. Hatta, kıyıdan açığa doğru ilerleyen rip akıntıları, karaya doğru ilerleyen dalgaları keserek, onlara göre daha sakin bir su yüzeyi oluştururlar. Bu sakin görünüşe aldanan bazı yüzücüler bu alana doğru yöneldiklerinde bir anda kendilerini akıntının içinde bulurlar.

Esasen, burada önemli olan olgu rip akıntısını görsel olarak tanımak değil, bu akıntının karakterini bilmektir. Akıntı hızla ortaya çıkar ve en fazla 2-3 dakika gibi kısa bir süre içinde son bulur. Bu zaman aralığında kıyıda yapılacak çok fazla bir şey yoktur. Ancak akıntıya kapılanlar için hayati bir durum söz konusudur. Rip akıntısı sanılanın aksine yüzeyden derine doğru değil, kıyıdan açığa doğru hareket eder ve güzergahı üzerindeki yüzücüleri hızla açığa doğru taşır. "Ben su içinde olsam da ayaktayım ve kıyıya yakınım, bana bir şey olmaz." düşüncesi asla doğru değildir. Bu akıntı dize kadar gelen sulardaki insanların zeminle bağlantısını kesebilir. Bu nedenle asıl önemli olan akıntıya kapılan yüzücülerin nasıl davranması gerektiğini bilmesidir.

Soru: Rip akıntısına kapılan yüzücüler ne yapmalıdır?

Uzun: Burada son derece basit ve uygulanabilir bir önerimiz var. Akıntıya kapılanlar sakin olmalı, su üstünde kalmalı ve mümkünse karaya doğru değil, yanlara doğru yüzmelidir. Akıntı 2-3 dakika sonra son bulacağından, yüzücü karaya doğru güvenle yüzebilecektir. Ayrıca, kıyıdaki kişilerden yardım isteyebilir ya da durumu fark eden cankurtaranlar ve diğer yüzücüler kendisine yardım edebilir.

Soru: Nerelerden denize girilmelidir?

Uzun: Burada önerimiz, plaj güvenliğinin (Sarı-kırmızı bayrak) tescil edildiği plajlardan denize girilmesidir. Bu plajlarda gerekli donanımları olan cankurtaranlar hizmet veriyor. Ayrıca açık deniz tarafında genellikle şamandıralara bağlı güvenlik şeritleri bulunuyor. Akıntıya kapılanların bir kısmı bu şeritlere tutunarak akıntıdan kurtulabiliyor. Öte yandan bu şeritlerin düzeninin bozulması, cankurtaranların akıntıyı daha kolay fark etmesine yardımcı oluyor. Eğer bulunulan alanda sarı-kırmızı bayraklı plaj yoksa, mendirek ve kayalıklardan en az 30-40 metre uzak durulmalıdır. Rüzgarlı ve dalgalı havalarda denize girilmemeli, yetkililerin bu konudaki uyarıları dikkate alınmalıdır. Yalnız yüzülmemeli, özellikle çocuklar yüzme bilenlerin ve mümkünse ebeveynlerinin yanında denize girmelidir. Yüzerken kıyıda birileri bulunmalı ve denizde olduğunuzdan haberdar olmalıdır.

Rip akıntılarına bağlı ölümlerin azaltılmasında eğitimin önemi açıktır. Öncelikle bütün vatandaşlarımıza mümkünse ilköğretim basamağında yüzme eğitimi verilmesi gerekir. Bu eğitim sırasında rip akıntılarının özellikleri ve yakalanılması durumunda nasıl davranılması gerektiği; mavi bayrak, kırmızı bayrak, sarı bayrak ve yeşil bayrak gibi plaj bayraklarının ne anlama geldiği ve ilk yardım eğitimi gibi bilgiler verilmelidir.

AA

İran'ın desteklediği Yemen'deki Husilerin, Kızıldeniz ve Babu'l Mendeb Boğazı'nda İsrail ile bağlantılı olduğu düşünülen ticari gemilere saldırıları, geçen yıl aralıkta yoğunlaşmasının ardından sürüyor ve denizcilik ticaretini etkilemeye de devam ediyor.

Kızıldeniz'deki gerilim nedeniyle bu güzergahı kullanan gemiler rotalarını 2023'ün son günlerinden beri hızla Ümit Burnu'na kaydırdı ve Kızıldeniz'de özellikle konteyner gemi trafiği neredeyse durma noktasına geldi.

Gemilerin Akdeniz'i Kızıldeniz'e bağlayarak Avrupa ile Asya arasındaki en kısa rotayı sunan Süveyş Kanalı'nı terk ederek Ümit Burnu üzerinden seyahat etmeleri yolculuk sürelerini 10 ila 14 gün uzatıyor. Bazı gemilerin seyahat sürelerinin 20 güne kadar uzadığı belirtilirken, değişen ve daha uzun hale gelen rota, navlun fiyatlarına artış olarak yansımaya devam ediyor.

AA muhabirinin denizcilik araştırma şirketi Drewry'nin Dünya Konteyner Endeksi'nden derlediği bilgilere göre, 40'lık konteyner bileşik endeksi 4 Temmuz itibarıyla 5 bin 868 dolara yükseldi.

Böylece, 4 Ocak 2024'te 2 bin 670 dolar olan 40'lık konteyner bileşik endeksi, 6 ayda yüzde 120 artış gösterdi.

Son bir haftada yüzde 10 artan fiyatlar, 4 Temmuz itibarıyla geçen yılın aynı haftasına göre ise yüzde 298 daha yüksek seviyede. Öte yandan, fiyatlar salgın dönemi olan Eylül 2021'deki zirvesi 10 bin 377 doların yüzde 43 altında bulunuyor.

40'lık konteyner için yılın bu dönemine kadar ki ortalama bileşik endeksi 3 bin 664 dolarla son 10 yıl ortalamasının 909 dolar üzerinde hesaplandı.

- Gemilerin rotası neredeyse tamamen değişti

Son 6 ayda Şangay-New York hattında 40'lık konteyner bileşik endeksi yüzde 137 artışla 9 bin 158 doları gördü. Fiyatlar, Şangay-Rotterdam hattında yüzde 125,2 yükselerek 8 bin 56 dolara ve Şangay-Cenova hattında ise yüzde 95,5 artışla 7 bin 543 dolara çıktı.

Şangay-Los Angeles hattında da fiyatlar bu dönemde yüzde 174 yükselerek 7 bin 472 dolar oldu.

Küresel deniz ticaretinin yüzde 15'inin yapıldığı Süveyş Kanalı'nda gemi trafiği, kasım-nisan dönemini kapsayan 6 aylık dönemde yüzde 85 gerilerken, denizcilik şirketlerinin çoğunun rotasını kaydırdığı Ümit Burnu'ndan toplam ticari gemi geçişleri yüzde 125 arttı.

Bu dönemde, Ümit Burnu'nu kullanan konteyner sayısı yüzde 260, LNG tankeri sayısı ise yüzde 180 artış gösterdi.

AA

Yaz aylarında sıcaktan bunalan İstanbullular serinlemek için sahil ve plajlara akın ediyor. Denize girmek isteyenlerin tercihlerinin başında Boğaz hattı ve Karadeniz kıyıları geliyor.

Ancak bu bölgelerde denize girmek isteyenler, akıntı tehlikesiyle karşı karşıya kalabiliyor. Tehlikeli bölgelerde bilinçsizce yüzmek de istenmeyen ve üzücü olaylarla sonuçlanabiliyor.

İstanbul Boğazı'nda yüzey akıntısı, Karadeniz kıyılarında ise rip akıntısı (çeken akıntı) etkili olurken, boğulma vakalarının yaklaşık yüzde 70'inin akıntıdan kaynaklandığı belirtiliyor. Uzmanlar ise bu bölgelerde denize girilmemesi konusunda vatandaşları uyarıyor.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Gemi İnşaat ve Deniz Bilimleri Fakültesi Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Bölümü Doktor Öğretim Üyesi Deniz Bayraktar Bural, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yaz aylarında insanların serinlemek için denize girmek ve tatilin tadını çıkarmak istediklerini, bunun boğulma vakalarını da beraberinde getirdiğini belirtti.

Bural, boğulma vakalarına istatistiksel olarak bakıldığında ölüm nedenlerinin yüzde 70'inin İstanbul'un Karadeniz'e açılan kıyılarında etkili olan çeken akıntıdan kaynaklandığını aktardı.

- Boğaz'ın dar ve kıvrımlı noktalarında akıntı hızı ve kuvveti artıyor

İstanbul Boğazı'nın yapısının biraz daha farklı olduğuna değinen Bural, Karadeniz ile Marmara Denizi arasında yaklaşık 40 santimetre seviye farkı olması ve Karadeniz'in yüksekte kalması nedeniyle Karadeniz'den Marmara'ya yüzey akıntısı oluştuğunu anlattı.

Boğaz'da çift tabakalı bir akış olduğuna işaret eden Bural, şöyle konuştu:

"Altta tuzluluk farkından kaynaklanan, yani Marmara Denizi'nin Karadeniz'e göre daha tuzlu olmasından ötürü bu sefer tersi yönde Karadeniz'e doğru akan başka bir akıntı var. Çift tabakalı bir akış söz konusu. Bu akıntılara baktığımızda, sebebi bir seviye farkı, ikincisi tuzluluk yoğunluğundan ötürü olan bir fark. Bir de Boğaz'ın yapısına baktığınızda oldukça dar yerleri var. Daralan yerlerde yüzey akıntısı hızı hayli artmakta. Boğaz'ın girintili çıkıntılı koylarında bu yüzey akıntısı daha sonra bir ters akıntıya sebep oluyor. Girdapların ve anaforların oluştuğu bazı sahil şeritleri oluyor. Özellikle bu noktalarda denize girmek oldukça tehlikeli."

- Boğaz'da yüzenler için bir başka tehlike gemi trafiği

Bural, Boğaz'da denize girilmesi tehlikeli noktalara ilişkin, "En genel anlamıyla şunu söyleyebiliriz. Boğaz'ın en daraldığı yerlerde daha hızlı, kuvvetli akıntılar söz konusu. Bu da neresidir? Kandilli bölgesinin, Rumeli Hisarı Akıntıburnu'nun olduğu yerler akıntıların daha belirgin olduğu noktalar. Çünkü burada Boğaz daralıyor ve su derinliği artıyor. Üsküdar'ın kuzeyindeki koyda ters akıntı söz konusu. Yine burada coğrafi olarak dar ve kıvrımlı noktalar bulunduğu için su çok daha hızlı akmakta. Çengelköy civarında akıntılar belirgin. Sarıyer, Bebek, Arnavutköy gibi noktalarda da yine benzer şekilde akıntılar gözlemlenebiliyor." bilgisini paylaştı.

Boğaz'da akıntının dışında tehlike arz eden bir başka konunun da gemi trafiği olduğuna işaret eden Bural, şöyle devam etti:

"Boğaz'da oldukça yoğun işleyen bir trafik var. Çok hızlı tekneler, yatlar geçtiği zaman hemen arkalarından oluşan dalgalar kıyıya çok daha kuvvetli bir şekilde ulaşıyor. Zaten normalde de bir tehlike söz konusu. Bağlı olan tekneler için de bu bir tehlike aynı zamanda, bundan zarar görebilirler. Geçmişte de bununla ilgili yaşanan, hız sınırına riayet etmeyen teknelerin yarattığı problemler söz konusu. Bu anlamda da tabii dikkatli olmak gerekiyor."

- "Karadeniz'deki rip akıntıları Boğaz'daki akıntıya göre çok daha tehlikeli"

Karadeniz kıyılarında etkili olan rip akıntısının genellikle dibe çekmediğini açığa doğru sürüklediğini belirten Bural, rüzgar arttığında dalga yüksekliğinin de bununla orantılı şekilde arttığını, bu havalarda rip akıntısının daha sık görüldüğünü söyledi.

Bural, rip akıntısının kumlu Karadeniz sahillerinde etkili olduğunu ve bu bölgelerde kum taşındığı için sedimentin biraz daha üste doğru çıktığını, suyun bulanıklaştığını ve köpüklenmenin oluştuğunu kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Rip akıntısına baktığımızda 'topuk-dalyan-topuk' dediğimiz yani iki kum tepeciği arasında bir yarık oluyor. Böyle bir dip batimetrisinde dalga ilerleyip kırıldığı zaman daha sonra tekrar o kanaldan geriye doğru çok kuvvetli bir şekilde çekiyor. Kişi aslında çok yoğun, ani bir şekilde oluşan ve Boğaz'dakine göre çok daha kuvvetli bir akıntıyla karşılaşmış oluyor. Karadeniz'deki rip akıntıları, Boğaz'daki herhangi bir akıntıya göre çok daha kuvvetli ve ani oluşan, daha yoğun akıntılar. O yüzden çok daha tehlikeli aslında."

- "Cankurtaranın olmadığı herhangi bir sahil şeridinde yüzmek güvenli değil"

Bural, bu bölgelerde denize girmek isteyenlere şu uyarılarda bulundu:

"Cankurtaranın olmadığı herhangi bir sahil şeridinde yüzmek güvenli değil. Rip akıntılarının olduğu bölgede dalgalı havalarda bunu gözlemleyebiliriz. Eğer Karadeniz sahilinde kumlu görüntü, topuklu bir alan varsa buradan kaçınmalıyız. Eğer ki İstanbul Boğazı'ndan denize girmek söz konusu ise akıntıların varlığına ya da hani bir anda iki metre sonrasında çok farklı bir akıntıya maruz kalabileceklerini hatırlasınlar. Bir yanda sahilde çok yakın gözükürken iki metre sonrasında bir akıntı söz konusu olabilir. Bu nedenle cankurtaranın veya güvenlik önlemlerinin olduğu sahil şeritlerinden denize girilmesi daha güvenli olacaktır."

Boğaz'ın daralan kısımlarında veya ters akıntıların oluştuğu bölgelerde denize girmenin çok iyi bir yüzücü olunsa dahi tehlikeli olduğunu vurgulayan Bural, sahilden çok uzaklaşmadan, sahil şeridine 1-2 metre mesafede kalarak yüzmenin uygun olabileceğini ifade etti.

Rip akıntısına kapılma durumunda yapılması gerekenlere ilişkin de bilgi veren Bural, "Diyelim ki Karadeniz sahilinde rip akıntısına kapıldık. Öncelikle suyun üzerinde panik olmadan sakin bir şekilde kalıp beklemeliyiz. Çünkü bir noktada rip akıntısı kuvvetini azaltacak. Daha sonra da sakince kıyıya yaklaşmaya çalışmadan, kıyıya paralel bir şekilde uzaklaşmak gerekiyor." diye konuştu.

AA

Ordu Üniversitesi Fatsa Deniz Bilimleri Fakültesi Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Aydın, 2018'de kentteki bazı limanlarda yük gemilerinin altında istiridye olduğunu fark etmesi üzerine bilimsel araştırma yapmaya karar verdi.

Ekibiyle araştırmalara başlayan Aydın, gemilerin altındaki türün Pasifik istiridyesi olduğunu belirledi. Bunun üzerine araştırmasını genişleten Aydın ve ekibi, Pasifik istiridyesinin Ordu başta olmak üzere Giresun, Trabzon ve Rize ile Batı Karadeniz'de kıyıya yakın bölgelerdeki kayalıklar üzerinde sıkça görüldüğünü tespit etti.

Prof. Dr. Mehmet Aydın, AA muhabirine, ilk olarak Ordu'da tespit ettikleri Pasifik istiridyesinin liman içlerinden Karadeniz'e yayıldığını gördüklerini söyledi.

Yaptıkları araştırmada bu türün, liman içlerinden Karadeniz'e yayıldığını gördüklerini belirten Aydın, "Pasifik istiridyesinin yük taşımacılığı sırasında Karadeniz ekosistemine transfer edildiğini anladık. Bu tür, gemilerin alt bölgelerine yapışarak bir denizden başka bir denize rahatlıkla gidebilmektedir." dedi.

Bu istiridyenin, denizdeki taşların üzerini kaplamaya başladığını, yayılımının gittikçe arttığını dile getiren Aydın, "Araştırmamızda bu türün hızla Karadeniz'e yayıldığını hatta doğal ortamında yumurta bırakarak ürediğini tespit ettik." ifadesini kullandı.

- "Karadeniz'deki besin miktarının çok olması bu türün hızlı çoğalmasına olanak sağlıyor"

Dünyada birçok yerde iklim değişikliğine bağlı deniz suyu sıcaklıklarının arttığına dikkati çeken Aydın, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Karadeniz suyunda da birkaç yıldır 2-3 derecelik artış söz konusu. Bu sıcaklık artmaya devam etmektedir. Karadeniz suyunun ısınarak Akdenizleşme eğilimi gösterdiğini ve birçok türün boğazlardan ya da insan kaynaklı etkilerle transfer olup Karadeniz ekosistemine girdiğini biliyoruz. Bu türlerden biri de Pasifik istiridyesi. Hem düşük hem de yüksek sıcaklıkta yaşama kabiliyeti olan bir canlı. Bu türün Karadeniz'de popülasyon oluşturması, iklim değişikliği kaynaklı mümkündür ayrıca Karadeniz'deki besin miktarının çok olması bu türün hızlı çoğalmasına olanak sağlıyor."

Aydın, Pasifik'ten gelen türlerin bu bölgedeki adaptasyonunun yüksek olduğuna işaret ederek, "Örneğin rapana dediğimiz deniz salyangozu 1940'larda Karadeniz ekosistemine girmişti. Şu anda Karadeniz'deki küçük balıkçıların gelir haline getirdiği bir türe dönüştü. Aynı şekilde Pasifik istiridyesinin de gelecekte balıkçılarımıza gelir getireceğine inanıyoruz." diye konuştu.

- "Deniz ekosistemine hiçbir zararı olmayan bu tür birçok ülkede de üretilmektedir"

Prof. Dr. Mehmet Aydın, Pasifik istiridyesinin Karadeniz'in ekosistemine etkisinin olup olmadığı yönünde de araştırmalar yaptıklarını, bir zararı olacağını düşünmediklerini dile getirdi.

Pasifik istiridyesinin şu anda birçok canlının olduğu yerlerde yaşama imkanı bulduğunu ifade eden Aydın, "Ayrıca bu, suyu filtre ederek beslenen bir tür. Yani sudaki partikülleri filtre ederek yaşamaktadır. Dolayısıyla deniz ekosistemine yüksek katkısı olan bir canlı. Deniz ekosistemine hiçbir zararı olmayan bu tür birçok ülkede de üretilmektedir." dedi.

Aydın, Pasifik istiridyesinin Fransa başta olmak üzere dünya genelinde üretiminin yapıldığını kaydederek, "Ticari değeri çok yüksek olan Pasifik istiridyesi, birçok ülkede taze şekilde kabukları açılıp limon sıkılarak yeniliyor. Lüks restoranlarda tanesi 2-3 dolara satılıyor." diye konuştu.

- "Çok ciddi döviz girdisi sağlayacak bir tür"

Prof. Dr. Aydın, Türkiye'nin bir an önce bu türü kültür ortamında üretmesi gerektiğini belirterek, şöyle konuştu:

"Karadeniz'in bunun üretimi için en uygun alan olduğunu ve başarılı olunabileceğini düşünüyorum. Pasifik istiridyesi, atığı olmayan bir tür. Dolayısıyla çevreci bir üretim de yapılmış olur. Türkiye'nin bu işe bir an evvel girip ekonomisinden faydalanması gerektiğini düşünüyorum çünkü ciddi getirisi olan, pazar sorunu bulunmayan bir türden bahsediyoruz. Çok ciddi döviz girdisi sağlayacak bir tür."

Aydın, deniz suyunun ısınmasına bağlı olarak Akdeniz'deki türlerin her geçen gün Karadeniz'e geldiğini, bundan sonra da gelmeye devam edeceğini sözlerine ekledi.

AA

Babasultan mevkisindeki halk plajına yüzmek için giren vatandaş, göl kıyısında patlayıcı madde görmesi üzerine ihbarda bulundu. Bunun üzerine bölgeye polis ekipleri sevk edildi.

İncelemede, gölün 20 metre içerisinde dağınık halde 7 el bombası belirlendi.

Ekipler, geniş güvenlik önlemleri alarak plajı giriş ve çıkışlara kapattı.

El bombalarının güvenli şekilde çıkarılması için uzman ekip talep edildi. Bunun için İstanbul Deniz Kuvvetleri Komutanlığından bomba imha uzmanlarının beklendiği öğrenildi.

Eğirdir Gölü'nde bir yıl içinde 17 el bombası daha bulunmuştu.

AA

Uraloğlu, Denizcilik Genel Müdürlüğünün ocak–mayıs dönemine yönelik denizcilik istatistiklerine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Türkiye'nin denizcilikte daha fazla söz sahibi olması için duraksamadan çalıştıklarını bildiren Uraloğlu, bu çalışmaların yansımasının deniz ticaretinde kendini gösterdiğini aktardı.

Uraloğlu, mayısta limanlarda elleçlenen yük miktarının 45 milyon 988 bin 445 ton olduğuna işaret ederek şöyle devam etti:

"Limanlarda elleçlenen yük miktarı ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,6 artarak 225 milyon 464 bin 363 tona, konteyner miktarı ise yüzde 13 artarak 5 milyon 644 bin 97 TEU’ya çıktı. Mayısta limanlarımızdan yurt dışı limanlarına giden yük miktarı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,8 artışla 13 milyon 64 bin 494 ton oldu ve yılın en yüksek rakamına ulaştı. Yurt dışı limanlarından limanlarımıza gelen yük miktarı ise geçen aynı ayına göre yüzde 10,7 azalarak 21 milyon 653 bin 465 ton oldu. Mayıs ayında yurt dışı yük taşımaları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,2 azalarak 34 milyon 717 bin 959 ton olarak gerçekleşti."

- En fazla yük Aliağa'da elleçlendi

Limanlarda deniz yoluyla yapılan transit yük taşımalarının mayısta 5 milyon 524 bin 847 ton olduğunu bildiren Uraloğlu, aynı dönemde kabotajda taşınan yük miktarının 5 milyon 745 bin 639 ton olduğunu belirtti.

Uraloğlu, mayısta en fazla yük elleçlemesinin 7 milyon 767 bin 170 tonla Aliağa Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde gerçekleştiğine işaret ederek "Aliağa Bölge Liman Başkanlığını 7 milyon 505 bin 471 ton ile Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı ve 5 milyon 590 bin 859 ile İskenderun Bölge Liman Başkanlığı takip ediyor." ifadesini kullandı.

Yük cinsleri bazında bir önceki aya göre en fazla artışın hurda demir elleçlemesinde olduğunu ve limanlardan 1 milyon 835 bin 933 ton hurda demir yük elleçlendiğini aktaran Uraloğlu, "Bunu ham petrol ile feldispat yükleri izledi. Mayısta portland çimento 1 milyon 73 bin 823 ton ile limanlarımızdan yurt dışına gitmek üzere gemilerle en fazla taşınan yük cinsi oldu. Portland çimentoyu, fuel oil ve motorin takip etti. Ham petrol ise yurt dışından limanlarımıza gelen gemilerde en fazla taşınan yükler arasında ilk sırada yer aldı. Bunu sırasıyla hurda demir ve briketlenmemiş taş kömürü takip etti." değerlendirmesinde bulundu.

- En fazla yük İtalya'ya gitti

Uraloğlu, mayısta deniz yoluyla yurt dışına gitmek üzere yapılan yüklemelerde en fazla yük taşımasının İtalya'ya yapıldığına dikkati çekerek İtalya'yı ABD ve İspanya’nın takip ettiğini bildirdi.

Deniz yoluyla limanlara en fazla yükün Rusya'dan geldiğini aktaran Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Mayısta limanlarda elleçlenen 34 milyon 717 bin 959 ton yurt dışı yükün yüzde 6,7’si Türk bayraklı gemilerle taşındı. Mayısta Türk bayraklı gemilerle taşınan yurt dışı yük miktarı 2 milyon 309 bin 446 ton ile geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,5 azaldı. Yabancı bayraklı gemilerle taşınan yurt dışı yük miktarı ise 32 milyon 408 bin 513 ton ile geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,6 azaldı. Mayısta limanlarda elleçlenen konteyner miktarı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,4 artarak 1 milyon 161 bin 725 TEU'ya ulaştı."

AA

Su Bilimleri Fakültesince başlatılan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünün desteklediği proje kapsamında, "R/V Yunus-S" araştırma gemisiyle Marmara Denizi'ne sefer yapıldı.

Bilim insanlarının Marmara Denizi'nin son durumunu anlık olarak incelediği çalışma sonucunda, aşırı alg artışının (red-tide) daha sık görülmeye başladığı belirlendi.

Dekan Prof. Dr. Melek İşinibilir Okyar, AA muhabirine, Marmara Denizi'nin farklı nedenlerden dolayı yoğun baskılar altında bir deniz olduğunu söyledi.

Doğal yapısı ve maruz kaldığı antropojenik baskılar nedeniyle denizin ekolojik sorunlara açık olduğunu belirten Okyar, bunlardan birinin ise denizin renginin kırmızıya bulanması olarak ifade edilen, "red-tide" denilen aşırı alg çoğalması olduğunu dile getirdi.

Prof. Dr. Okyar, artık bunun Marmara Denizi'nde sıkça görülmeye başladığına dikkati çekerek, "Red-tide olayları normalinde yoğun bahar yağmurlarını takiben aniden hava sıcaklığının artmasıyla birlikte görülen ve kıyısal alanlarda bahar dönemlerinde rastlanan bir olaydır. Kırmızı gelgit olaylarını etkileyen başlıca faktörler arasında denizin yüzey suyu sıcaklıkları, denizin durağan durumu, düşük tuzluluk ve yüksek besin içeriğini sayabiliriz ." dedi.

Bunların tüm denizlerde görülen bir olay olduğunu vurgulayan Okyar, "Aşırı alg çoğalmalarını yılda bir defa değil, yılda bir kaç defa görmeye başladık ve neredeyse tüm Marmara Denizi'ni etkileyen bir renk değişimi görüyoruz. Bu renk değişimi zararlı algler olarak ifade ettiğimiz bazı fitoplanktonik türlerin ortamdaki azot, fosfor miktarının artışından faydalanarak aşırı artması, aşırı çoğalmasıdır." diye konuştu.

- "İlkbahar ve yazın denizlerde uyanış başlar"

Prof. Dr. Okyar, bunun sucul ekosistemlerde bir veya birkaç alg türünün, ortamdaki besin tuzu yoğunluklarının artması sonucu meydana gelen bir olay olduğunu, alglerin diğer türlere göre gerek sıcaklığın yükselmesi gerekse ortamdaki azot ve fosforun artmasından faydalanıp mililitrede milyonlarca değere ulaşabildiğini belirtti.

İlkbahar ve yaz mevsiminde bütün doğada olduğu gibi denizde de uyanış başladığının altını çizen Okyar, özellikle bitkisel organizmaların bundan nasibini alarak çoğaldığını bildirdi.

Biyolojik canlının çoğalması sırasında çevresel koşul ve etkenlere bağlı olarak aşırı arttığını aktaran Okyar, fitoplanktonun türüne göre deniz turuncu, kahverengi, yeşil ve kırmızı renklerine boyandığını, bu doğa olayının genellikle derinliği az olan sahil sularında, iç deniz, körfezler, göller ve nehir ağzına yakın yerlerde yoğun görüldüğünü kaydetti.

Prof. Dr. Okyar, aşırı alg artışları sonucu oluşan bu olayın artık Marmara Denizi'nin rutini olduğunun altını çizerek, şöyle devam etti:

"Önceden yılda bir iki kez görülen bu olay şimdi yıl içinde daha sık görülmeye başlandı. Son 10-15 yıldır ise bu olayları senede 5-6 defa görmeye başladık. Fakültemiz tarafından "R/V Yunus-S" araştırma gemisiyle Marmara Denizi'nde son seferimizde özellikle Gemlik Bölgesi'nde yoğun 'red-tide' olayıyla karşılaştık. Görsel olarak görünüm çok kötü. Denizin rengi kıpkırmızı ve yoğun organik madde olduğunu tespit ettik. Havalar birden bire çok ısındı, doğal olarak su sıcaklığının oldukça yüksek ve denizin oldukça durağan olduğunu görüyoruz. Ayrıca bu çalışma sonucunda şu an yüzeyde oksijen seviyesi 6-7 civarında ama 40-50 metreden sonra birin altındaki değerlere düşüyor ne yazıkki."

- "Balık ve çeşitli organizmaların ölümlerine neden olabilirler"

Bunun Amerika ve Japonya sahillerinden Avusturalya'ya, Avrupa'dan Hindistan'a kadar geniş bir coğrafyada küresel olarak görüldüğünü vurgulayan Okyar, bu nedenle sudaki oksijen seviyesinin azaldığından pek çok canlının ölebildiğinden bahsetti.

Prof. Dr. Okyar, "Ayrıca, 'red-tide' olayına neden olan bazı türler güçlü doğal toksinler üretir ve bu toksinlerin bazıları biyomagnifikasyon ve biyobirikim süreçleri yoluyla daha büyük organizmalar için tehlikeli olabilir. Balık ve çeşitli organizmaların ölümlerine neden olabilirler." değerlendirmesini yaptı.

- Denize girmek sağlığa zararlı olabilir

Bu algler görüldüğünde denize girmenin insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebildiğine işaret eden Okyar, sözlerini şöyle tamamladı:

"Uydu görüntüleri gibi teknolojik gelişmeler, zararlı alg çoğalmalarının daha iyi takip edilmesine ve izlenmesine olanak tanımıştır. Yeni teknolojik imkanlarla birlikte geleneksel (denizden örnek alınarak tür teşhislerinin yapılması) yöntemlerle 'red-tide' olayının takip edilmesi, izlenmesi, enfekte kabuklu deniz hayvanlarının tüketilmesi ve enfekte sularda yüzmeye karşı uyarılar sağlayarak bu olayın toplum üzerindeki zararlı etkilerinin azaltılmasına yardımcı olur."

AA

Ticaret Bakanlığı koordinasyonuyla Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliğinin (GYHİB) organizasyonunda kurulan 400 metrekarelik Türkiye'ye ait pavilyonda 14 Türk şirketi yer aldı. Bireysel katılımlarla birlikte fuara katılan Türk firması sayısı 69 oldu.

Türk firmalarını fuarda ziyaret eden Türkiye'nin Atina Büyükelçisi Çağatay Erciyes ile Yunanistan Denizcilik ve Ada Politikaları Bakanı Hristos Stilyanidis, kısa bir sohbet gerçekleştirdi.

Fuar kapsamında İMEAK DTO'nun organize ettiği "Türk Denizcilik Sektörü" resepsiyonunda ise dünyanın dört bir yanından gelen sektör temsilcileri bir araya geldi.

Büyükelçi Erciyes, fuardaki Türk katılımını AA muhabirine değerlendirdi.

Posidonia Fuarı'nın dünyada denizcilik alanında düzenlenen en önemli fuarlardan biri olduğunu vurgulayan Erciyes, iki yılda bir Atina'da düzenlenen fuara Türkiye'den bugüne kadarki en yüksek katılım sağlandığını belirtti.

Erciyes, , Türkiye'nin özellikle son 20 yılda denizcilik sektöründe çok büyük ilerlemeler kaydettiğini hatırlattı.

Türkiye'nin deniz ticaret filosunun dünyada 12'inci sırada olduğunu belirten Erciyes, "Özellikle gemi inşa sektöründe de Türkiye önde gelen ülkeler arasında. Özellikle römorkor ve özel tip gemilerde. Dolayısıyla bu fuara katılım çok önemli. Ülkemizin denizcilik sektörünün tanıtımına katkıda bulunacaktır. Yunanistan'la ikili ilişkilerimize ve 10 milyar dolarlık ikili ticaret hacmi hedefimize önemli katkıda bulunacağını düşünüyoruz." dedi.

Katılımcılardan, Gemi Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Cem Seven ise Posedonia Gemicilik Fuarı'nın Türkiye ve Yunanistan arasındaki ikili ilişkilerin gelişmesinde önemli bir araç olduğunu belirtti.

Seven, "Ülkemiz gemi ve yat imalatında ve ihracatında dünyada önemli bir yere sahip. Türkiye'nin özel maksatlı, özel yapım gemi statüsünde saydığımız römorkörlerde 2023 dünya şampiyonluğu var. Balıkçı teknelerinde de keza Türkiye dünya şampiyonu olmuştur. Özel maksatlı gemilerde hakikaten ülkemiz ön sıralarda yer alıyor." diye konuştu.

Fuarda temsil edilen Türk firmalarının sektördeki Yunan firmalarla da iyi ilişkilere sahip olduğunu ifade eden Seven, Türkiye'nin Yunanistan'a denizle ilgili ekipman ihracat ettiğini dile getirdi.

AA

Caulerpa cinsi deniz yosunlarının dünyada 70’ten fazla türü bulunurken bunlardan biri olan Caulerpa taxifolia, deniz ekosistemine verdiği zarar nedeniyle katil yosun olarak adlandırılıyor.

Deniz tabanında yaşayan, 10-15 santimetre boyutundaki yosun türüyle ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Taşkın, katil yosunun Hint Pasifik kökenli, istilacı bir tür olduğunu söyledi.

Yayılmacı özelliği yüksek olan katil yosunun, deniz çayırı ve alglerin üzerini kaplayarak rahat bir şekilde yayılabildiğini kaydeden Taşkın, türün, gemicilik faaliyetleri sonucu Türkiye kıyılarına girdiğini, 0-40 metre arasında gözlemlendiğini aktardı.

Taşkın, "Habitat üzerinde doğrudan olumsuz etkisi var, yerli türlerin boşalttığı yerleri rahatlıkla kaplayabiliyor. Ayrıca hem diğer algler hem de deniz çayırları ve tabii balıkçılık faaliyetleri içerisinde oldukça olumsuz bir etkiye sahip. Alanı kaplaması ve olumsuz etkilemesi nedeniyle katil yosun adını almış." dedi.

- Balık yumurtaları risk altında

Katil yosunun Türkiye'de ilk olarak 2007'de İskenderun Körfezi'nde tespit edildiği bilgisini paylaşan Taşkın, şöyle devam etti:

"Daha sonrasında örneğin 2013 yılında Kıbrıs'ta yaptığım bir çalışmada karşıma çıkmıştı. 2013'ten itibaren batıya doğru yayılmaya başladı. İzmir kıyılarında görüldü daha sonrasında 2017-2018'lerde Antalya kıyılarında, 2022-2023 yılında Datça Bozburun taraflarında karşımıza çıktı ve en son 2022 yılında müsilaj olayından sonra Marmara Denizli'nde Paşa Limanı adasında küçük bir Posidonia oceanica çayırının içerisinde karşımıza çıktı. Artık 3 kıyımızda ve 3 denizimizde var yani Akdeniz, Ege ve Marmara Denizi'nde yayılış gösterdiğini söyleyebiliriz."

Balıkların, korunaklı bir alan sağladığı için, döllenmiş yumurtalarını özellikle deniz çayırlarının ve makroalglerin olduğu yerlere bıraktıklarını anlatan Taşkın, bu alanların katil yosunla kaplanması durumunda çayır ortamının ortadan kalktığını ve açık hedef haline gelen yumurtaların diğer avcılar tarafından tüketilmesi riski bulunduğunu ifade etti.

Katil yosunun insanlara herhangi bir zararı olmadığına değinen Taşkın, "Bir çimi nasıl elleyebiliyorsak rahatlıkla elleyebileceğimiz canlılar bunlar. Biz bunları doğrudan ellerimizle topluyoruz, herhangi bir sıkıntısı yok. Zararı daha çok ekosisteme." diye konuştu.

- "Sıcaklık artışı ekosistem açısından ciddi sorun"

İlk olarak 1980'lerde Batı Akdeniz'de görülen katil yosunun yayılmasındaki en önemli nedenlerin, iklim değişikliğine bağlı olarak deniz suyu sıcaklığının, tuzluluğun ve kirliliğin artması olduğu tespitini paylaşan Taşkın, Gemlik Körfezi'nde yaptıkları çalışmada son 5 yıl içinde yüzey suyu sıcaklığında 5 dereceye yakın bir artış saptadıklarını, bu sıcaklık artışının deniz ekosistemi açısından ciddi bir sorun olduğunu dile getirdi.

Taşkın, deniz suyu sıcaklığı, tuzluluk ve kirlilikle ilgili göstergelerin bu şekilde devamı halinde, adaptasyon gücü yüksek olan katil yosunun, Türkiye'nin bütün kıyılarında görülebileceği değerlendirmesinde bulundu.

Deniz suyu sıcaklığının ve tuzluluk seviyesinin artması, aynı zamanda bu yabancı türün geldiği yerdekine benzer özelliklere sahip olması nedeniyle katil yosunun en çok Akdeniz'de görüldüğünü vurgulayan Taşkın, "İklim değişikliği karasal ekosistemi etkilediği gibi denizel ekosistemi de doğudan etkileyen bir değişim. Deniz suyu sıcaklığının ve denizlerdeki tuzluluğun artması nedeniyle artık Akdeniz ve ülkemiz kıyılarında tropikleşme başladı. Bu nedenle bu yabancı türler ve özellikle katil yosun kıyılarımızda çok daha rahat bir adaptasyona ve yayılış sürecine girmiş durumda." sözlerini sarf etti.

- "Ekonomik açıdan değerlendirilebilir"

Yabancı türlerle mücadelenin iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir rol oynadığını işaret eden Taşkın, katil yosunun yayılımını önleme konusunda şu tavsiyeleri paylaştı:

"Bizim yapabileceğimiz öncelikle balast kontrolü. Bir diğeri de özellikle Süveyş Kanalı çevresindeki diğer ülkelerle ortak bir mücadele üzerinde çalışmak ve yoğunlaşmak. Bizim halk olarak elimizden gelebilecek şeyi söyleyeyim; özellikle bu Uzak Doğu'dan gelen ve akvaryuma aldığımız balık ve diğer canlı türlerinin suyunu gelişi güzel herhangi bir su ortamına, alıcı bir ortama bırakmamak. Bu deniz, göl ya da nehir olabilir çünkü Batı Akdeniz'deki katil yosunun yayılmasının sebebi aslında oradaki bir akvaryumdan suyun Akdeniz'e karışmasıydı."

Taşkın, alglerin kozmetik ve eczacılık başta olmak üzere pek çok farklı sektörde kullanıldığını ve katil yosunun da ekonomik açıdan değerlendirilebileceğini sözlerine ekledi.

AA

Son olarak geçen yıl mavi bayrak verilen Karamürsel ilçesindeki Ereğli Kumyalı Plajı, kentte bu ünvana sahip 9. plajı oldu.

Su sporlarının yapıldığı konuma getirilen kentte, Marmara Denizi'nin Karamürsel bölümünde 2, Karadeniz'in Kandıra sahillerinde 7 plajda mavi bayrak dalgalanıyor.

Mavi bayraklı Miço Koyu ile Kerpe, Cebeci, Kumcağız, Bağırganlı, Kovanağzı, Seyrek, Karamürsel Altınkemer ve Ereğli Kumyalı plajları, yaz sezonunda tatilcilerin uğrak noktası oluyor.

- "Kentteki 24 plajdan 9'u mavi bayraklı"

Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Mesut Önem, mavi bayrağın, gerekli standartları taşıyan nitelikli plaj, marina ve yatlara verilen uluslararası bir çevre ödülü olduğunu söyledi.

Mavi bayrağın, temiz, bakımlı, donanımlı, güvenli bir çevrenin sembolü, ayrıca uluslararası alanda ve turizm sektöründe en çok bilinen ödüllerden olduğunu belirten Önem, mavi bayraklı plajlar açısından Türkiye'nin dünyada 3. sırada yer aldığını kaydetti.

Kentteki 24 plajdan 9'nun mavi bayraklı olduğunu aktaran Önem, "İzmit Körfezi'nin temizlenmesi için yaptığımız çalışmaların meyvesi aslında. Her geçen yıl mavi bayraklı plaj sayısını artırarak, aldığımız tüm ödüllerin sürdürülebilirliğini sağlayarak 9 rakamına ulaştık." dedi.

Mavi bayrak ödülünün, plajlarda son 4 yıl boyunca alınan deniz suyu numunelerinin değerlendirilmesi sonucu verildiğini bildiren Önem, kentte mavi bayrak için gerekli 33 kriterin yerine getirilmesinin önemli olduğunu vurguladı.

Önem, Büyükşehir Belediyesinin olaya her zaman bütüncül baktığının altını çizerek, şunları kaydetti:

"İzmit Körfezi'nde bir başarı hikayesi olduğu açıkça görülüyor. Bu ödüller bunun bir göstergesi. Mavi bayraklı plaj başvurusundaki süreç çok önemli. Hem çevre denetimleri hem de deniz çöpleriyle mücadelemiz, TÜBİTAK MAM ile yaptığımız bilimsel su kalitesi izleme konusu ve İzmit Körfezi'nde yaptığımız birçok farkındalık ve bilinçlendirme faaliyetleri sonucunda aslında bu başarı hikayesini oluşturduk. Bunun sonucunda İzmit Körfezi ve halkı ödüllendirildi."

- "Mavi bayrak, uluslararası bir etiket"

Kocaeli'deki mavi bayraklı plajların yoğun ilgi gördüğünü dile getiren Önem, kente gelenlerin cep telefonu uygulaması sayesinde en yakın mavi bayraklı plaja kolayca ulaşabildiğini söyledi.

Önem, Kandıra ilçesindeki Karadeniz sahillerinde bulunan 11 yüzme alanından 7'sinin mavi bayraklı olduğunu aktararak, şu ifadeleri kullandı:

"Bu çok önemli bir başarı. Karadeniz'i düşündüğümüz zaman, sahilleri, koyları, doğal güzelliği, su kalitesi açısından çok önemli. Mavi bayrağın en önemli şartlarından biri, yüzme suyu kalitesinin yakalanması. O bölgede atık suyla ilgili gerekli altyapının, gerekli arıtma tesislerinin olduğunun da bir göstergesi. Arıtma yapılıyor ve mavi bayraklı plajların olduğu yerde bir damla atık su bırakılmıyor. Bu açıdan da çok önemli. Mavi bayrak, uluslararası bir etiket. Kocaeli için de önemli. Ülkemizdeki 20 şehirden biriyiz, 567 plajın 9'u da Kocaeli'de bulunuyor."

AA

Dünya Biyolojik Çeşitlilik Günü dolayısıyla organize edilen etkinlik, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü (BSGM) ve Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü işbirliğiyle düzenlendi.

TAGEM Genel Müdürü Mustafa Altuğ Atalay, törendeki konuşmasında, boyut olarak çok küçük olmasına karşın biyolojik olarak çok büyük bir önem taşıyan bir türün, doğala yakın bir ortamda neslinin devamını sağlayacak adımlar atıldığını söyledi.

Çalışmanın Türkiye'de ilk olduğunu dile getiren Atalay, bu tür balıkları en fazla tehdit eden unsurlardan birinin hatalı balıklandırma ve tür taşımaları olduğunu ifade etti.

Atalay, "Burada Türkiye'deki hatta dünyadaki en önemli tür taşımalarından bir tanesini gerçekleştiriyoruz. Bu tür biyolojik korumalar bire bir habitat yerleştirme şeklinde nadir görülse de ülkemiz bu konuda son derece zengin. Hem florayı hem de faunayı korumak amacıyla bitkisel üretimde, hayvancılıkta bütün genlerimizi stoklayabileceğimiz 32 gen bankamız var." dedi.

Gen bankalarıyla asıl hedeflerinin türleri bu gibi habitatlara yerleştirmek olduğunu bildiren Atalay, "Bunun için işbirliklerini artıracağız ve farklı projelerle birlikte pek çok türe, böyle etkinliklere, hep beraber şahit olacağız. Nesillerin devamı için de gerekli gayreti göstereceğiz." diye konuştu.

- "Bakanlık olarak iyi bir işbirliği içerisinde bu konuyu ele aldık"

BSGM Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz da Acıgöl dişli sazancığının sayıca oldukça az ve nesli tehlike altında olan bir balık türü olduğuna dikkati çekti.

Türün devamlılığını, çok dar bir alandan alınıp, sayı olarak artırılıp üretildikten sonra çeşitli alanlarda yerleştirerek sağlamaya çalıştıklarına işaret eden Türkyılmaz, şunları kaydetti:

"Bakanlık olarak iyi bir işbirliği içerisinde bu konuyu ele aldık. Böyle bir etkinliğin kelimelerle ifade edilemeyecek bir durum olduğunu söyleyebilirim. Bakanlık olarak böyle bir etkinliğin içerisinde yer almaktan, Genel Müdürlük olarak görev alanımız içerisinde yer alan bir konuyu bu şekilde gündeme getirmiş olmaktan son derece mutluluk duyuyorum."

- "Elimizden gelen her türlü çalışmayı sürdüreceğiz"

Hacettepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Cahit Güran da Dünya Biyolojik Çeşitlilik Günü'nün bütün evren ve canlılar için kutlu olması dileğinde bulundu.

Güran, töreni böyle bir günde gerçekleştirmelerinin kendileri için gurur verici olduğunu belirterek, "Bu türün kampüsümüzde, biyoçeşitlilik içerisinde varlığını sürdürmesi bundan sonra bizim elimizde. Elimizden gelen her türlü çalışmayı sürdüreceğiz." dedi.

Üniversite olarak biyolojik çeşitlilik ve sürdürülebilirliği kurumsal politika enstrümanı haline getirdiklerini ifade eden Güran, kampüsteki birçok türün zaman içerisinde üniversitelerinin katkılarıyla varlığını sürdürdüğü söyledi.

Konuşmaların ardından balıklar, proje yürütücüsü Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Doç Dr. Baran Yoğurtçuoğlu tarafından suyla buluşturuldu.

Törene, fakültenin biyoloji bölümünde öğrenim gören öğrenciler de katıldı.

AA

Günümüzde önemli çevre problemlerinden biri olan petrol ve petrol türevlerinin oluşturduğu kirlilik, patlama sonucu petrolün etrafa saçılması, yükleme veya boşaltım esnasında tankerlerden sızma ve atık petrol ürünlerinin çevreye dağılmasıyla meydana gelebiliyor.

Bu kirliliği temizlemek için başvurulan yöntemlerin çevre açısından bazı dezavantajları bulunuyor. Bu dezavantajları ortadan kaldırmak için bilim insanları, petrolü toprak ve deniz suyundan arındıracak nanoteknolojik ve biyolojik yöntemler üzerinde yoğunlaşıyor. Bunlardan biri de canlı mikroorganizmaların kullanıldığı biyoremediasyon yöntemi.

Türkiye'de bu kapsamda TÜBİTAK ile Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi (ANAS) arasındaki ikili işbirliği çerçevesinde yayımlanan AR-GE projeleri çağrısı kapsamında ve SOCAR Enerji Ticaret A.Ş. ortaklığıyla "Petrol Atıklarpı ile Kirlenmiş Deniz Suyunun ve Toprağın Mikroorganizma Yüklenmiş Çekirdek/Kabuk Tipi Manyetik Nanopartiküller Kullanılarak Nanoteknoloji ile Geliştirilmiş Biyoremediasyon ile Temizlenmesi" başlıklı bir proje yürütülüyor.

Projenin ANAS tarafında Katkı Maddeleri Kimya Enstitüsü öğretim üyesi Prof. Dr. Parvin Mammodva, TÜBİTAK tarafında ise İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Kimya- Metalurji Fakültesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Duygu Ağaoğulları yürütücü olarak görev yapıyor.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Ağaoğulları, petrolle kirlenmiş deniz suyunun ve toprağın, manyetik nanopartiküller ve mikroorganizma ekme yöntemiyle verimli bir şekilde temizlenmesini sağlayacak bir yöntem tasarlamayı amaçladıklarını kaydetti.

Ağaoğulları, hem doğal olarak mikroorganizmaları kullanarak biyoremediasyon yaptıklarını hem de 1 ile 100 nanometre arasında bulunan nanopartikülleri bu sistemle kombine ederek deniz suyundaki petrolün küçük moleküllere parçalanmasını sağladıklarını, mıknatıslama tekniğiyle de parçalanmış moleküllerin deniz yüzeyinden hızlıca toplanarak çok daha hızlı ve geri dönüşümlü olarak kullanılabildiği bir yöntem geliştirdiklerini belirtti.

- "Petrolün zararını sadece denizde değil tüm ekosistemde görüyoruz"

Gemi kazaları, arızalar veya sızıntılar nedeniyle her yıl yüksek miktarda petrolün denizlere karıştığına dikkati çeken Doç. Dr. Ağaoğulları, bu durumun ekosisteme etkileri hakkında şu tespitleri paylaştı:

"Ekolojik olarak baktığımızda zaten petrol sızıntıları, planktondan eklem bacaklılara, süngerlerden istiridyelere ve kabuklulara kadar pek çok canlıya zarar veriyor. Sadece bu değil tabii ki turizm, balıkçılık gibi pek çok faaliyet alanına da zarar veriyor. Bunun yanı sıra yine petrolün toprağa ve kumsallara doğru yayıldıktan sonra kuşlar ve farklı canlılar tarafından taşınmasıyla bu durum tarımsal faaliyetleri de olumsuz etkiliyor. Yani bir bitkisel alanın döllenme, tohumlanma, meyvelenme aşamalarına ve çiftlik hayvanlarına kadar zarar verebiliyor. Dolayısıyla biz petrolün vermiş olduğu zararları sadece denizde değil, denizden çok daha farklı bölgelerde tüm ekosistemde görüyoruz."

Projede geldikleri aşamada, çevreye ve insan sağlığına zararsız olduğu kanıtlanan demir bazlı nanopartiküllerin üretimlerini gerçekleştirdiklerini ve her bir nanopartikülün manyetik alan özelliklerinin azalmasını engellemek için etraflarını doğayla uyumlu, farklı koruyucu tabakalarla kapladıklarını bildiren Ağaoğulları, bundan sonraki süreçte mikroorganizmaları partikül yüzeylerine tutturup alınmış örnekler üzerinde çalışılabilme potansiyellerini belirleyeceklerini aktardı.

- "En az 4 kat daha hızlı bir sistem yaratmak istiyoruz"

Halihazırda kullanılan yöntemlerde, petrolün sızdığı alanın, denizde yüzen bariyer ya da çit ile çevrelenerek daha fazla yayılmasının önlendiğini, sonrasında petrolün vakumlu iş makineleri ya da kepçelerle denizden temizlendiğini veya sızıntı olan alanda kimyasal maddeler kullanılarak sudan ayrıştırıldığını, kirliliğe yol açan petrol miktarı az ise yakılarak bertaraf edildiğini anlatan Ağaoğulları, bu yöntemlerle, üzerinde çalıştıkları sistemi kıyaslayarak şunları söyledi:

"Bunların hepsinde aslında belli başlı dezavantajlar mevcut. Mesela yakma yönteminde uçucu bileşikler bulutlar tarafından emilebiliyor, daha sonra yağmur ile birlikte tarım alanlarına, çiftlik hayvanlarına zarar verebiliyor ya da absorban kimyasal dağıtıcılar ile emülsiye edilen sistemler kullandığınızda bu sefer denizi ya da toprağı kimyasal ile tanıştırmış oluyorsunuz. Tanıştırdığımız her bir kimyasal hem denizde hem toprakta diğer mikroorganizmalar tarafından absorbe ediliyor ve sonuç itibarıyla mikroorganizmaların yaşamsal alanına zarar veriyor. Bizim projemizde ise amaç, manyetik nanopartikülleri kullanarak tekrarlı bir sistem oluşturmak. Yani bir kere kimyasal sistemi kullanıp onu bertaraf etmek değil tekrarlı olarak çevrimsel ve sürekli bir sistem oluşturmak. Manyetik nanopartiküllerin üzerine mikroorganizmaları yükleyerek de daha doğal bir ayrım oluşturup bunu mıknatıs ile toparlamak."

Mevcut yöntemlerle temizleme yapıldığında ekosistemin uzun yıllar toparlanamadığını, üzerinde çalıştıkları alternatif yöntem ile ekosistemin çok kısa bir sürede iyileşebileceği öngörüsünde bulunan Ağaoğulları, "Diğer yöntemlerle, özellikle sadece mikroorganizma ekme yöntemiyle kıyasladığımızda, bundan 4 ya da 8 kat daha faydalı bir sistem olduğu şimdiye kadar yapılan araştırmalarla ispatlandı. Yani biz en az 4 kat daha hızlı, daha geri dönüştürülebilir bir sistem yaratmak istiyoruz." diye konuştu.

- "Sistemi 2 yıl sonra tamamen ispatlamayı hedefliyoruz"

Meksika Körfezi'nde 2010'da bir İngiliz şirketinin petrol çıkarma faaliyeti sırasında yaklaşık 500 bin ton petrolün denize sızdığını ve bu sızıntının körfez ekosistemine büyük zararlar verdiğini hatırlatan Ağaoğulları, sızıntının etkilerinin hala gözlemlendiğini vurguladı.

Azerbaycan ve Türkiye'nin iki kardeş ülke olarak petrol kirliliğinin bertarafı için alternatif bir yöntem oluşturma konusundaki ortak çabasının önemine değinen Ağaoğulları, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Petrolle kirlenmiş deniz suyu ve toprak örneklerini alıp manyetik nanopartiküllerle tanıştırdıktan sonra tekrarlı kullanımları ve verimliliği üzerine birçok deneme gerçekleştireceğiz. Bunu da yine Azerbaycan'da bulunan Katkı Maddeleri Kimya Enstitüsü ile birlikte yapacağız. Partiküllerin mikroorganizmalarla kombine olduğu ve verimliliğinin de yüksek bir şekilde elde edilebildiği bir sistemi 2 yıl sonra tamamıyla ispatlamış olmayı hedefliyoruz."

AA

Salim Serkan Güçlü, yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye’de yaklaşık 430 civarında iç su balığı türü bulunduğunu ifade etti.

Türkiye'de iç su balığının yüzde 50'sinin endemik tür olduğunu belirten Güçlü, "Balık tür çeşitliliği göz önüne alındığında, Konya kapalı havzası yüzde 65 endemikler açısından en zengindir, bunu Burdur yüzde 54, Büyük Menderes yüzde 42, Van Gölü yüzde 40 ve Antalya yüzde 36 izlemektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Güçlü, Anadolu ve Avrupa’da yaşayan iç su balıklarının sayısal durumlarını karşılaştırdıklarında hemen hemen aynı sayıda balık türü ile karşı karşılaştıklarını belirtti.

Akademisyenler, çöpçü balıklarının Ege ve Akdeniz Bölgesi'nde morfolojik-moleküler revizyonu, yayılış alanları ve korunma durumlarıyla ilgili birlikte çalışma yürüttü.

Çalışmalar kapsamında Balıkesir'in Havran ve Karınca derelerinde keşfedilen balığa, dünya balık faunasına büyük katkılar sunan İsviçreli Bilim İnsanı Dr. Maurice Kottelat'a atfen, "Oxynoemacheilus kottelati" ismi verildi.

Balık, Berlin Doğa Tarihi Müzesi'nin desteklediği "Zoosystematics and Evolution" dergisinde yayınlandı.

Yapılan bu keşifle sayısı 49’a ulaşan çöpçü balıklarının, 37’si Türkiye'de endemik bir tür olduğu bildirildi.

AA

Yat ve Tekne Endüstrisi Derneğinin (YATED) desteklediği "Deniz Araçları, Ekipmanları ve Aksesuarları Fuarı Artı Boat Show", Altınpark ANFA Fuar Merkezi'nde başladı.

Fuarın açılışında konuşan Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Durmuş Ünüvar, güçlü bir denizcilik sektörü demenin, daha güçlü bir ülke ekonomisi ve daha güçlü bir Türkiye demek olduğunu belirterek, "Bu hedefle her geçen gün daha yüksek standartlarda denizcilik hizmetleri vermek için çalışıyoruz." dedi.

Gemi inşa sanayisinde yaklaşık 95 bin kişilik istihdamı, 1 milyonu aşan amatör denizcisi ve 140 bin gemi insanı ile Türkiye'nin denizci bir ülke olduğunun altını çizen Ünüvar, gezi, eğlence ve spor için özel tasarlanmış küçük tonajlı teknelerin ülkedeki sayısının 160 binleri aştığını aktardı.

Ünüvar, küresel olarak yat ve tekne endüstrisinin, sürekli yenilik ve teknolojik ilerlemeye odaklanmış durumda olduğuna dikkati çekerek, "Özellikle çevre dostu teknolojiler, enerji verimliliği, otonom seyir sistemleri gibi alanlarda önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Bu da hem çevresel sürdürülebilirlik hem de kullanıcı deneyimi açısından sektöre önemli katkılar sağlamaktadır. Ülkemiz yat imalatçılarının, geleneksel yapım becerilerini modern tekniklerle birleştirmesi sonucu Türk tekne ve yat yapım endüstrisinin uluslararası alanda tanınırlığı artmış ve dünya yat ve tekne pazarında önemli bir yere gelinmiştir." diye konuştu.

Nitelikli gemi inşasında önemli bir konumda olan ülkenin bu gemilerdeki ihracat kilogram değerinin 20 dolarları bulduğuna işaret eden Ünüvar, şöyle devam etti:

"2023 yılında 2 milyar dolara ulaşan gemi sanayi ihracat değerimizin dörtte birinden fazlasını yat inşa endüstrimiz oluşturmaktadır. Yat inşa sanayimiz, katma değeri çok daha yüksek olan bir endüstri dalıdır. İnşa edilen yatın boyutu arttıkça malın kilogram değeri de artmakta, bu değer 40 dolarları bulabilmektedir. Türkiye, modern yat üretimi açısından nispeten genç olmasına rağmen yüksek işçilik kalitesi ve fiyat performans değerlendirmesinde rakibi diğer üretici ülkelerle karşılaştırıldığında rekabetçi fiyatları ile sipariş sayısını artırmaktadır. Özellikle büyük ölçekli tekne siparişlerinde, tersanelerimizin kapasitesi büyük oranda dolu durumdadır. Çevreci bir anlayış ile yenilenebilir enerji kaynakları ve alternatif enerji kullanma konusundaki başarılarımızın bir sonucu olarak elektrik tahrikli, hibrit yatlar da Türkiye'de üretilmeye başlanmıştır."

Yatlara yönelik, bağlama ve barınma yeri yetersizliğini bildiklerini ve çözmek için çalışmalar yürüttüklerini ifade eden Ünüvar, "Kapasiteyi artırmak için yapılacak yeni marina yatırımlarına gerekli destekler verilmekte, bununla birlikte tonoz bağlama sistemleri gibi alternatif bir çözüm oluşturmaya yönelik çalışmalarımız da devam etmektedir." dedi.

Ankara'da deniz severlere kapısını açan fuarda, 60 firmanın katılımıyla 200’ün üzerinde yat ve tekne sergileniyor. Fuar, 19 Mayıs'a kadar ziyaretçilere açık olacak.

AA

Meraklıları için deniz araçları, ekipmanları ve aksesuarlarının sergilendiği fuar, Ankara'da kapılarını açtı.

Lüks yatların da yer aldığı fuarda AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Arslan, denizcilik sevgisinin 7'den 70'e ülkenin her yerinde olması gerektiğini belirtti.

Dünyanın en büyük bot şovlarının denizi olmayan şehirlerde yapıldığını anlatan Arslan, "Deniz ve yelken sevgisi olan Ankara, neden bu şehirler arasında olmasın diye yola çıktık." dedi.

Fuarda fiyatı 150 bin liradan başlayıp 7 milyon liraya kadar ulaşan teknelerin sergilendiğini aktaran Arslan, "Her bütçeye uygun deniz araçları bulunuyor. Otomobil görünümlü denizde giden aracımız da bu fuarda sergileniyor. Ankaralı deniz severleri fuarımıza bekliyoruz." ifadesini kullandı.

Yat sektöründe Türkiye'nin dünyada söz sahibi ülkelerden olduğuna vurgu yapan Arslan, sektörün beklentilerine ilişkin ise "Sahil şeridimizde balıkçı barınaklarının artırılması ve tekne bağlama alanlarının çoğaltılması devletimizden en büyük beklentimiz. İnsanlar tekne almaktan korkmuyor ama bağlama yeri bulamadığından tekne almaktan vazgeçiyor. Marina sıkıntımız var. Ayrıca marinalarımızın da fiyat politikalarının disiplin altına alınması lazım. Dünyanın en pahalı marinaları Türkiye'de." diye konuştu.

AA

Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, burada yaptığı konuşmada, İzmir'in önemli bir liman kenti olduğunu belirterek, denizcilik alanında çalışan insanların desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Konuşmaların ardından protokol üyeleri, A,B ve C holünde sergilenen ürünleri inceledi.

Yerli ve yabancı tekne markaları, ekipman ve aksesuar firmalarının yer aldığı 2. Tekne, Tekne Ekipmanları ve Deniz Aksesuarları Fuarı'nda, boyları 3 ile 16 metre arasında değişen motoryat, yelkenli, trawler, sürat tekneleri ve botlar sergileniyor.

5 Mayıs'ta sona erecek fuarı, 30 binden fazla kişinin ziyaret etmesi bekleniyor.

- Sanat ve Antika Fuarı

Marine Saloon Trade-MAST ile eş zamanlı kapılarını açan İzmir Sanat ve Antika Fuarı'nda da resim, heykel, rölyef, cam sanatından çok sayıda eser ve birbirinden değerli antikalar sergileniyor.

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün dev portresinin de yer aldığı fuarda, 125 galeri, 1500 sanatçı ve 100 antikacı yer alıyor.

Binlerce resim ve objenin bulunduğu fuar, 5 Mayıs'a kadar konuklarını ağırlayacak.

AA

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre, geçen yıl 1 Mayıs'ta yüzde 48,71 olan barajlardaki doluluk oranı, bu yıl son dönemde artan yağışların etkisiyle yükselişe geçti.

Buna göre, barajlardaki doluluk geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 70 artış göstererek, bugün itibarıyla yüzde 82,81 ölçüldü.

Su miktarı Istrancalar'da yüzde 73,83, Terkos'ta yüzde 91,87, Sazlıdere'de yüzde 61,77, Alibey'de yüzde 64,13, Büyükçekmece'de yüzde 77,72, Ömerli'de yüzde 92,15, Darlık'ta yüzde 83,05, Elmalı'da yüzde 88,29, Pabuçdere'de yüzde 76,78 ve Kazandere'de yüzde 78,34 olarak ölçüldü.

Kente su sağlayan ve azami 868 milyon 683 bin metreküp biriktirme hacmine sahip baraj ve göletlerdeki su miktarı ise 719 milyon 33 bin metreküp seviyesinde bulunuyor.

- Son 9 yılın doluluk oranları

İSKİ istatistiklerine göre, 1 Mayıs tarihli baraj doluluk oranları 2016'da yüzde 84,02, 2017'de yüzde 86,58, 2018'de yüzde 88,58, 2019'da yüzde 91,07, 2020'de yüzde 68,57, 2021'de yüzde 80,64, 2022'de yüzde 87,69, 2023'te yüzde 48,71, bugünkü oran yüzde 82,81 olarak kayıtlara geçti.

Melen ve Yeşilçay'dan bu yıl 215,22 milyon metreküp su alındı. İçme suyu arıtma tesislerinden bu yıl kente verilen su miktarı ise 359 milyon 85 bin metreküp olarak hesaplandı.

- "Suyumuz bol diye bol bol harcamayalım"

İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Meriç Albay, AA muhabirine, İstanbul'un büyük bir şehir olduğunu, kentte günde 3 milyon metreküpün üzerinde su tüketildiğini söyledi.

Geçen yıl İstanbul'un su ihtiyacı bakımından büyük bir tehlike atlattığını belirten Albay, "Barajlarda yüzde 20'nin altına düşen bir su varlığımız vardı. Kuşkusuz Melen Çayı ile bunlar destekleniyor ama nüfus çok yoğun olduğu için aşırı su tüketimiyle beraber yağışların olmaması büyük bir sıkıntı yaratmıştı." diye konuştu.

Prof. Dr. Albay, bu yıl yağışların iyi olduğunu kaydederek, "Kış aylarını iyi geçirdik, ilkbahar iyi geçiyor gibi. Nisan ayını da iyi geçirdik sayılır. Mayıs ayında da eğer yağışlar gelirse yaz aylarında hiçbir sıkıntı yaşanmayacak. Bunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Hatta sonbaharda bile ben büyük bir tehlike görmüyorum." ifadelerini kullandı.

Bu duruma rağmen su kullanımına özen gösterilmesi gerektiğinin altını çizen Albay, şöyle devam etti:

"İstanbul devasa bir şehir olduğu için insanlar suyu tüketirken çok dikkatli olmalılar. İstanbul'daki yağışlar şu anda barajların yüzde 82'nin üzerinde bir doluluk oranına gelmesine neden oldu. Biraz daha yağarsa bu yüzde 85'lere doğru yükselecek gibi gözüküyor. En azından 2024 yılını rahat geçireceğiz. Bu durum bizi rahatlatmasın. Suyumuz bol diye bol bol harcamayalım, her yerde tüketirken azami dikkati gösterelim. Mutfakta, banyoda, araba yıkarken, tarımda nerede kullanıyorsak suyu gerçekten dikkatlice kullanalım. Bu bizim için bir ev ödevi olmalı."

- "Havzalarımızı korumamız lazım"

Prof. Dr. Albay, geçmişte birçok bölgede üst üste kuraklık yaşandığını hatırlattı.

Böyle bir durumun olması durumunda İstanbul'un büyük sıkıntı yaşayabileceğini dile getiren Albay, bu nedenle su bütçesi ile insan popülasyonunun birlikte düşünülmesinin önemli olduğunun altını çizdi.

Albay, barajların etrafında yapılaşmaya izin verilmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Zaman zaman insanlar barajların kenarına pikniğe de gidiyor, oralarda atıklar bırakıyorlar, bu doğru değil. Havzalarımızı korumamız lazım." değerlendirmesinde bulundu.

AA

***

Atina'da 16-17 Nisan'da 9'uncusu gerçekleştirilen Okyanusumuz Konferansı'nın (OOC) temel amacı, denizlerin korunması ve sürdürülebilir yönetimin sağlanmasıdır. Ancak konferans, sunulan öneriler, teklif edilen projeler ve alınan kararlarla Yunanistan’ın egemenlik hukukunun ihyası ve politik çıkarlarının gerçekleştirilmesi gösterisine dönüştü.

- Deniz parkı ilan edilmesi planlanan bölgeler nerede?

Yunan hükümeti, denizlerdeki doğal kaynakları korumak ve ekonomik büyümeyi sağlamak amacıyla yasal, teknik ve siyasi önlemlerin alınması gerektiğini belirtiyor. Ancak Yunanistan'ın, bu kararları alabilmesi için ilgili bölgelerde egemen devletmiş gibi davranması gerekir ve bu bölgelerde müesses nizam tesis etmek isteyen Yunanistan, Adalar Denizi’nde hukuki dayanağı olmayan fiili durum yaratmak istiyor.

Yunanistan, Okyanusumuz Konferansı'nda 2 büyük proje önerdi. Bu projeler çerçevesinde, biyolojik çeşitliliği ve deniz ekolojisini korumak amacıyla biri İyon Denizi’nde, diğeri de Adalar Denizi’nde olmak üzere 2 deniz parkı ilan edeceğini açıkladı. Bu yöntemle Yunanistan, çevreci görünmeyi ve Adalar Denizi’nde hakimiyetini artırmayı hedefliyor.

Adalar Denizi’nde ilan edilecek deniz parkının yeri resmi olarak açıklanmasa da Yunan basınına göre ilki Milos Adası’nın (Değirmenlik) batısından Nisiros Adası’na (İncirli) kadar uzanan ve 11 ada ile adacığı kapsayan bölümün 3 bin milkare olduğu belirtildi. Bu bölüm, Adalar Denizi’nin güneyinden başlayıp güneydoğu istikametinde devam eden, Batı Anadolu’da Datça yarımadasının karşısına kadar uzanan bir mevkiyi kapsıyor. İkinci kısmın ise İyon Denizi’nde yer alan Kefalonya Adası’nın kuzeyinden başlayıp Kithira (Çuha) ve Antikythera (Sikliye) adalarına [1] kadar uzandığı ve 5 bin milkareden fazlasına tekabül ettiği belirtiliyor. [2] Yunanistan’ın Çevre ve Enerjiden Sorumlu Bakanı Theodoros Skylakakis, bu bölgelerin ulusal park hüviyetini taşıyacağını ve önümüzdeki yılın başında da yasallaşacağını belirtti. [3]

Konuyla ilgili Helen Çukuru denen bölge, Helen Yayı’na paralel olarak Helen Dağları, İyon Adaları, Girit, Rodos, Dinarid ve Helenid dağlarının yayılım hattından güneybatı istikametinde Türkiye’ye uzanıyor ve Toros Dağları’na bağlanıyor. [4]

Buna göre Yunanistan'ın, İyon adalarının dışsal sınırından başlayarak Girit ve Rodos adalarının dışsal sınırına uzanması, devamında Batı Anadolu’nun kıyı şeridine kadar gelmesi ve bu hat üzerinde muhtelif zamanlarda ve mekanlarda farklı deniz parkı inşa etmesi mümkün olabilecektir. Projenin gerçekleşmesiyle beraber Yunanistan, daha önce elde edemediklerini bu şekilde ekolojik sistemin koruyucusu sıfatıyla elde edebileceğini düşünüyor.

- Bu adım Türk-Yunan ilişkilerine zarar verir mi?

Ankara Yunanistan'ın planlarına tepki göstererek, Yunanistan’ın egemenliği tartışmalı gri bölgelerde deniz parkı kurarak sorunları karmaşık hale getirdiğini belirtti.

Yunanistan'ın deniz parkının ilkini İyon Denizi’ndeki adaların dışsal sınırından başlatması Avrupa Birliği (AB) açısından bir sorun teşkil etmeyecektir. Ancak Adalar Denizi’nde Girit, Rodos ve Batı Anadolu hattının dışsal sınırı üzerindeki bulunacak deniz parklarının kurulması ve Türkiye’yle yaşanması muhtemel gerginlikte aynı durum geçerli değildir ve AB’nin bu süreçte tarafsız olması mümkün değildir.

Yunanistan’ın fiili durum yaratarak Türk-Yunan dostluğuna zarar verdiği açıktır. Yunan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis, Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan "Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi"yle iki ülkenin temel tezlerinden vazgeçmediğini [5] Ege Denizi'nde deniz parkı ilan etmenin egemenlik haklarının kullanımıyla ilgili olduğunu [6] ve bu durumun tartışılamayacağını belirtmesi dikkat çekicidir.

Üstelik bu durumda Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) de çevreci gerekçelerle Kıbrıs’ın çevresinde, özellikle de Baf açıklarında deniz parkı sahaları ilan etmeyi gündeme getirebilir. Buna göre Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz’deki deniz parklarının koruma sahaları bir düzlemde bileşirse ve koruma kalkanı adı altına yeni bir güvenlik konsepti kurulursa nelerin yaşanabileceğini düşünmek hiç de zor değildir. Zira uluslararası hukukta deniz parklarının ilanı bir tür deniz koruma alanı olarak kabul ediliyor. [7] Yunanistan’ın bu adımı, bu bölgelerde hukuki düzenlemeler yapabileceği ve denetim [8] icra edebileceği manasına geliyor.

Atina’nın ilan ettiği deniz parklarıyla böyle bir güce sahibi olması demek, Yunanistan’ın Adalar Denizi’nde yeni durum ihdas etmesi, oldubitti yaratması ve egemenlik iddia etmesi demek olacaktır. Nitekim Yunanistan’ın 2030 yılına kadar deniz koruma alanlarında dip trolü avcılığını yasaklayacak olması da bundandır.

Sonuç olarak denebilir ki, Yunanistan’la Türkiye arasında deniz parkları zemininde kurulacak diyalog Adalar Denizi kadar Doğu Akdeniz’in geleceği açısından da önemlidir. Dolayısıyla Türk-Yunan halklarının yakınlaştırılmaya çalışıldığı bir dönemde Yunan siyasal karar alıcıların ilişkileri zorlayıcı karar alması doğru değildir.

Bu konuya dikkati çeken Türk Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan’ın deniz parkı bahanesiyle kurulmak istenen güven duygusunu istismar ettiğini, uluslararası anlaşmalarla egemenliği Yunanistan’a devredilmemiş ada, adacık ve kayalıkların statüsünü değiştirmeye çalıştığını ve yaratılmak istenen fiili durumun kabul edilmeyeceğini belirtti. [9] Yunan Dışişleri Bakanlığından konuya ilişkin yapılan açıklamada ise “Türk Dışişleri Bakanlığının bu duyurusu, çevresel bir konuyu siyasallaştırma” [10] olarak tanımlandı. Buradan da anlaşıldığı üzere Yunanistan, çevre sorunlarını ulusal ve jeopolitik çıkarları için kullanabilecek konumdadır. Türk-Yunan ilişkilerinin normalleşmesi için güven artırıcı önlemlerin alındığı bir dönemde, bu süreci akamete uğratmak hiç kimsenin yararına olmayacaktır.

Not: Akdeniz Bilim Komisyonu (CIESM) tarafından önerilen 8 deniz barış parkı ve alanlarına bakıldığında bu alanlardan 4'ünün Türkiye’yle doğrudan ilgili olduğu görülmektedir. Bkz. Federic Briand, “Marine Peace Parks in the Mediterranean” Preview of a the Mediterranean Science Commission Proposal, s.4, Şubat 2011, (Erişim Tarihi: 27.04.2024).

[1] Giorgos Lialios, “Greece to declare two new national marine parks”, Ekathimerini, 5 Nisan 2024, (Erişim Tarihi:27.04.2024).

[2] “Greece to expand protected waters, end bottom trawling”, Yale Environment 360, (Erişim Tarihi:27.04.2024).

[3] Tasos Kokkinidis, “Greece to launch new marine parks at Our Ocean Conference in Athens”, Greek Reporter, 9 Nisan 2024, (Erişim Tarihi:27.04.2024).

[4] Esra Canbay, Fethiye-Burdur Fay Kuşağının Güneybatı Uzantısının Kinematik Özellikleri, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2009, s.10.

[5] “Minister of Foreign Affairs, George Gerapetritis’ participation at the ‘Delphi Economic Forum IX’ (Delphi, 12.04.2024)”, Hellenic Ministry of Foreign Affairs, Erişim Tarihi: 27.04.2024.

[6] “Interview of Minister of Foreign Affairs George Gerapetritis with Piraeus radio station “Kanali Ena 90.4 FM” and journalist Haris Pavlidis (19.04.2024)”, Hellenic Ministry of Foreign Affairs, (Erişim Tarihi: 27.04.2024).

[7] Yücel Acer, “Yunanistan’ın Ege Denizi’nde Deniz Parkı Girişimi ve Türkiye’nin Tepkisi”, SETAV, (Erişim Tarihi: 27.04.2024).

[8] Yunan Dışişleri Bakanlığı bu alanların gözetimi için dronlar, radarlar, uydular ve tekneler dahil olmak üzere gerçek zamanlı olarak en son teknolojiye sahip izleme sistemi kullanılacağını belirtmiştir. Bkz… “Turkey Disagrees with Greece’s Marine Park Plans in the Aegean Sea”, The Maritime Executive, (Erişim Tarihi: 27.04.2024).

[9] “No: 58, 9 Nisan 2024, Yunanistan’ın Ege Denizi’nde ilan edeceğini duyurduğu deniz parkı hk.”, Türkiye Dışişleri Bakanlığı, (Erişim Tarihi: 27.04.2024).

[10] “Greek Foreign Ministry: Turkey ‘politicizes a purely environmental issue’”, Hellenic Daily News NY, (Erişim Tarihi: 27.04.2024).

[Prof. Dr. Soyalp Tamçelik, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesidir.]

* Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Uraloğlu, Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ocak-mart dönemine ilişkin denizcilik istatistiklerine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Türkiye'yi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın önderliğinde dünyanın önemli liman merkezi haline getirdiklerine dikkati çeken Uraloğlu, "Deniz ticaret hacmimizi artırarak ülkemizin ekonomi ve istihdamını geliştirmek için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, Bakanlık olarak denizciliğin daha da gelişmesi, denizlerden sağlanan imkanların artırılması, kaynakların ekonomiye kazandırılması için gerekli bütün atılımların ve yatırımların yapıldığını aktararak, Türkiye'nin deniz ticaretinden daha fazla pay alması için çalışmaları hız kesmeden sürdürdüklerini bildirdi.

Yılın ilk çeyreğinde yaşanan ekonomik iyileşmenin ticari hayata yansımaya başladığına işaret eden Uraloğlu, "İlk çeyrekte limanlarda elleçlenen yük miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 artarak 134 milyon 327 bin 597 tona yükseldi. Limanlarda elleçlenen konteyner miktarı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,9 gibi rekor oranda artarak 3 milyon 350 bin 817 TEU'ya ulaştı." ifadesini kullandı.

Uraloğlu, martta limanlarda deniz yoluyla yapılan transit yük taşımalarının 5 milyon 699 bin 607 ton olduğunu aktardı.

Türkiye limanlarında elleçlenen yük miktarının geçen ay 47 milyon 351 bin 510 ton olarak gerçekleştiğini bildiren Uraloğlu, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Bu dönemde limanlarda gerçekleştirilen ihracat amaçlı yükleme miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19,4 artarak 12 milyon 804 bin 476 ton, ithalat amaçlı boşaltma miktarı ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,4 artarak 23 milyon 880 bin 435 ton olarak gerçekleşti. Mart ayında dış ticaret taşımaları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,8 artarak 36 milyon 684 bin 911 ton oldu."

- En fazla elleçlenen yükler

Uraloğlu, mart ayında önceki aya göre en fazla artış gösteren yük cinsinin motorin elleçlemesi olduğunu belirterek, limanlarda 3 milyon 507 bin 326 ton motorin yük elleçlemesi gerçekleştirildiğini aktardı.

Bunu '40'lık dolu konteynerlerde taşınan yükler' ile demir cevheri ve konsantrelerinin izlediğini aktaran Uraloğlu, "Portland çimento yük cinsi, limanlarımızda elleçlenen ihracat yükleri içinde 1 milyon 40 bin 381 tonla ilk sırayı aldı. Bunu, motorin ve feldispat takip etti. Ham petrol, limanlarımızda elleçlenen ithalat yükleri içinde ilk sırada yer aldı. Bunu sırasıyla, hurda demir ve briketlenmemiş taşkömürü takip etti." ifadelerini kullandı.

- "En fazla yük İtalya'ya yapılan taşımalarda elleçlendi"

Uraloğlu, martta deniz yoluyla yapılan ihracatta en fazla yük elleçlemesinin İtalya'ya yapılan taşımalarda gerçekleştirildiğini, bunu ABD ve İspanya'ya yapılan taşımaların takip ettiğini belirterek, ithalatta ise en fazla yük elleçlemesinin Rusya'dan yapılan taşımalarda görüldüğünü aktardı.

Limanlarda elleçlenen dış ticarete konu 36 milyon 684 bin 911 ton yükün yüzde 8,1'inin Türk bayraklı gemilerle taşındığına işaret eden Uraloğlu, "Türk bayraklı gemilerle taşınan yük miktarı martta 2 milyon 965 bin 1 ton ile önceki yılın aynı ayına göre yüzde 29,1 arttı. Yabancı bayraklı gemilerle taşınan yük miktarı ise 33 milyon 719 bin 910 ton ile önceki yılın aynı ayına göre yüzde 13,6 arttı." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, geçen ay limanlarda elleçlenen konteyner miktarının 1 milyon 169 bin 846 TEU'ya ulaştığını belirtti.

-"En fazla yük Aliağa'da elleçlendi"

Uraloğlu, martta limanlarda deniz yoluyla yapılan transit yük taşımalarının 5 milyon 699 bin 607 ton olarak gerçekleştiğini ifade etti.

Söz konusu ayda kabotajda taşınan yük miktarının ise 4 milyon 966 bin 992 tonla geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,1 azaldığını belirten Uraloğlu, şunları kaydetti:

"En fazla yük elleçlemesi 7 milyon 720 bin 348 tonla Aliağa Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde gerçekleşti. Burayı, 7 milyon 365 bin 591 ton ile Kocaeli ve 5 milyon 669 bin 99 tonla İskenderun bölge liman başkanlıkları takip etti. Denizcilik alanında uluslararası arenada çok önemli bir konumda olduğumuzu artık gururla söyleyebiliyoruz. Dünyanın önde gelen denizci ülkelerinden biriyiz."

AA

Tirebolu Piri Reis Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde, Valilik ve İl Milli Eğitim Müdürlüğünün çalışmaları sonucu gemi yapım atölyesi, sac ve fiber tekne üretim hangarı oluşturuldu.

Atölyede okul öğretmenlerince ahşap CNC makinesi imal edilerek, kaynak simülatörü temin edildi. Çalışmalar sonucu 4,5 metrelik 2 fiber tekne imal edilerek satışı gerçekleştirildi. Siparişi alınan 8 metrelik kamaralı fiber teknenin imalatı ise devam ediyor.

Sac tekne üretimi için lazer CNC makinesi alınmasıyla 12 metre uzunluğunda, 5 metre eninde 3 kamaralı ve bir salonu bulunan çelik teknenin bir süre önce imalatına başlandı.

Öte yandan okulda son teknoloji köprü üstü simülatörü ve gemi makineleri simülatörü ile öğrenciler gerçeği aratmayan ortamlarda öğrenimlerine devam ediyor.

Okul Müdürü Deniz Aldemir, AA muhabirine, lisede denizcilik ve gemi yapımı alanlarının olduğunu söyledi.

Gemi yapımı atölyesinde 3 boyutlu yazıcı ile daha önce öğrencilerin maket gemi yaptığını anlatan Aldemir, "Arkadaşlarımızla görüşmeler neticesinde 'Gerçek gemi boyutlarında yapabilir miyiz?' diye düşündük. Gerekli başvurularımızı yaparak 4,5 metre fiber tekne kalıbı elde ettik." dedi.

Aldemir, kalıbın teminiyle fiber tekne üretimine başladıklarını belirterek, bölgede kendileri dışında tekne üreten başka okul bulunmadığını ifade etti.

Giresun Valiliği ve İl Milli Eğitim Müdürlüğünün desteği sonucu 8 metrelik fiber tekne kalıbının temin edildiğini kaydeden Aldemir, öğretmenlerin ve öğrencilerin ekip olarak 8 metrelik teknenin üretimini sürdürdüğünü aktardı.

- "12 metrelik tekne büyük bir proje"

Aldemir, atölyedeki imkanların çelik tekne yapmaya daha uygun olduğuna işaret ederek sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hangarda Valilik ve Milli Eğitim Müdürlüğü onayı ve Bakanlığımızın vermiş olduğu bütçeyle aldığımız CNC lazer kesim makinesiyle sacları kesip işleyebilmemiz neticesiyle çelik tekne işine girdik. 12 metrelik tekne büyük bir proje, bir tersanenin bize verdiği sipariş üzerine bu çalışmayı gerçekleştiriyoruz."

Öğrencilerin de gayretli ve istekli olduğunun altını çizen Aldemir, "Öğrencilerimiz burada bir nevi tersane benzeri altyapıda çalışarak kendi alanlarında yetişmiş oluyorlar. Bu, öğrenciler için büyük kazanım." ifadesini kullandı.

Deniz Aldemir, öğrencilerin döner sermaye kapsamında her ürün başına çalıştıkları ücretleri aldığını belirtti.

Okuldaki kaynak simülatörüyle de bilgisayar üzerinden kaynak yapan öğrencilerin eksikliklerinin daha çabuk tespit edildiğini söyleyen Aldemir, uygulamalı kaynak eğitimi sonrası işletmelere giden öğrencilerin güzel kaynak yaptıklarıyla ilgili geri dönüşler aldıklarını dile getirdi.

- "Uygulamalarla çok tecrübe kazanıyoruz"

10. sınıf öğrencisi Melih Köse ise gemi yapımında çalışarak kaynak gibi işleri öğrendiklerini ifade ederek, "Uygulamalı eğitimler sayesinde geleceğimin güvencede olduğunu biliyorum. Uygulamalarla çok tecrübe kazanıyoruz. Zaten sektörde iş imkanları geniş. Aynı zamanda üniversite hedefimiz var. Hem meslek öğrenip hem üniversite eğitimi için bu okulu tercih ettim." diye konuştu.

Aynı sınıfta öğrenci Yunus Emre Sağlam da tersanelerde çalışmak için uygulamalı eğitimlerin kendilerine avantaj sağlayacağını düşündüğünü, okulu tercih ettiği için çok memnun olduğunu vurguladı.

AA

Araştırmada çene kemiklerinin şu ana kadar bilinen en uzun deniz sürüngeni, yeni ihtiyozor türüne ait olduğu belirlendi.

Gün yüzüne çıkarılan fosillerden bilim insanları, bu yeni türü "Ichthyotitan severnensis" olarak adlandırdı.

Bilim insanları, türün yaklaşık 202 milyon yıl önce dinozorlarla aynı dönemde yaşadığına işaret etti.

Araştırma ekibinden İngiltere'deki Bristol Üniversitesinde görevli paleontolog Dr. Dean Lomax, "İlki bir metre, diğeri iki metre uzunluğundaki çene kemiklerinin boyutuna dayanarak hayvanın 25 metre uzunluğunda olabileceğini hesapladık." bilgisini paylaştı.

Lomax, bulunan yeni türün tam boyunu tespit etmek için daha çok kanıta ihtiyaç duyduklarını belirtti.

Dünyada yaşayan en büyük hayvanın yaklaşık 33 metrelik mavi balina olduğu düşünülüyor. Bilim insanları, bu türün boyut açısından mavi balinalara yakın olabileceğine inanıyor.

Fosilleşmiş çene kemikleri, İngiltere'deki Bristol Müzesi ve Sanat Galerisi'nde sergilenecek.

AA

TYBA Başkan Yardımcısı ve Yacht Charter Show Komitesi Başkanı Serhan Cengiz, yaptığı yazılı açıklamada, etkinlikte Türkiye'nin turkuaz kıyıları ve komşu sularda faaliyet gösteren seçkin yatların sergileneceğini belirtti.

Şovun sektör profesyonellerine her iki yönde de değerli ağ fırsatları sağladığını ifade eden Cengiz, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Küçük Asya'nın insan türünün ve kültürlerinin en büyük erime potası olarak tarihteki rolüne paralel olarak, yerel deniz turizmi profesyonelleri, yat kiralama acenteleri, dünyanın dört bir yanından gelen brokerler ve acentelerle buluşuyor. TYBA Show her yıl yatçılık profesyonellerini bir araya getirerek bu tarihi misyonu kendi başına sürdürüyor. TYBA kurulduğu günden bu yana fuarı rotasyona tabi tutarak, her 3-4 yılda bir Türkiye'nin turkuaz kıyılarının farklı şehirlerine taşımayı ve ziyaretçilerine yeni, farklı marinalar ve ülkenin güzelliklerini tanıtmayı kararlaştırdı. TYBA Yacht Charter Show'un uzun yıllar Türkiye ve Doğu Akdeniz'in en önemli yatçılık etkinliği olmaya devam edeceğine inanıyorum."

Boyları 20 ile 50 metre arasındaki lüks yatların mürettebatlarıyla birlikte sergi için yerlerini alacağı etkinliğe, dünyanın dört bir yanından 300'den fazla sektör profesyonelinin katılması bekleniyor.

AA

Sualtı Belgesel Yapımcısı ve Görüntü Yönetmeni Tahsin Ceylan ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi işbirliğiyle başlatılan projede, İzmit Körfezi'ndeki dalışlarda dış görünüşü itibarıyla insanların ilgisini çeken, koruma altındaki türlerden denizatlarının yaşamı görüntülendi.

Ceylan ve ekibinin yaklaşık 3 ay süren çekimlerine, İzmit Körfezi'ndeki Değirmendere Su Altı Topluluğu, Karamürsel Su Altı Sporları Derneği, Vatoz Diving Centre ile Sahil Güvenlik Komutanlığı da destek verdi.

Görüntüleme çalışmalarına dalış eğitmeni Murat Kulakaç, sualtı görüntüleme uzmanları Mehtap Akbaş Çiftci ve İlker Acar'ın da eşlik ettiği projede, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) kırmızı listeye aldığı denizatlarının yaşamları izleyiciye ulaştırılacak.

- "Dilerim ki gelecek nesillere onları aktarabilme şansımız olur"

Sualtı Belgesel Yapımcısı ve Görüntü Yönetmeni Ceylan, AA muhabirine, kıyı habitatlarının önemli türlerinden denizatları popülasyonunun geniş alanda dağılım göstermesine karşın tüm dünyada tehlike altında olduğunu, özellikle Asya ülkelerinde ticari değeri oldukça yüksek olan bu türün, hedef dışı avcılık ve habitatlarının tahribi nedeniyle büyük yaralar aldığını anlattı.

Son yıllarda korunmak, beslenmek ve üremek için İzmit Körfezi'ni seçerek sığ suları yuva edinen denizatlarının, alg ve deniz çayırları arasında, yani doğal habitatlarında yaşama tutunmaya çalıştığını belirten Ceylan, bu canlılardaki üstün kamuflaj yeteneğinin avcılardan korunmalarına kolaylık sağladığını söyledi.

Ceylan, dünyada koruma altındaki denizatlarının İzmit Körfezi'nin biyoçeşitliliğinde de çok büyük öneme sahip olduğunu vurgulayarak, "Denizatlarının yaşamlarının bütün döngülerini görüntüleme şansı yakaladık." dedi.

Denizatlarının şu anda ülke kara sularında sadece Karadeniz ve İzmit Körfezi'nde görülebildiğini aktaran Ceylan, denizatlarının denizlerin biyoçeşitliliği açısından çok özel öneme sahip olduğunu dile getirdi.

Ceylan, "Biliyorsunuz erkekleri taşıyıcı ve baba rolü oldukça önemli. O yüzden denizatlarının yaşamını görüntülemek ayrı bir öneme sahip. İzmit Körfezi'nde özellikle su pireleriyle besleniyorlar ve onların da burada yoğun olması nedeniyle besine geliyorlar. Dilerim ki, gelecek nesillere onları aktarabilme şansımız olur." ifadelerini kullandı.

Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Mesut Önem de İzmit Körfezi'nde bulunan türlerin korunmasına özel önem verdiklerini dile getirdi.

Deniz çayırları, pinalar ve mercanların devamında gündemlerine denizatlarını aldıklarını bildiren Önem, şunları kaydetti:

"Bütün dünyada koruma altında olan ve Uluslararası Doğayı Koruma Birliğinin (IUCN) kırmızı listesinde yer alan denizatlarının korunması ve tanınması amacıyla yaşamlarını belgesel film olarak hazırladık. Tahsin Ceylan ve ekibi tarafından hazırlanan belgesel film ise yakında yayında olacak."

AA

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) verilerine göre Akdeniz, yüzde 20 ila 30'u endemik olmak üzere 17 binden fazla deniz canlısına ev sahipliği yapıyor. Yerli türlerin dışında 1000'den fazla yabancı türü de sınırları içinde barındıran Akdeniz'deki türlerin korunması için 1233 deniz koruma alanı bulunuyor.

Akdeniz'deki istilacı yabancı türlerden biri olan balon balığı hakkında Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs, Lübnan, Suriye, İsrail, Filistin, Mısır, Libya ve Tunus'tan bilim insanlarının yaptığı "Doğu Akdeniz'de İstilacı Balon Balıklarının İnsan Sağlığına Etkilerinin (Saldırılar, Zehirlenmeler ve Ölümler) Değerlendirilmesi" adlı çalışma bilim dergisi Biology'de geçen ay yayımlandı.

Çalışmada, Haziran 2004'ten Aralık 2023'e kadar Doğu Akdeniz'deki balon balığı (Lagocephalus sceleratus) ve turuncu benekli balon balığı (Torquigener Hypsolegeneion) kaynaklı meydana gelen fiziksel saldırı, zehirlenme ve ölüm vakaları ilk kez kapsamlı şekilde ele alındı. İnsan sağlığını etkileyen 198 olayın belgelendiği çalışmada, tüketimden kaynaklı 27 ölüm, 143 ölümcül olmayan zehirlenme ve 28 fiziksel saldırı vakası tespit edilerek incelendi. Kaydedilen vakalarda özellikle 2019'dan sonra hızlı bir artış yaşandığı da gözlemlendi.

Balon balıklarıyla ilgili tespit edilen ilk vakalar Lübnan ve Mısır'dan gelirken, en fazla zehirlenme vakası 64 kişi ile Suriye'den bildirildi. Suriye ve Türkiye, balon balıklarıyla ilgili en fazla vaka rapor edilen iki ülke olurken, Lübnan 16 can kaybıyla balon balığı kaynaklı en fazla ölümün meydana geldiği ülke oldu. En fazla can kaybı yaşanan ikinci ülke olan Türkiye'de 4 ölüm, 24 ölümcül olmayan zehirlenme ve 8 fiziksel saldırı vakası kayıtlara geçti.

Dokularında yüksek miktarda nörotoksin tetrodotoksin (TTX) bulunduran balon balıkları, insan sağlığı açısından risk oluşturuyor. Dünyadaki yaklaşık 200 balon balığının yüzde 28'inden fazlası insan tüketimi için güvenli olmayan seviyelerde TTX içeriyor. Balon balıklarında bulunan TTX'in düşük düzeyi ağrı kesici olarak çok etkili olsa da yüksek dozu ölüme neden olabiliyor.

Zehirlenme semptomları genellikle TTX'in vücuda girişinden yaklaşık 10 dakika ila 6 saat arasında ortaya çıkabiliyor. Sinir ve sindirim sisteminde başlayarak 4 aşamada ilerleyen semptomlar, uzuvlarda uyuşma ve felç, kalp ve solunum sistemlerinde anormallikler ve son olarak meydana gelen bilinç kaybı ile genellikle 6 ila 24 saat içinde ölümle sonuçlanıyor. Hastalar genellikle 24 saat içinde solunum yetmezliğine bağlı olarak hayatını kaybetmezse, vücutta kalıcı bir hasar olmadan iyileşebiliyor.

- Akdeniz'de 13 tür balon balığı bulunuyor

Araştırmada yer alan bilim insanlarından Dr. Aylin Ulman, balon balıklarının insan sağlığına, ekonomiye ve biyoçeşitliliğe zarar verdiği için yüksek düzeyde istilacı tür olarak nitelendirildiğini belirtti.

Akdeniz'de bilinen 13 tür balon balığı bulunduğunu aktaran Ulman, "Kaydedilen türlerden 6'sı Hint-Pasifik kökenli ve bunların 3'ü en yüksek zehir seviyelerine sahip. Hint-Pasifik kökenli Kızıldeniz türleri, Süveyş Kanalı yoluyla Akdeniz'e ulaşıyor. Zehir seviyesi en yüksek ve ne yazık ki sularımıza da gelmiş olan 3 balon balığı türünün bilimsel isimleri Lagocephalus sceleratus, Lagocephalus suezensis, Torquigener hypselogeneion'dur." dedi.

Türkiye sularında ilk kez 2002'de görülen balon balığının ilerleyen günlerde Akdeniz'in diğer noktalarına da yayılmaya başladığını ifade eden Ulman, Cebelitarık Boğazı ile Karadeniz'de de balon balığına rastlanabildiğini anlattı.

Ulman, keskin dişlere sahip balon balıklarının biyoçeşitlilik üzerindeki etkisi hakkında şu bilgileri verdi:

"Çok keskin dişleri iki plakaya kaynaşmış olması nedeniyle midye ve yengeç gibi omurgasız hayvanların sert kabuklarını kırabilir, hem de su kolonunda ve dipte yaşayan balıkları yakalayıp yiyebilirler. Bu yüzden, farklı habitatlarda yaşayan geniş bir canlı çeşitliliği üzerinden beslenebilirler. Esas olarak, ahtapot ve kalamar türlerini tercih ediyor gibi görünse de bulabildikleri tüm canlıları yiyorlar, hatta etrafta besin bulamadıklarında yamyamlığa da başvurduklarını düşünüyoruz."

- "İnsanlar balon balıklarını asla yememeli"

Balon balığındaki zehrin, balığın eti başta olmak üzere tüm organlarında bulunduğu ve kesip çıkarılamadığı bilgisini paylaşan Ulman, "Son yıllarda denizde bulunan, yüzen insanlara da saldırmaya başladılar ancak bu tip saldırılar şimdilik nadir görülen bir durum. İnsanlar balon balıklarını asla yememeli. Kazayla balon balığı yediklerinde ilk yardım tedavisi için vakit geçirmeden tıbbi yardım almalı. Şu ana kadar balon balığı zehrinin bilinen bir panzehiri yok ancak acil tıbbi müdahale gereklidir." diye konuştu.

Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün zehirli balon balığının avlanmasını teşvik etmek için balık başına 25 lira ödül koyduğunu hatırlatan Ulman, kendilerinin de bu fikirden yola çıkarak zehirli balon balığının derisini, doğaya dost yöntemlerle egzotik ürünlere dönüştüren ticari bir girişim başlattıklarını bildirdi.

Türkiye denizlerinde şu anda 500'den fazla yabancı tür olduğuna dikkati çeken Ulman sözlerini "Ne yazık ki bir kere yerleştikten ve yayılmaya başladıktan sonra burada kalacakları için onlara alışmak zorundayız. Ancak balon balığı ve aslan balığı gibi ciddi ve zararlı etkilere sahip olanların kontrol altına alınması, yerel biyoçeşitliliğimizin korunması için gerekli." diyerek tamamladı.

AA

​​​​​​​Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca hazırlanan "Gezi Tekneleri ve Kişisel Deniz Taşıtları Yönetmeliği Kapsamında Tekil İmalatçı Kodlarının Tahsisi, Kullanımı ve Tesciline Dair Tebliğ" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Tebliğ ile "Gezi Tekneleri ve Kişisel Deniz Taşıtları Yönetmeliği" kapsamında üretilen deniz taşıtlarına verilecek tanıtım numaralarıyla bu numaralarda yer alan tekil imalatçı kodlarının tahsisi, kullanımı ve tesciline ilişkin kurallar belirlendi.

Buna göre, deniz taşıtı tanıtım numarası içeriğinde, imalatçının yerleşik olduğu ülke kodu, deniz taşıtının üretim ayı ve yılı, bir deniz taşıtının piyasaya arz edilmesinin amaçlandığı yıla karşılık gelen model yılının yer alması gerekecek.

Tekil imalatçı kodunun tahsisinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü (İdare) sorumlu olacak. İdare, tekil imalatçı kodunun tahsisinden sorumlu olduğu konuda Ticaret Bakanlığı aracılığıyla Avrupa Komisyonu'na bildirim yapacak.

İmalatçı, deniz taşıtını piyasaya arz etmeden önce, tekil imalatçı kodunun tahsisi için İdareye, Türkiye'de yerleşik olması durumunda Türkçe, Türkiye'de yerleşik olmaması halinde ise İdarenin kabul edeceği diğer bir dilde başvuru yapacak.

İdare, vermiş olduğu tekil imalatçı kodlarının ulusal tescilini gerçekleştirecek. Bu kodlara Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin erişebilmesi için AB tescil platformuna iletilecek. İdare, üçüncü ülkelerde yerleşik imalatçıya tekil imalatçı kodu tahsis etmesi durumunda bunu üçüncü ülkeler için işbirliği platformuna bildirecek.

Tekil imalatçı kodu tahsis işlemleri kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı hesabına 100 bin lira hizmet bedeli yatırılacak.

AA

Yapılan değişiklikle yönetmeliğe, "Sürdürülebilir Denizcilik Harmanlama Bileşeni (SDHB)" tanımı eklendi. Bu bileşen, fosil olmayan kaynaklardan üretilen, denizcilik yakıtlarıyla harmanlanarak kullanılabilen ve uluslararası geçerliliği olan sürdürülebilirlik sertifikasına sahip olacak.

Denizcilik yakıtlarının hazırlanmasında biodizel kullanılması halinde karıştırma oranı ve nihai üründe biodizel bulunduğu hususu kullanıcıya teslim edilecek analiz raporu veya belgelerde açık olarak belirtilecek.

Kullanıcının açık rızası olmadan biodizel içeren denizcilik yakıtları deniz araçlarına teslim edilemeyecek.

Sürdürülebilir denizcilik harmanlama bileşenleri, yüzde 30'a kadar denizcilik yakıtlarının hazırlanması aşamasında kullanılabilecek.

Öte yandan, EPDK'nin 9822 Sayılı Ham Petrol, Akaryakıt, İhrakiye, Madeni Yağ, Baz Yağ ve Petrolle İlişkili Maddelere Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Kararı da Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Değişiklikle, karara "Jet Yakıtına Harmanlanan Ürün" kısmından sonra gelmek üzere "Denizcilik Yakıtlarıyla Harmanlanan Ürün" bölümü eklendi.

AA

AA muhabirinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) yetkililerinden edindiği bilgiye göre, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği, Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik ve ilgili diğer Kurul Kararında yapılan değişikliklerle Türkiye'de biyoyakıt türlerinden biodizelin denizcilik yakıtı olarak kullanılabilmesinin yolu açılıyor.

Söz konusu değişiklikler kapsamında yerli ve sürdürülebilir kaynaklardan üretilen 'sürdürülebilir denizcilik harmanlama bileşenleri' yüzde 30 oranına kadar denizcilik yakıtlarının hazırlanması aşamasında kullanılabilecek.

İlk aşamada yıllık 10 bin ton harmanlama bileşeninin, denizcilik sektöründe kullanılması öngörülüyor. Böylelikle denizcilik sektöründe ithal kaynaklı fosil yakıtlar yerine Türkiye'de üretilmiş biyoyakıtların kullanımı başlayacak.

Bu düzenlemeler, 7 Ekim 2021'de Cumhurbaşkanlığı Kararı ve tarafı olunan Paris Anlaşması ile getirilen yükümlülüklere uyum sağlanması ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan Türkiye'nin 2053 için net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Harmanlama bileşenlerin üretimde atıkların kullanılması sayesinde Türkiye'nin sıfır atık politikalarına da önemli bir katkı sağlanması bekleniyor.

Fosil yakıtların yerine kullanılabilen ve genellikle biyolojik kaynaklardan elde edilen biyoyakıtlar denizcilik sektörünün uluslararası alanda rekabet gücüne de önemli bir katkı sağlanması hedefleniyor.

Denizcilik yakıtlarında biyoyakıt kullanılabilmesine ilişkin düzenlemeler Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek.

EPDK, geçen yılın başında ise havacılık sektöründe biyoyakıtların kullanımına imkan verecek mevzuat düzenlemeleri devreye almıştı.

- 1,5 milyar litrenin üzerinde akaryakıt yerli ve yenilenebilir kaynaklardan üretildi

Kurum 2013'te benzin türü akaryakıta ve 2018'de ise motorin türü akaryakıtlara biyoyakıt eklenmesi zorunluluğunu ilişkin çeşitli düzenlemeleri hayata geçirmişti.

Söz konusu düzenlemeler ile birlikte bugüne kadar toplamda 1,5 milyar litrenin üzerinde akaryakıtın yerli ve yenilenebilir kaynaklardan üretilmesi sağlanırken yaklaşık 1 milyar dolar seviyesinde ithal ikamesi de sağlanmış oldu.

- Türkiye'de denizcilik sektöründe alternatif yakıtların kullanımı oldukça önem taşıyor

AA muhabirinin uluslararası raporlardan derlediği verilere göre, Avrupa Birliği Emisyon Ticareti Sistemi (AB ETS) 1 Ocak 2024 tarihi itibarıyla deniz taşımacılığı kaynaklı sera gazlarını kapsayacak şekilde genişletildi. AB içinde ve AB'den veya AB'ye yapılan deniz yolu taşımacılığı sistem kapsamında yer alıyor.

Deniz taşımacılığı kaynaklı karbondioksitin 2024 için yüzde 40'ı 2025 için yüzde 70'i ve 2026 ve sonrasında tümünün hesaplamalara dahil edilmesi öngörülüyor. Buna göre denizcilik sektöründen kaynaklı emisyonun ya alternatif yakıtlar kullanılarak ortadan kaldırılması ya da AB ETS sisteminden ortadan kaldırılamayan miktar için kredi alınması gerekiyor.

Denizcilik sektörünün 2026 için 8,2 milyar avro tutarında kredi almasının gerekeceği tahmin ediliyor. Dolayısıyla denizcilik sektöründe fosil kaynaklı olmayan yakıt arayışları yoğun bir şekilde devam ediyor.

Türkiye'nin AB ülkelerine ve AB ülkelerinden Türkiye'ye gerçekleştirilen denizyolu taşımacılığı da bu düzenlemeden etkilenmesi kaçınılmaz görülüyor. Buna göre hem Türkiye'de faaliyet gösteren taşımacılık şirketlerinin hem de Türkiye'nin karasularında faaliyet gösteren ihrakiye teslim şirketlerinin uluslararası rekabette zarar görmemeleri açısından denizcilik sektöründe alternatif yakıtların kullanımı oldukça önem taşıyor.

AA

İkamette yapılan aramada 8 parça kabuklu deniz canlılarına ait fosil ele geçirildi. Müze yetkilerince yapılan incelemede 10 milyon yıl öncesi Miyosen döneme ait olduğu değerlendirilen fosillere el konuldu.

"Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na muhalefet" suçlamasıyla gözaltına alınan şüphelinin emniyetteki işlemleri devam ediyor.

AA

Buna göre, 20 yaş ve üzeri hurdaya ayrılacak ticari gemi, deniz ve iç su araçları için ağırlık üst sınırı 5 bin grostondan 50 bin grostona yükseltildi.

Hurda teşvikinden faydalanmak isteyenlerin "her yılın haziran ayı içerisinde" başvuru yapabileceklerine ilişkin hüküm yürürlükten kaldırıldı.

Hurda teşviki başvuruları, Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi bütçe imkanları doğrultusunda, her yıl 50 bin grostonu geçmemek üzere, en fazla 10 gemi için, geminin yaşı, tonajı ve sefer bölgesi dikkate alınarak değerlendirilecek.

Başvurusu kabul edilen yararlanıcının, teşvik uygunluk belgesi düzenlenme tarihinden itibaren 7 ay içerisinde yüklenici ile yeni geminin inşasına yönelik sözleşme yaparak Denizcilik Genel Müdürlüğüne ibraz etmesi gerekecek.

Başvuru aşamasında hurdaya ayrılacak gemiye ait denize, iç suya elverişlilik ile su aracı uygunluk belgelerinden birisi olacak.

Yararlanıcı, hurda teşvik tutarı ödemesi için, yerli katkı oranını içeren klas kuruluşu veya yeminli mali müşavir raporuyla birlikte geçerli tekne inşa sigortasını Denizcilik Genel Müdürlüğüne sunacak.

Öte yandan yönetmeliğin, geçiş hükümlerini düzenleyen geçici 1'inci maddesi yürürlükten kaldırıldı.

AA

Hollanda'daki Club of Rome merkezinde iklim üzerine çalışmalar yapan araştırmacı Leon Simons, AA muhabirine verdiği röportajda Pasifik Okyanusu üzerindeki El Nino hava olayının okyanustaki ve atmosferdeki ısınmayı artırdığını ve hava durumunda değişikliklere neden olduğunu aktardı.

Simons, Atlantik Okyanusu'nun tamamının rekor sıcaklıkta olması nedeniyle gelecek aylarda kasırgaların daha da güçlenebileceğini ifade etti.

Sıcak havanın kara üzerinde hareket ederken özellikle dağ gibi yükseltili alanlarda soğuması nedeniyle artan yağış miktarının sellere neden olduğunu belirten Simons, geçen yıl Libya, Yunanistan ve dünyanın birçok bölgesinde gözlemlenen büyük sel felaketlerinin gelecek aylarda da meydana gelebileceğine dikkati çekti.

- Okyanuslar neden ısınıyor ?

Simons, sera gazı salımlarının yanı sıra okyanusların ısınmasına neden olan başka bir durumun da kömürle çalışan enerji santrallerinden kaynaklanan kükürt emisyonlarının azaltılması olduğu yorumunda bulundu.

"Hava kirliliğini azalttığımızda okyanuslara daha fazla güneş ışığı ulaşabilir. Özellikle deniz yolu taşımacılığının yoğun olduğu bölgelerdeki hava kirliliğinin azalmasıyla okyanuslar çok daha hızlı ısınıyor" diyen Simons, Uluslararası Denizcilik Örgütünün 2020’de gemicilikte kullanılan yakıtlardaki kükürt miktarını yüzde 80 oranında azaltacak yeni bir düzenleme getirdiğine işaret etti.

Simons, artık daha az kükürt emisyonu olduğu için uzaya yansıtılan güneş ışığının da azaldığını bu nedenle okyanusların ısındığını ifade etti.

Okyanusun ısınması için aynı miktardaki havanın ısınmasında gereken sıcaklığın 3 bin kat daha fazlasına ihtiyaç olduğunu belirten Simons, tehlikenin ciddiyetine dikkati çekerek, şiddetli hava olaylarına hazırlanılması gerektiğine dair uyarıda bulundu.

- Etkisini kaybeden El Nino hava olayı La Nina'ya dönüşebilir

İklim üzerine çalışmalarda bulunan Joel Hirschi ise AA muhabirine verdiği demeçte, Atlas Okyanusu'ndaki sıcaklığın "son derece yüksek olduğunu" belirtti.

Hirschi, "Eğer sıcaklıklardaki artış yıl içerisinde devam ederse, özellikle El Nino'nun azalmasıyla mayıs sonundan temmuza kadar aktif bir kasırga sezonuna yol açabilir." ifadesini kullandı.

Etkisini kaybeden El Nino hava olayının La Nina hava olayına dönebileceğini söyleyen Hirschi, La Nina'nın Kuzey Atlantik üzerinde tropikal kasırgaların oluşumuna elverişli koşulların sağlanmasına yardımcı olduğunu belirtti.

Honduras ve Meksika gibi Orta Amerika ülkelerinin yanı sıra ABD'nin Florida gibi güney bölgeleri de dahil olmak üzere Doğu Kıyısı'nın büyük bir kısmının La Nina hava olayından etkilenmesi beklenen bölgeler olduğunu söyleyen Hirschi, Kanada ve Avrupa'yı da etkisi altına alabilme ihtimalini vurguladı.

Hirschi, Pasifik Okyanusu'nda La Nina hava olayının öncü işaretlerinin oluştuğunu ifade ederek, La Nina'nın olumlu etkisinin okyanus sıcaklıklarının 2023'teki seviyelerden biraz daha düşmesinin beklenmesi olabileceğini söyledi.

- "Kükürt emisyonlarındaki azalma Akdeniz'de daha çok ısınmaya neden olacak"

İki bilim insanı da Akdeniz'in normalde olması gerekenden daha sıcak olan başka bir bölge olduğunun altını çizdi.

Akdeniz'in 2023'te aşırı sıcak hava dalgalarına maruz kaldığını ifade eden Hirschi, 10 yıldan fazladır bölgedeki denizlerde sıcak hava dalgası olaylarının yaşandığını kaydetti.

Küresel ısınma nedeniyle "Akdeniz kasırgalarının" yaşanma ihtimalinin arttığını belirten Hirschi, örnek olarak geçen yıl Bulgaristan, Yunanistan ve Libya'da trajik sonuçlar doğuran Daniel Kasırgası'nı gösterdi.

Hirschi, önceki yıllarda Akdeniz'de havanın ısınmasının sebebini, Afrika'dan Avrupa'ya ilerleyen sıcak havanın Akdeniz'i tümüyle kaplamasıyla oluşan "ısı kubbesi" adlı yapıların uzun süre bölgede kalması olarak açıkladı.

Simons ise, kükürt emisyonunu kontrol altına almak için uygulanan kanunlardan Akdeniz'in de etkilendiğini belirterek, 2020'deki düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle bu bölgede çok daha fazla güneş ışığının emildiğinin görüldüğüne işaret etti.

Simons gelecek yılın mayıs ayında düzenleme güçlendirildiğinde, kükürt emisyonlarındaki azalmanın daha çok ısınmaya neden olacağına dair uyardı.

Dünya genelindeki okyanus yüzeyinin günlük ortalama sıcaklığı, mart ayında 2023 rekorunu kırarak 21,2 dereceyle "şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklığa" ulaşmıştı.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesinde (NOAA) görevli deniz bilimci Prof. Dr. Gregory C. Johnson, geçen yıl deniz yüzey suyu sıcaklıklarının yaklaşık 20 yıllık ısınmaya eş değer bir artış gösterdiğini, ısınmanın sonuçlarından biri olarak bazı hayvanların kutuplara göç ettiğini belirtmişti.

AA

AA

Sarsıntı, deniz yüzeyinin yaklaşık 9,71 kilometre derinliğinde oluştu.

Yalova Valisi Hülya Kaya, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Marmara Denizi merkezli 3,5 büyüklüğünde meydana gelen depremde, AFAD ve ilgili kurumlarımızın tüm ekipleri saha tarama çalışmalarına devam etmektedir. An itibarıyla olumsuz bir durum yoktur. Depremden etkilenen vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimi sunuyorum." ifadelerini kullandı.

AA

Uzmanlar, son 20 yılda deniz yüzeyindeki sıcaklığın yükselmesiyle bu tür köpek balığı sayısının da arttığını ortaya koydu.

Çalışma kapsamında 2003-2020 yıllarında ABD'nin Alabama eyaletindeki Mobile Körfezi'nde 440 köpek balığından elde edilen verileri inceleyen bilim insanları, bu türdeki artışı araştırdı.

Uzmanlar, söz konusu türdeki artışın deniz yüzeyindeki sıcaklığın artmasıyla paralel olduğunu gördü.

Mississippi Eyalet Üniversitesinden (MSU) araştırmacılar, Mobile Körfezi'nde saat başına kaydedilen ve tamamı yavru olan boğa köpek balığı sayısının 2020 yılında, 2003'e göre 5 kat fazla olduğunu tespit etti.

Çalışmanın başyazarı Lindsay Mullins, ABC News'e yaptığı açıklamada, "Bu gerçekten heyecan verici bir çalışma çünkü normalde birçok tür için ısınan suyun zararlı olduğuna dair savımıza ters düşüyor." dedi.

Ayrıca bilim insanları, çalışmada, iklim değişikliği devam ettikçe kıyı bölgelerindeki ekolojik yapının da değişime uğrayacağına işaret etti.

Boğa köpek balıkları dünyanın en tehlikeli köpek balığı türlerinden biri olarak gösteriliyor.

AA

TÜRKLİM'den yapılan açıklamaya göre, liman işletmecilerinin sektörel sorunlarına ortak bir platformda çözüm aramak ve dayanışmayı sağlamak amacıyla hizmet veren Derneğin 27. Genel Kurul Toplantısı, 8 Mart Cuma günü gerçekleştirildi.

78 üyesi ile sektörü tek çatı altında buluşturan derneğin yeni yönetiminin belirlendiği kurula, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Durmuş Ünüvar, Kıyı Yapıları Genel Müdürü Salih Tan, İMEAK Deniz Ticaret Odası Meclis Başkanı Başaran Bayrak, DenizTemiz Derneği/ TURMEPA Yönetim Kurulu Başkanı Şadan Kaptanoğlu ile üye şirket yöneticileri ve sektörün önemli isimleri katıldı. Denizcilik sektöründeki erkek egemen algısını bozan bir buluşmaya imza atan kurula ayrıca terminal çekici operatöründen operasyon saha elemanına kadar limancılık sektörünün farklı alanlarında çalışan 22 kadın liman işçisi de katılım sağladı.

Genel Kurul'da 2024 yılı yönetim kurulu asil ve yedek üyeleri ile denetleme kurulu asil ve yedek üyelerinin seçiminin akabinde, 2,5 yıldır TÜRKLİM başkanlığını yürüten Aydın Erdemir, oy birliği ile görevi Hamdi Erçelik’e devretti.

Üç yıldan bu yana Borusan Limanı Genel Müdürlüğü görevini yürüten, ODTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği mezunu Hamdi Erçelik, bir önceki dönemde ise TÜRKLİM Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyordu.

AA

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, bu yılın ilk iki ayında limanlarda elleçlenen yük miktarının toplam 86 milyon 973 bin 541 tona, konteyner miktarının 2 milyon 180 bin 972 TEU'ya ulaştığını bildirdi.

Son aylarda yaşanan ekonomik gelişmelerin ticari hayata yansımalarının görülmeye başladığına işaret eden Uraloğlu, "Deniz ticaretinde büyüme ise kendini rekor seviyelerde gösterdi. Şubatta limanlarda elleçlenen yük miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,4 artarak 43 milyon 853 bin 985 tona yükseldi. Bu dönemde elleçlenen konteyner miktarı ise yüzde 38,9 gibi rekor oranda artarak 1 milyon 167 bin 210 TEU'ya çıktı." değerlendirmesini yaptı.

Uraloğlu, ocak-şubat döneminde ise limanlarda elleçlenen yük miktarının geçen yılın aynı dönemine göre toplamda yüzde 6,2 artarak 86 milyon 973 bin 541 ton olarak gerçekleştiğini belirterek, aynı dönemde elleçlenen toplam konteyner miktarının ise yüzde 18,9 artarak 2 milyon 180 bin 972 TEU'ya çıktığını vurguladı. Uraloğlu, "Şu an uluslararası arenada deniz taşımacılığında en hızlı büyüyen ülkeler arasındayız." ifadesini kullandı.

- İhracat amaçlı yüklemeler yüzde 34,6 arttı

Deniz taşımacılığındaki büyümeyi özellikle ihracat yüklerinin domine ettiğini vurgulayan Uraloğlu, şubatta limanlarda gerçekleştirilen ihracat amaçlı yükleme miktarının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,6 artarak 12 milyon 49 bin 294 tona çıktığını kaydetti.

Uraloğlu, ithalat amaçlı boşaltma miktarının ise yüzde 11,6 artarak 20 milyon 744 bin 969 ton olarak gerçekleştiğini belirterek, "Şubat ayında dış ticaret taşımaları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19 artarak 32 milyon 794 bin 263 tona yükseldi. Konteyner elleçlemesinde ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 26,6 artış yaşanarak 840 bin 499 TEU konteyner elleçlendi. Şubatta limanlarımızda gerçekleştirilen ihracat amaçlı konteyner yüklemeleri ise yüzde 31,4 artarak 434 bin 471 TEU'ya, ithalat amaçlı konteyner boşaltmaları ise yüzde 21,8 artarak 406 bin 28 TEU'ya yükseldi." değerlendirmesinde bulundu.

- Transit konteyner miktarı iki kat arttı

Limanlarda elleçlenen transit konteyner miktarının ise aynı dönemde iki kattan fazla artış gösterdiğini aktaran Uraloğlu, transit konteyner miktarının yüzde 109,3 artarak 267 bin 207 TEU'ya yükseldiğini, kabotajda elleçlenen konteyner miktarının da yüzde 21,9 artarak 59 bin 503 TEU olarak gerçekleştiğini vurguladı.

Uraloğlu, şubatta limanlarda elleçlenen toplam transit yük taşımalarının ise yüzde 5,7 artarak 5 milyon 962 bin 868 ton olduğunun altını çizerek, kabotajda taşınan yük miktarının ise 5 milyon 96 bin 854 tonla geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,2 arttığını bildirdi.

- En fazla yük Aliağa'da elleçlendi

Şubatta en fazla yük elleçlemesinin Aliağa'da yapıldığına dikkati çeken Uraloğlu, Aliağa Bölge Liman Başkanlığı sınırlarında faaliyet gösteren limanlarda şubatta toplam 7 milyon 392 bin 884 ton yük elleçlemesi gerçekleştiğini belirtti. Uraloğlu, söz konusu limanda elleçlenen yüklerin yüzde 80,7'sinin yani 5 milyon 965 bin 398 tonunun dış ticaret yükleri olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

"Aliağa bölgesini 6 milyon 687 bin 288 ton ile Kocaeli bölgesi, 5 milyon 321 bin 549 ton ile İskenderun bölgesi takip etti. 37 liman başkanlığımız arasında en fazla yük elleçlemesi gerçekleşen ilk 10 liman başkanlığında toplam 37 milyon 263 bin 303 ton yük elleçlenmiş oldu ve bu rakam elleçlenen toplam yükün yüzde 85'ini oluşturdu."

Konteyner elleçlemesinde ise en fazla konteynerin Ambarlı bölgesinde elleçlendiğine işaret eden Uraloğlu, 262 bin 839 TEU konteynerin Ambarlı Bölge Liman Başkanlığı sınırlarında, 200 bin 561 TEU konteynerin Tekirdağ Bölge Liman Başkanlığı sınırlarında, 186 bin 851 TEU konteynerin ise Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı sınırlarında elleçlendiğini aktardı.

- En fazla ihraç edilen yük portland çimento oldu

Uraloğlu şubatta portland çimentonun limanlarda elleçlenen ihracat yükleri içerisinde 757 bin 85 ton ile ilk sırayı aldığını belirterek, "Portland çimentoyu 566 bin 317 ton ile motorin, 507 bin 318 ton ile klinker yükleri takip etti. Ancak deniz yoluyla ithalatta yine ham petrol limanlarımızda elleçlenen en büyük yük oldu. Şubatta 2 milyon 279 bin 696 ton ham petrol limanlarımızda elleçlendi. Bunu sırasıyla 2 milyon 70 bin 617 ton ile taşkömürü ve 1 milyon 686 bin 75 ton ile hurda demir takip etti." ifadelerini kullandı.

- En fazla ihracat İtalya'ya yapıldı

Şubatta deniz yolu ile yapılan ihracatta en fazla yük elleçlemesinin ise 1 milyon 676 bin 310 ton ile İtalya'ya yapıldığının altını çizen Uraloğlu, İtalya'yı sırasıyla 971 bin 339 ton ile Amerika'nın, 801 bin 20 ton ile İspanya'nın takip ettiğini vurguladı.

Uraloğlu, İtalya'ya giden yüklerin 318 bin 764 tonunun ise Türk bayraklı gemilerle taşındığına işaret ederek, ithalatta ise en fazla yük elleçlemesinin 7 milyon 223 bin 347 ton ile Rusya'dan yapılan taşımalarda gerçekleştiğini bildirdi. Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Rusya'yı sırasıyla 1 milyon 834 bin 78 ton ile Amerika'dan ve 1 milyon 38 bin 815 ton ile Mısır'dan yapılan taşımalar takip etti. Konteyner elleçlemesinde ise şubatta 119 bin 523 TEU ile en fazla konteyner elleçlemesi yapılan ülke Çin oldu. Çin'i sırasıyla 110 bin 293 TEU ile Mısır ile yapılan taşımalar ve 86 bin 396 TEU ile Yunanistan ile yapılan taşımalar takip etti. Deniz yolu ile yapılan en fazla ihracat amaçlı konteyner yüklemesini ise 50 bin 847 TEU ile Mısır'a giden konteynerler oluşturdu."

AA

Mürettebattan 2 kişinin cesetlerinin geminin enkazında bulunmasının ardından Murat Altıntaş, Hasan Mehmet Uyanık, Murat Çalışkan ve Ahmet Atav için yürütülen çalışmalarda 21'i dalgıç 592 personel görev yapıyor.

Bursa ve Balıkesir valilikleri koordinasyonunda açıkta ve kıyıdaki aramalarda, 84 araç, uçak, helikopter, 6 gemi, 2 tekne, 14 bot, 8 insansız hava aracı ve dron, 3 römorkör kullanılıyor.

Geminin enkazına dalışlar, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne ait Nene Hatun Gemisi'nden yapılıyor. Şu ana kadar 5'i Nene Hatun Gemisi'nden, 36'sı Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı TCG Akın'dan 41 dalış gerçekleştirildi.

- 51 metre derinlikte denizin tabanına oturdu

Balıkesir'in Marmara Adası'ndan 14 Şubat saat 20.30'da Bursa'nın Gemlik ilçesindeki Roda Limanı'na gitmek üzere 6 kişilik mürettebat ve 1250 ton mermer tozu yüküyle hareket eden 69 metre uzunluktaki "Batuhan A" adlı kargo gemisi, kötü hava ve deniz şartları nedeniyle 15 Şubat'ta saat 06.20'de Karacabey ilçesi açıklarında batmıştı.

Kıyıdan 4 mil açıkta 51 metre derinlikte denizin tabanına oturan kargo gemisinde görevli kaptan Murat Altıntaş, ikinci kaptan Hasan Mehmet Uyanık (69), mühendis Murat Çalışkan (33), yağcı Hüseyin Tutuk, aşçı Zeynep Kılınç (33) ve stajyer Ahmet Atav (22) kaybolmuştu.

Mürettebattan Zeynep Kılınç'ın cesedi 17 Şubat, gemi batmadan önce çektiği videoyu eşine gönderen Hüseyin Tutuk'un cesedi ise 20 Şubat'ta dalgıçlar tarafından geminin enkazından çıkarılmıştı.

AA

Çevredeki güvenlik kamerası kayıtlarını inceleyen ekipler, kaybolan kişinin Ankara'da bir üniversitede teknisyenlik yapan Yusuf Ülger (43) olduğunu belirledi.
Sahil Güvenlik Batı Karadeniz Grup Komutanlığı ekipleri, denizden ve karadan arama çalışması başlattı. Botlarla liman içinde ve açık denizde sürdürülen faaliyetler, karadan da kayalık bölgelerde yürütüldü.

Ekipler, yaklaşık 2 saat süren çalışmalar sonucu Ülger'in cansız bedenini kıyıdan 50 metre açıkta buldu.

Ceset, otopsi için Bartın Devlet Hastanesi morguna götürüldü.

AA

"İnsansız Su Altı Robotu"nun çalışmaları görüntülendi

Bursa, Yalova ve Çanakkale'den bölgeye görevlendirilen 21 kişilik Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı deniz polisi ekibi de çalışmalara destek veriyor.
Deniz üstünden 4 bot ile gün boyu keşif yapan ekipler, İnsansız Su Altı Robotu (ROV) ile görüntüleme ve tarama yapıyor. ROV, üstünde takılı mekanizmadaki tutucu kol yardımıyla su altında tespit edilen unsurları deniz üstüne çıkarabiliyor.
Deniz polisinin kurbağa adamlar ve gemi adamları ise ihtiyaç halinde 42 metreye kadar dalış gerçekleştirebiliyor.
Ekiplerin ROV ile yaptığı tarama çalışmaları AA ekibince görüntülendi.
Yapılan faaliyette Kurşunlu Limanı'ndan 4 mil uzağa kadar açılan ekipler, deniz üstünde bottaki özel kamera sistemi ve personel tarafından dürbünlerle tarama gerçekleştirdi.
Önceden belirlenen noktada robotu hazırlayan ekipler, denizin 60 metre derinliğine kadar bir personelin kumanda kontrolüyle inip görüntüleme yaptı.
Yapılan çalışmalarda herhangi bir bulguya rastlanmadı.

Denizcilerden Zeynep Kılınç'ın cenazesine ulaşılmıştı

Balıkesir'in Marmara Adası'ndan 14 Şubat saat 20.30'da Bursa'nın Gemlik ilçesindeki Roda Limanı'na gitmek üzere 6 kişilik mürettebat ve 1250 ton mermer tozu yüküyle hareket eden 69 metre uzunluktaki "Batuhan A" adlı kargo gemisi, kötü hava ve deniz şartları nedeniyle 15 Şubat'ta saat 06.20'de Karacabey ilçesi açıklarında kıyıdan 4 mil açıkta batmıştı. Görüntüleme cihazlarıyla yapılan çalışmalarda geminin enkazının 51 metre derinlikte denizin tabanına oturduğu belirlenmişti.
Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı dalgıçların 17 Şubat'ta gerçekleştirdiği 2 dalışta, gemide aşçı olarak çalışan 33 yaşındaki Zeynep Kılınç'ın cansız bedenine ulaşılmıştı.

AA

Karacabey Kurşunlu Mahallesi açıklarındaki kurtarma çalışmalarını sahilden takip eden ailelerin, endişeli bekleyişi sürüyor.

Geminin ikinci kaptanı Hasan Mehmet Uyanık'ın oğlu Abdullah Uyanık, gazetecilere, olayı dün amcasından öğrendiğini söyledi.

Buna başta inanamadığını belirten Uyanık, "Babamı aradım ancak ulaşamadım. Bir süre evde bekledik ama sonra Karacabey'e geldik. Kaymakam Bey yanımıza gelerek bizimle konuşma yaptı, sağ olsun ilgilendi. Devlet görevlileri bizimle ilgileniyor." dedi.

Uyanık, kaptanın acil yardım çağrısında bulunmasından sonra ilk anlardaki müdahale sürecine ilişkin araştırma yapılmasını istedi.

Babasının eski denizcilerden olduğunu dile getiren Uyanık, şöyle konuştu:

"Gemicilikten kaptanlığa yükselmişti, en az 40 yılı var. Babamla en son 3-4 gün önce iletişim kurmuştum. Babam hep 'Bu gemi batacak' diyordu. Ben 'bırak' diyordum ancak babam mesleğini seviyordu, dolayısıyla bırakmıyordu. Gemi çok eskiydi. Bu gemilerin tedavülden kalkması lazım. Babam hep geminin çok eski olduğunu söylüyordu."

Görüntüleme cihazlarıyla geminin enkazına ulaşılmasının ardından arama kurtarma ekiplerinin çalışması devam ediyor.

Balıkesir'in Marmara Adası'ndan 14 Şubat Çarşamba günü saat 20.30'da Bursa'nın Gemlik ilçesindeki Roda Limanı'na gitmek üzere 1250 ton mermer tozu yüküyle hareket eden "Batuhan A" adlı kargo gemisi, ağır hava ve deniz şartları nedeniyle dün saat 06.20'de Karacabey ilçesi açıklarında batmıştı. "Batuhan A"nın 6 kişilik mürettebatı için çok sayıda kurum ve kuruluş tarafından yürütülen arama kurtarma çalışmalarında geminin battığı bölgede boş can salı bulunmuştu.

AA

Uraloğlu, yaptığı yazılı açıklamada, bu yıl dünya deniz ticaretinin yüzde 2,1 büyüyerek yaklaşık 12,636 milyar tona ulaşmasını beklediklerini bildirdi.

Söz konusu büyümeden Türk boğazları ve Karadeniz trafiğinin de olumlu yönde etkilenmesini beklediklerini aktaran Uraloğlu, "2023 yılında İstanbul Boğazı'ndan 39 bin, Çanakkale Boğazı'ndan ise 44 bin 892 olmak üzere boğazlarımızdan 83 bin 892 gemi geçti. Böylece, 2022'ye göre yüzde 8,2 artış olduğunu görüyoruz. Karadeniz'de ise yaşanan savaş nedeniyle birçok limanın kapalı olduğu ve açık olanların da tam kapasiteyle çalışmadığı göz önüne alındığında, Türk boğazlarından geçen gemi sayısındaki artışın, yakın gelecekte Karadeniz'deki deniz trafiğini daha da artıracağını düşünüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye limanlarındaki konteyner elleçlemeleri 2023'ü artışla kapattı

Uraloğlu, Türkiye limanlarındaki konteyner elleçlemelerinin de dünyadaki trendin aksine arttığına dikkati çekerek, Türkiye limanlarında elleçlenen konteyner miktarının 2023'te bir önceki yıla göre ton bazında yüzde 2,5 artarak 133 milyon 467 bin 400 ton, TEU bazında ise yüzde 1,5 artarak 12 milyon 556 bin 401 TEU olduğunu bildirdi.

Geçen yılın ikinci çeyreğinden itibaren Türkiye'nin deniz yolu konteyner ticaretindeki düşüş trendinin sona erdiğini ve aylık olarak bir önceki yıla göre yüzde 10 civarında artışlar gözlendiğini aktaran Uraloğlu, "Bu yıl dünya deniz yolu konteyner taşımacılığının yüzde 4 büyümesi beklenmektedir. Bu yıl uygulayacağımız ekonomi politikalarıyla ve bölgemizdeki çatışmaların sona ermesi ile deniz ticaretinde yeni rekorlar kırmayı hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.

En fazla yük Aliağa'da elleçlendi

Uraloğlu, Aliağa Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde geçen sene 81,9 milyon ton yük elleçlemesi gerçekleştiğine işaret eden ederek, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı'nın 81,29 milyon ton elleçlemesini geçerek ilk defa ülkemizde en çok yükün elleçlendiği bölge Aliağa olmuştur. Konteynerde ise en yüksek elleçleme yaklaşık 3,17 milyon TEU ile Ambarlı Bölge Liman Başkanlığı'nda gerçekleşmiştir. Bu liman bölgemizi 2,16 milyon TEU konteyner elleçleme ile Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı takip etmiştir."

Deniz yolu bağlantılı yurt dışı hatlarda geçen yıl 2 milyon 764 bin 390 otomobil taşınarak 2022'ye göre yaklaşık yüzde 17 artış sağlandığını aktaran Uraloğlu, yurt dışı bağlantılı Ro-Ro hatlarında 698 bin 133 birimin taşındığını belirtti.

Uraloğlu, 2023'te limanlara uğrak yapan kruvaziyer gemi sayısının bir önceki yıla göre yüzde 20 artışla 1192, limanları ziyaret eden kruvaziyer yolcu sayısının da yüzde 52,6 artışla 1 milyon 542 bin 522 olduğunu kaydederek, "2023 yılında en fazla kruvaziyer gemi uğrak sayısı 531 gemiyle Kuşadası Limanı'nda yakalanmıştır. Bu rakamlar 2015 yılından beri gerçekleşen en yüksek rakamlar olup, 2024 yılında hedefimiz 2 milyon yolcuya ulaşmaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

AA

AA

Balıkesir'e bağlı Marmara Adası'ndan 6 kişilik mürettebatla hareket eden "Batuhan A" adlı geminin Bursa'nın Karacabey ilçesi açıklarında batmasının ardından başlatılan arama kurtarma çalışması, 275 personelle sürüyor.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yapılan çalışmalarda, 51 metre derinlikte geminin bulunduğu bölge belirlendi.

Arama kurtarma ekipleri, su altı tarama cihazlarıyla batığın görüntüsünün alındığı bölgede çalışmalarını yoğunlaştırdı.

Balıkesir'in Marmara Adası'ndan Bursa'nın Gemlik ilçesindeki Roda Limanı'na gitmek üzere hareket eden "Batuhan A" adlı kargo gemisi, ağır hava ve deniz şartları nedeniyle Karacabey ilçesi açıklarında batmış, bölgeye sevk edilen ekipler geminin battığı değerlendirilen bölgede bir boş can salı bulmuştu.

AA

Uraloğlu, TCDD'de düzenlenen Yerli ve Milli Araç Üstü Sinyalizasyon Ekipmanı Temini Töreni'nde Marmara Denizi'nde batan kuru yük gemisine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Marmara Denizi'nde İmralı Adası'nın güney batısında 69 metre uzunluğundaki ve 6 mürettebatın bulunduğu Batuhan A isimli kuru yük gemisinden saat 06.32'de Bakanlık sistemlerine acil durum sinyali geldiğini anımsatan Uraloğlu, geminin, dün akşam saat 20.00 sularında Marmara Adası'ndan Gemlik'e "dolomit madeni" yüklü olarak seyre başladığını bildirdi.

Uraloğlu, hızlı şekilde bölgeye Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve Sahil Güvenlik Komutanlığı deniz ve hava unsurlarının yönlendirildiğine işaret ederek, "Bölgedeki gemilere Türk Radyo aracılığıyla çağrılar yapılmıştır. Saat 07.12 itibarıyla Batuhan A isimli gemiden alınan AIS sinyal kesilmiştir. Geminin çağrılara cevap verememesi nedeniyle, Arama Kurtarma Yönetmeliği'nin ilgili maddesine göre 'tehlike safhası' ilan edilmiştir." ifadelerini kullandı.

Bölgede gemiye dair bulguya rastlanmadığını belirten Uraloğlu, "Arama ve kurtarma faaliyetleri tüm ilgili unsurlarca sürmektedir. Bölgede, gerek Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü gerekse de Sahil Güvenlik Komutanlığı unsurlarınca arama kurtarma faaliyetleri yoğun şekilde devam etmektedir. Ümidimizi, mürettebatımıza sağ salim ulaşmaktır. Bir can salı botuna ulaşıldı, muhtemelen geminin batması sırasında otomatik olarak açıldı." diye konuştu.

AA

Bursa Valisi Mahmut Demirtaş, yaptığı yazılı açıklamada, 6 personel bulunan "Batuhan A" isimli genel kargo gemisinin Marmara Adası Badalan Limanı'ndan 1250 ton mermer tozu yüküyle dün saat 20.30'da ayrıldığını belirtti.

Sahil Güvenlik Marmara Boğazlar Bölge Komutanlığı Harekat Merkezince, kargo gemisinin saat 06.20'de Karacabey ilçesinin kuzeyinde kıyıya yaklaşık 4 mil uzaklıkta battığı ihbarının alındığını aktaran Demirtaş, "İhbarın alınmasına müteakip TCSG-313, TCSG-85 ve TCSG-25 bahse konu mevkiye yönlendirilmiştir. Halihazırda 'Batuhan A' isimli gemideki 6 personel için denizden ve karada bulunan AFAD, Sahil Güvenlik ve jandarma timleri vasıtasıyla arama kurtarma çalışmaları devam etmektedir." ifadesini kullandı.

Öte yandan, Sahil Güvenlik ekipleri, mobil radar aracı, su üstü radarı ve gözetleme sistemiyle denizden ve kıyıdan tarama yapıyor.

Balıkesir'in Marmara Adası'ndan Bursa'nın Gemlik ilçesindeki Roda Limanı'na gitmek üzere hareket eden "Batuhan A" adlı kargo gemisi, ağır hava ve deniz şartları nedeniyle Karacabey ilçesi açıklarında batmış, bölgeye sevk edilen ekipler bir can salı bulunduğunu belirlemişti.

AA

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Marmara Denizi'nde İmralı Adası'nın güney batısında 69 metre boyundaki 6 mürettebatın bulunduğu Batuhan A isimli kuru yük gemisinden saat 06.32'de Cospat-Sarsat sisteminden acil durum sinyali alındığı aktarıldı.

Bölgeye derhal Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü (KEGM) deniz ve hava unsurlarının yönlendirildiğinin belirtildiği açıklamada, bölgedeki gemilere Türk Radyo aracılığıyla çağrı yapıldığına işaret edildi.

Batuhan A isimli gemiden alınan AIS sinyalinin saat 07.12'de kesildiği ifade edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Geminin çağrılara cevap verememesi nedeniyle, Arama Kurtarma Yönetmeliği'nin ilgili bendine göre 'Tehlike safhası' ilan edilmiştir. Söz konusu gemi, dün akşam saat 20.00 sularında Marmara Adası'ndan Gemlik'e yüklü olarak seyre kalkmıştır. Arama ve kurtarma faaliyetleri tüm ilgili unsurlarca devam etmektedir. Batuhan A isimli gemi için bölgeye intikal eden TCSG 25, TCSG 85, TCSG 313 botları aramalara devam etmektedir. Helikopter, hava muhalefetinden dolayı kalkış yapamamıştır. Şu ana kadar yapılan aramalarda içi boş bir can salı bulunmuştur. KEGM'ye ait KEGK 6 ve KIYEM 4 isimli hızlı can kurtarma botları da olay mahalline ulaşarak arama çalışmalarına başlamıştır."

AA

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, 2,5 metrenin altındaki özel gemiler bağlama kütüğüne kaydedilmeyecek.

Ruhsatname, bir yıl veya katları olmak üzere en fazla 5 yıla kadar düzenlenecek. Süresi bitiminde ruhsatın yeniden düzenlenmesi zorunlu olacak. Bu işlemler, ruhsat düzenlemeye yetkili tüm liman başkanlıklarında yapılabilecek.

Yenileme başvuruları ruhsat süresi dolmadan en az 15 gün önce gerçekleştirilecek. Ruhsat süresi geçtikten sonra yapılan başvurularda, yeniden düzenlenen ruhsatın başlangıç tarihi, bir önceki ruhsatın bitim tarihinden başlayacak.

Ruhsatın süresinin dolmasından itibaren 5 yıl boyunca yeniden ruhsatname düzenlenmeyen gemi, deniz ve iç su araçları kendiliğinden kütükten silinecek.

- İdari para cezası ve uygulanacak diğer hükümler

Yönetmelik hükümleri uyarınca geçerli bir ruhsatı olmayan gemi, deniz ve iç su araçlarının malik ve işletenlerine uygulanacak para cezaları da düzenlendi.

Buna göre, 2,5 metreden 10 metreye kadar olan gemi, deniz ve iç su araçları için metre başına 250 lira, 10 metreden 20 metreye kadar olanlar için 500 lira, 20 metreden 30 metreye kadar olanlarda 750 lira, 30 metreden büyüklerde 1000 lira para cezası verilecek.

İdari para cezasına ilave olarak ruhsatın ilk defa veya yeniden düzenlenmesi gereken tarihten itibaren geç kalınan her ay için bu miktara yüzde 5 eklenerek hesaplanan tutarda idari para cezası uygulanacak.

Geminin boyunun tespitinde bir metreden küçük değerler dikkate alınmayacak.

İdari para cezasının 1 aylık ödeme süresi içinde ödenmesi halinde, cezadan yüzde 25 indirim yapılacak.

İstanbul'un önemli simgelerinden olan balık ve balıkçılık temalarının işlendiği serginin küratörlüğünü Neslihan Muratbeyoğlu üstlendi.

Adını Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun "İstanbul Destanı" şiirindeki dizelerden alan sergideki eserler, 52 parça resim, heykel ve enstalasyonundan oluştu.

Sergiye dair AA muhabirine açıklamada bulunan Muratbeyoğlu, serginin Taviloğlu'nun 1972'den bugüne 50 yıldır sürdürdüğü koleksiyonculuğunun yanı sıra denize duyduğu tutkuyu da ortaya koyduğunu anlattı.

Muratbeyoğlu, koleksiyondan bir seçki yapmanın oldukça zor olduğuna değinerek, "Çünkü çok sayıda tema oluşturulabilecek bir koleksiyon. Sadece balık ve balıkçılığa odaklanmadık, İstanbul'da balık kültürüne dair eserlere yer vermeye çalıştık. İstanbul'da balıkçıkların önemli bir yer olduğunu düşünerek böyle bir tercihte bulunduk." dedi.

Koleksiyonun sahibi Mustafa Taviloğlu'nun deniz ve balık tutkusundan da bahseden Muratbeyoğlu, sergide erken Cumhuriyet sanatçılarından genç isimlere kadar geniş bir yelpazede sanatçılara yer verdiklerini söyledi.

Seçkide aralarında Adil Doğançay, Adnan Turani, Ahmet Münib, Ali Avni Çelebi, Ali Karsan, Avni Arbaş, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Cemal Tollu, Cevat Dereli, Fikret Mualla, Hale Asaf, Hikmet Onat, Mehmet Ali Laga, Memet Güreli, Naile Akıncı, Nedim Günsür, Nedret Sekban, Nejad Melih Devrim, İbrahim Safi, Vecih Bereketoğlu ve Zeki Faik İzer'in bulunduğu Türk resminin usta isimleri yer alıyor.

Sergi, 20 Şubat'a kadar İstanbul Resim ve Heykel Müzesi'nin geçici sergi salonunda ziyaret edilebilecek.

Trakya Üniversitesi Çevre Sorunları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından Eczacılık Fakültesinde düzenlenen "Suya Dair" konulu panele katılan Kahraman, Marmara Denizi'nin kirletici kaynaklardan korunması gerektiğini ifade etti.

Kahraman, İstanbul'da şehrin atık suyunun çok önemli bir kısmının sadece ön arıtımdan geçirildikten sonra İstanbul Boğazının dip suyuna deşarj edildiğine dikkati çekti.

Marmara Denizi'nde kirliliğin önüne geçilmesi gerektiğini vurgulayan Kahraman, "2021 yılın müsilaj vakasıyla karşı karşıya kaldık. Müsilajın hemen öncesinde yaptığımız bir araştırma vardı. Orada İstanbul'un atık suyunun yüzde 60'ı sadece fiziksel arıtmadan geçirilerek derin deniz deşarjıyla boğazın dip seviyesine veriliyordu. İstanbul'da günde 4.1 milyon metreküp atık su denize deşarj ediyor. 2023 itibarıyla özellikle Balta Limanı Atık Su Arıtma Tesisi hayata geçirildi ve burada önemli bir biyolojik arıtma oranı yakalanmış oldu. 2024 itibarıyla ileri biyolojik arıtma oranı daha da artacak ve 2027 itibarıyla ön arıtma yüzde 23'ler seviyesine indirilecek." dedi.

Kahraman, Marmara Denizi'nin çevresindeki illerde yaklaşık 25 milyon kişinin yaşadığını ve çok miktarda atık suyun ortaya çıktığını dile getirdi.

Marmara Denizi'ne her gün 4.1 milyon metreküp atık suyun deşarj edildiğini belirten Kahraman, bu miktarın azaltılması gerektiğini ifade etti.

Atık suların ileri arıtmadan geçirilerek kullanıma sunulması önerisinde bulunan Kahraman, şunları kaydetti:

"Santiasyon hizmetleri ve atık su yönetiminde Marmara Denizi maalesef alıcı bir ortam. Her ne kadar arıtımı çok ileri bir seviyeye çıkartacak da olsak, deşarj edeceğimiz organik yükü düşürecek de olsak Marmara Denizi çok büyük bir hidrolojik yükle karşı karşıya. Dolayısıyla bizim artık suyu arıtıp deşarj etme modelinden özellikle Marmara Bölgesi için biraz uzaklaşmamız gerekiyor.

Suyu tekrar kullanıma uygun noktaya getirecek seviyede arıtmak çok önemli. Sulama suyu olarak kullanmak, sanayide ve soğutma suyu olarak kullanmak gibi bir takım seçenekleri kısa, orta ve uzun vadeli olarak planlamamız gerekiyor. Aksi takdirde bu çok suyu ne kadar arıtırsak arıtalım Marmara Denizi'ne verdiğimiz takdirde toplam azot ve fosfor yükü artıyor. Bunlar maalesef müsilaj gibi birtakım olumsuzluklarla karşılaşmamıza neden olur. Müsilajı bir miktar biliyoruz, ancak yarın öbür gün çok daha farklı bir şeyle de karşılaşabiliriz."

Uraloğlu, AA muhabirine, Mersin Lojistik Limanı ve Adana Ana Konteyner Limanı projelerine ilişkin bilgi verdi.

Mersin Lojistik Limanı'nda ilk etap proje çalışmalarının tamamlandığını ifade eden Uraloğlu, "Çalışmalar sonucunda, liman kapasitesinin yıllık yaklaşık 10 milyon TEU olması planlanmaktadır. İlk etüt çalışmaları tamamlanan limanın ikinci aşamasına geçildi." diye konuştu.

Uraloğlu, Mersin Lojistik Limanı'nın yapımına esas olmak üzere ihtiyaç duyulan çalışmalara başlandığını, bu kapsamda konum belirlenmesi, taslak genel vaziyet planı, kesitler, açıklama raporu, yaklaşık maliyet hazırlanması ve fizibilite raporu hazırlanması işlerinin sözleşmelerinin yapıldığını söyledi.

Yumurtalık ilçesinde yapılması planlanan Adana Ana Konteyner Limanı Projesi'nin ise ÇED sürecinin devam ettiğini vurgulayan Uraloğlu, limanın yıllık 9 milyon TEU konteyner elleçleme kapasitesine sahip olacağını bildirdi.

- Akdeniz Bölgesi'nde 44 liman bulunuyor

Akdeniz Bölgesi'nde Hatay-İskenderun, Adana ve Mersin'de büyük ya da küçük elleçleme yapan 44 liman bulunduğunu aktaran Uraloğlu, bunların yıllık elleçleme kapasitesinin yaklaşık 100 milyon ton dökme yük, 170 milyon ton sıvı yük ve 4,5 milyon TEU konteyner elleçleme olduğunu ifade etti. Uraloğlu, yeni yapılacak limanlarla bölgedeki kapasitelerin çok üzerine çıkılacağını dile getirdi.

Türkiye'nin, çeşitli ülkelere doğrudan deniz bağlantıları sağlayan 8 bin 333 kilometrelik kıyı şeridinde Karadeniz, Batı Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgeleri için önemli bir deniz alanına sahip olduğuna dikkati çeken Uraloğlu, Türkiye'deki limanların ekonomi için hayati bir önemi bulunduğunu söyledi.

Uraloğlu, yeni limanlarla bölgenin liman endüstrisinin oluşacağını belirterek, şunları kaydetti:

"Bu limanlar sayesinde bölgede endüstri, lojistik, maden, tarım, tekstil, hayvancılık, enerji gibi ana sektörlerde yeni atılımlar gerçekleşmesini öngörüyoruz. Akdeniz Bölgesi'nin, dünyanın yeni bir liman cazibe merkezi olmasını hedefliyoruz. Limanlarla bölgede dolaylı olarak yaklaşık 50 bin, doğrudan ise 10 bin istihdam alanı oluşacak. Türkiye'nin gayrisafi yurt içi hasılasına yaklaşık 2,5 milyar lira doğrudan, dolaylı ve indirgenmiş ekonomik etkilerle ciro olarak toplam 20 milyar liralık etkisi olacak. Mersin ve Adana'da yapılacak her iki limanla, dünya ticaretinde ve uluslararası ulaştırma koridorlarında yeni ticaret ekseni oluşacak."

Uraloğlu, Akdeniz'de kurulacak limanlarla Basra Körfezi'nin Irak ve Türkiye üzerinden Akdeniz'e bağlanmasının yanı sıra Süveyş Kanalı'ndan gelen büyük tonajlı gemilerin yüklerinin Türkiye üzerinden dağıtılmasının sağlanacağını belirterek, doğu-batı, güney-kuzey koridorlarında demir ve kara yollarından taşınan yüklerin Akdeniz'e Türkiye üzerinden geçmesine olanak sağlanacağını bildirdi.

Başiskele ilçesi Sepetlipınar Mahallesi'ndeki özel bir tersanede gemi bakımı yapılan yüzer havuza yat alınması sırasında, pompa arızası meydana geldi.

Bu sırada 24 kişinin içinde bulunduğu yüzer havuz battı.

Haber verilmesi üzerine olay yerine sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kılavuz kaptan dahil 24 kişi ekipler tarafından kurtarıldı.

Olayda hafif yaralanan 2 personel, ambulansla hastaneye kaldırıldı. Personelin sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Öte yandan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı ekipleri, yüzer havuzdan denize sızan yağın yayılmaması için bölgede çalışma yaptı.

Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Mesut Önem, gazetecilere, bölgede yaşanabilecek kirliliğin önüne geçmek için müdahale gerçekleştirdiklerini söyledi.

Deniz yüzeyindeki kirliliği ortadan kaldırdıklarını anlatan Önem, "Petrol ve petrol türevi kirlenmenin meydana geldiğini gördük. Hızlıca bariyerlerle etrafını çevirerek önce kirliğin dağılımını engelledik, daha sonra yağ emici pedleri denize atarak o kirliliğin de etkilerini azaltmak için çalışmalar yaptık." ifadesini kullandı.

Önem, çalışmalar kapsamında yapılan masrafın sorumlu firmadan tahsil edileceğini de sözlerine ekledi.

Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü (KEGM), AFAD ve diğer ekipler, kayıp personeli arama çalışmalarını karadan, havadan ve denizden sürdürüyor.

Deniz Üs Komutanlığı personeli, botla liman içinde kıyı kesimlerini tararken, Sahil Güvenlik ekipleri de liman içinde ve dışında arama yapıyor.

Çalışmalara, her türlü hava şartları ve dünyanın tüm açık denizlerinde görev yapabilecek niteliklere sahip, gemi kazalarına, deniz kirliliğine ve yangınlara karşı KEGM'nin operasyonel gücünü artıran Nene Hatun gemisi de destek veriyor.

Dalgıçların yanı sıra yer altı görüntüleme cihazıyla da kayıp mürettebatı arama çalışması yürütülüyor.

Denizcilik Genel Müdürlüğü kontrolünde geminin yerinde söküm çalışmalarına başlanacağı öğrenildi. Geminin parçalanarak karaya çıkarılması ve karada arama çalışmalarına devam edilmesi planlanıyor.

Öte yandan kayıp personeli arama kurtarma çalışmalarına yönelik Vali Osman Hacıbektaşoğlu koordinasyonunda Nene Hatun gemisinde istişare ve değerlendirme toplantısı yapıldı.

Rusya'dan İzmir Aliağa Limanı'na yük taşıyan Türk bayraklı "Kafkametler" adlı kuru yük gemisi, 19 Kasım'da Karadeniz Bölgesi'nde etkili olan fırtına nedeniyle Ereğli Limanı'ndan çıkarken askeri bölgedeki mendireğe çarparak batmıştı. Gemideki 12 kişilik Türk mürettebattan 5'inin cesedine ulaşılmıştı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü, kasım ayı konteyner ve yük istatistiklerini açıkladı.

Kasımda limanlarda elleçlenen konteyner miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,4 artarak 970 bin 871 TEU'ya yükseldi.

Bu yılın ocak-kasım döneminde ise limanlarda elleçlenen konteyner miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,2 artarak 11 milyon 458 bin 351 TEU olarak kayıtlara geçti.

Kasımda limanlarda elleçlenen dış ticarete konu konteyner miktarı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,3 azalarak 759 bin 637 TEU oldu. İhracat amaçlı konteyner yüklemeleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,9 artarak 389 bin 273 TEU'ya çıkarken, ithalat amaçlı konteyner boşaltmaları yüzde 5,3 azalarak 370 bin 364 TEU'ya geriledi.

Transit konteyner miktarı bu dönemde yüzde 5,9 artarak 153 bin 787 TEU'ya yükseldi.

En fazla konteyner elleçleme işlemi, Ambarlı Liman Başkanlığı idari sınırlarında gerçekleşti. Ambarlı Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde 232 bin 805 TEU konteyner elleçlendi. Burayı, Kocaeli ve Mersin liman başkanlıkları takip etti.

Deniz yoluyla yapılan en fazla ihracat amaçlı konteyner yüklemesini 41 bin 800 TEU ile Mısır'a giden konteynerler oluşturdu. En fazla konteyner boşaltması ise Yunanistan'dan gelen konteynerlerde gerçekleşti.

- Yük miktarı azaldı

Kasımda limanlarda elleçlenen yük miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 azalarak 38 milyon 216 bin 846 ton oldu.

Ocak-kasım döneminde elleçlenen yük miktarı ise yüzde 4,7 azalarak 474 milyon 291 bin 189 ton olarak kayıtlara geçti.

Kasımda limanlarda gerçekleştirilen ihracat amaçlı yükleme miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8 artarak 11 milyon 373 bin 109 ton, ithalat amaçlı boşaltma miktarı ise yüzde 14,8 azalarak 17 milyon 634 bin 731 ton oldu.

Dış ticaret taşımaları da aynı dönemde yüzde 7,1 azalarak 29 milyon 7 bin 840 tona geriledi. Transit yük taşımaları yüzde 33,4 azalarak 4 milyon 499 bin 80 ton, kabotajda taşınan yük miktarı da 4,7 gerileyerek 4 milyon 709 bin 926 ton olarak belirlendi.

- Limanlarda en fazla taşkömürü elleçlendi

Aliağa Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde toplam 6 milyon 242 bin 151 ton yük elleçlemesi gerçekleştirildi. Burayı, Kocaeli ve İskenderun liman başkanlıkları takip etti.

Elleçleme miktarına göre en fazla artış, kasımda taşkömürü (briketlenmemiş) yük cinsinde oldu. Kasımda limanlarda 2 milyon 100 bin 497 ton taşkömürü elleçlemesi gerçekleşti. Bunu yük cinsini mısır ve LNG izledi.

Deniz yoluyla en fazla ihraç edilen yük cinsi de portland çimento oldu.

Deniz yoluyla yapılan ihracatta en fazla yük elleçlemesi 1 milyon 264 bin 9 tonla İtalya'ya yapılan taşımalarda gerçekleşti. Bu ülkeyi, Mısır'a ve Amerika'ya yapılan taşımalar izledi.

İthalatta en fazla yük ise 7 milyon 48 bin 690 tonla Rusya'dan yapılan taşımalarda elleçlendi.

Çanakkale ve ilçelerinde son günlerde etkili olan sağanakla birlikte barajlardaki doluluk oranı iki kat artarak yüzde 70'e ulaştı. Kentte uzun yıllar ortalaması kasım ayında 84,9 iken, bu yıl kasım ayında metrekarede 240 kilogram yağış kaydedildi. Ölçümler tarihinin en yüksek yağışlı kasımı yaşandı.

Son günlerde yaşanan sağanağın etkilerini AA muhabirine değerlendiren Prof. Dr. Türkeş, Türkiye'nin büyük bir bölümünde ve Akdeniz Havzası'nın bir bölümünde 2019 yılından beri sonbahar ve kış kuraklıklarının baskın olduğunu söyledi.

Bu nedenle son 5 yıldır sonbaharda özellikle ekin zamanı tohum atmanın toprağın kuru olması nedeniyle sorun olduğunu aktaran Türker, "Bu yıl da geçen yıldan ödünç bir kuraklık vardı. Bunun üzerine yaz kuraklığı eklendi. Kasım ayına kadar da kurak geçti. Bu kötüydü. Kasım ayında, son 6 aylık kuraklığın etkisini şimdilik gidermek değil ama hafifleten bereketli yağışlar aldık." değerlendirmesinde bulundu.

Türker, bunun hem Marmara Bölgesi'nin büyük bir bölümü hem de Türkiye'nin bazı bölgeleri için de geçerli olduğunu ifade ederek, şunları söyledi:

"Çünkü Marmara'da çok belirgin bir kuraklık vardı. Uzun süreli kuraklık indislerine baktığımızda 12-24 aylık ve odağında da Marmara Denizi ile İstanbul ve Çanakkale yöresini içeren bir kuraklık söz konusuydu. Şimdilik meteorolojik kuraklığın etkisini hafifleten yağış aldık. Çanakkale yöresinde ve İstanbul'da kar yağışı uzun süreli olmadığı için şimdilik şiddetli kuraklığı gideren ve ekim başına göre doluluk oranları pek çok barajda iki katına çıkan bir yağış aldık."

- Barajlarda doluluk oranı yüzde 70

Çanakkale'deki barajlarda ekim başına göre iki katı artış ve yüzde 70 doluluk oranı olduğunu aktaran Türkeş, sözlerine şöyle devam etti:

"Bayramiç Barajı'nda doluluk oranı ekim başında yüzde 17 idi, yüzde 35'e ulaşmış ama buradan şunu çıkarmamak lazım 'Ne güzel kuraklık bitti.' Böyle bir şey yok. İklim giderek çok daha değişken ve kuraklıkların sıklıklarının şiddetinin artma olasılığı bekleniyor önümüzdeki yıllarda. Bir de hava sıcaklığı yağış yağsın ya da yağmasın uzun süreli ortalamalardan, normallerden artık hep çok daha sıcak. Bu yıl da yağış aldık ama Akdeniz Havzası'nın büyük bir bölümünde, Güney Avrupa ve Türkiye bölgesi uzun süreli ortalamalardan daha sıcak. Tüm bölgeler değil ama Türkiye'nin kuzeybatı ve kuzeyi büyük bir olasılıkla orta enlem ve Akdeniz siklonları Türkiye'yi daha fazla etkilediği için normalin üzerinde yağış alabilir. Günlük hava tahmini değil bu.

Sonuçta Türkiye ve bölgesinde hava ve iklimi etkileyen geniş ölçekli basınç rüzgar sistemleri var. Bir de bizim uzak bağlantı desenleri adını verdiğimiz, atmosferik salınım indisleriyle gösterdiğimiz atmosferik salınım desenleri var. Bunlara baktığımızda bu yıl Kuzey Atlantik salınımının daha çok negatif evresini yani uzun süreli ortalamalardan daha sıcak ve yağışlı yani nemli ılıman koşulların olma olasılığı daha yüksek gözüküyor mevsimsel olarak. Bu güzel bir haber. Yani bu yıl önceki yıllardan farklı olarak sonbahar sonu ve kışta daha fazla yağış alacağız. Tek eksiğimiz uzun süreli kar yağışı."

- "Lodos fırtınası kıyısal su taşkınlarına yol açtı"

Yaşanan sağanakla denizlerin taşmasına ilişkin değerlendirmede bulunan Türkeş, alçak kıyı kuşaklarında "fırtına kabarması"nın etkili olduğunu söyledi.

Çanakkale, İzmir ve güney kıyıları için lodos fırtınası ile Güney Marmara ve Karadeniz için karayel ve yıldızdan esen kuvvetli rüzgarların yol açtığı fırtına kabarmalarının kıyısal su taşkınlarına yol açtığını aktaran Türkeş, orta enlem siklonlarının derin olduğu her durumda geçmişte olduğu gibi yaşanabildiğini söyledi.

Bunlara karşı jeoteknik önlemlerin alınması gerektiğine işaret eden Türkeş, "Bundan sonra bütün kıyı kentlerimizde en az 2-3 metre yüksekliğe kadar olan kotlarda dalga fırtınasının etkisini azaltabilmek için denizel ekosistemleri bozmadan, kıyı ve kordonun gerisine, deniz içinde gelen fırtına dalgasının daha açıkta kırılmasını sağlayacak iri kaya blokları ile denizi tahkim etmemiz gerekiyor." önerisinde bulundu.

İlçenin Cumhuriyet Mahallesi sahilinde deniz fenerinin bulunduğu alanda, fırtına sebebiyle yükselen dalgalara kapılarak kaybolan Beşikdüzü Borsa İstanbul Fen Lisesi 10. sınıf öğrencileri Emir Berke Aşık (16) ile Uğurcan Korkmaz'ı (15) arama çalışmalarına, dün akşam havanın kararmasıyla verilen aranın ardından sabah saatlerinde yeniden başlandı.

Aramaların beşinci günündeki çalışmalarda önce, Uğurcan Korkmaz'ın cansız bedeni Vakfıkebir ilçesinde kıyıya yakın bölgede bulundu.

Trabzon Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekiplerince denizden çıkartılan cenaze, Vakfıkebir Devlet Hastanesi morguna götürüldü.

Beşikdüzü ilçesinde aramaları sürdüren ekipler, bir cesede daha ulaştı.

Kıyıya çıkartılan cesedin, Emir Berke Aşık'a ait olduğu belirlendi.

- "Ailelerin acılarını paylaşıyoruz"

Beşikdüzü Limanı'na gelen Vali Aziz Yıldırım, öğrencilerin hayatını kaybetmesinin üzüntüsünü yaşadıklarını söyledi.

Devletin hiçbir imkanı ortaya koymaktan çekinmediğini belirten Yıldırım, "Devletimiz her şeyi ile buradaydı. Belediye, AFAD, Sahil Güvenlik, emniyet burada. AFAD'ın değişik illerinden gelen ekipleri burada. Ekipmanlar, helikopterler, su altı sonar cihazları burada. Bugün balıkçı kardeşlerimiz arama kurtarma çalışmalarına katıldılar. Hepsinden Allah razı olsun." dedi.

Yıldırım, Korkmaz'ın cenazesinin kısa süre önce Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi ekiplerince bulunduğunu anımsatarak, şunları kaydetti:

"Şimdikini yine aynı şekilde arkadaşlarımız fark ettiler, çıkarttılar. Gereken bütün işlemler yapılıyor. Adli ve idari çalışmalar, soruşturmalar bu arada yapılacak, yapılıyor da. Olayın olduğu günden itibaren başlandı. Savcılarımız ve Milli Eğitim Bakanlığı müfettişlerimiz, bir taraftan zaten burada kaymakamlığımız işin başındaydı. Biz her zaman takip ettik, hep beraber buradayız."

Öğrencilerin ikisinin cenazesinin de bugün bulunduğunu yineleyen Yıldırım, "Bulunduğuna seviniyoruz bir taraftan ama tabii ki cansız bedenlerine ulaştığımız için üzüntümüz büyük. Ailelerin acılarını paylaşıyoruz. Rabbim onlara hayırlı sabırlar ihsan etsin. Milli eğitimin, ailelerimizin başı sağ olsun. Onlar bizim evlatlarımızdı, hepimizin başı sağ olsun. Allah mekanlarını cennet eylesin." diye konuştu.

Yıldırım, çalışmalara katılan, gayret sarf eden ekiplere teşekkür ederek, "Onlar inanıyorum ki şehit hükmündedirler. Öyle düşünelim, dini açıdan onu söylüyoruz tabii ki. Allah'ın dediği olur, ailelerine yeniden sabırlar diliyorum." ifadelerini kullandı.

Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, AFAD ve diğer ekipler, kayıp personeli arama çalışmalarını karadan ve denizden sürdürüyor.

Deniz Üs Komutanlığı personeli botla liman içinde kıyı kesimleri tararken, sahil güvenlik ekipleri de liman içinde ve dışında arama çalışması yürütüyor.

Arama çalışmalarına, "TCG Akın" arama ve kurtarma gemisi de katılıyor.

Rusya'dan İzmir Aliağa Limanı'na yük taşıyan Türk bayraklı "Kafkametler" adlı kuru yük gemisi, 19 Kasım'da Karadeniz bölgesinde etkili olan fırtına nedeniyle Ereğli Limanı'ndan çıkarken askeri bölgedeki mendireğe çarparak batmıştı. Ekiplerin çalışması sonucu gemideki 12 kişilik Türk mürettebattan 5'inin cesedine ulaşılmıştı.

Kumluca Orta Tunç Çağı Batığı Kazı Başkanı Doç. Dr. Hakan Öniz ve ekibi, su altı kazı çalışmalarının yanı sıra Kültür ve Turizm Bakanlığının izinleriyle Antalya ve Mersin kıyılarında su altı arkeolojisi yüzey araştırmaları da gerçekleştirdi.

İleri teknoloji sonar cihazları ve robotların yardımıyla zorlu şartlarda gerçekleştirilen çalışmayla Antalya kıyılarında 15 yeni gemi batığı keşfedildi. Dünyanın "bilinen en eski batığı" olarak nitelenen Kumluca Orta Tunç Çağı Batığı'ndaki kazıların yanı sıra amforalar yüklü yeni gemi batıklarına ulaşılması heyecan yarattı. Bu keşiflerle 12 yılda bölgede ulaşılarak envantere kaydedilen gemi batığı sayısı 365 oldu.

Aynı zamanda Akdeniz Üniversitesi Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü Akdeniz Sualtı Kültür Mirası Anabilim Dalı Başkanı da olan Öniz, AA muhabirine, bu yıl 45 gün süren su altı arkeolojisi yüzey araştırmalarında önemli batıklara ulaştıklarını söyledi.

Araştırmalarda ileri teknolojiyi kullandıklarını ifade eden Öniz, "Dünyanın en modern arkeoloji gemilerinden biriyle çalışma yürüttük. İleri seviye sonar cihazlarıyla su altı robotlarıyla çalıştık. Dalgıçlar olarak aletli dalış teknolojisiyle çalışma yaparak önemli sonuçlara ulaştık. " dedi.

UPL Ziraat firmasının destekleriyle çalışmaları yürüttüklerini aktaran Öniz, milattan önce 7. yüzyıl ile milattan sonra 12. yüzyıl zaman aralığına ait 15 arkeoloji gemi batığını bu sene milli envanterine kazandırmış olduklarını dile getirdi.

- Her batığın üç boyutlu modellemesi yapılıyor

Hakan Öniz, bir batığın kazısının bazen 10 yıl sürdüğünü, arkeologlar için en eski batığın önemli olduğunu ifade etti.

Her batığın üç boyutlu modellemelerini yaptıklarını aktaran Öniz, "Bazı batıklarda gemiler kıyıya çarparak 5 metrede batmış bazıları 45-50 metre derinliklerde. Kıyıya çarpan gemiler bazen 2 bin yıl boyunca fırtınaya maruz kalıyor. Geminin kargosu, ahşabı dağılıyor. Çok derinlerdeki batıkları fırtına etkilemediğinden geminin boyutları ve kargosu hakkında fikir sahibi olabiliyoruz." diye konuştu.

Öniz, batıkları dalga, fırtına ve deniz canlılarının olumsuz etkilediğine dikkati çekerek, "Karayip Korsanları filmindeki gibi gemi bulmamız mümkün olmuyor." ifadesini kullandı.

Su altında yürütülen çalışmaların zorluğuna değinen Öniz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bulduğumuz her batık büyük heyecan yaratıyor. Her batık tarihi açından kendi döneminin zaman kapsülü. Örneğin milattan sonra 12. yüzyıla tarihlenen bir batığın kazısını yapıyorsak 12. yüzyılda bulunmuş sikkeleri, o dönemin gemi teknolojisini, deniz ticaretini, amforalara ait türlü bilgiye o batıkta ulaşabiliyoruz. Milattan önce 7. yüzyıl batığıysa, örneğin Kıbrıs'tan amforalar taşıyan bu gemi Demre kıyılarında batmışsa, Kıbrıs'ta yetiştirilen zeytinyağı, şarap veya balık sosu gibi malzemeleri Demre kıyılarındaki bir antik kente veya daha batıda bir yere taşıdığını düşünürüz."

Bat, AA muhabirine, çevresel faktörlerin, jelimsi organizmaların popülasyon büyüklüğünü ve zamanlamasını doğrudan etkileyebildiğini söyledi.

Karadeniz'in en büyük jelimsi türü olan "deniz ciğeri" de denilen denizanası türü rhizostoma pulmonun son dönemde aşırı çoğaldığının belirlendiğine işaret eden Bat, "Denizanaları sıcaklık, tuzluluk ile su içinde yaşayan ve akıntıya bağlı hareket eden canlılar olarak bilinir. Su sıcaklığının artması nedeniyle rhizostoma pulmo türü, sıklıkla yığınlar meydana getirmektedir. Bazen bu yığılmalar büyük boyuta ve yoğunluğa dönüşmektedir. Denizanasının çoğalmasını sağlayan etkenlerden biri de etçil olması ve planktonlarla beslenmesidir." diye konuştu.

Rhizostoma pulmo denizanası türünün Karadeniz'de yüksek biyokütleye sahip olduğunu anlatan Bat, bulunduğu denizlere bağlı olarak su sıcaklığının yükselmesiyle bolluğu ve dağılımının arttığını söyledi.

Denizanasının yaz sonu ve sonbahar aylarında yoğun gözlendiğini belirten Bat, şunları kaydetti:

"Sonbahar ve kış aylarındaki fırtınalarla kıyılara atılır. Rhizostoma pulmo, muhtemelen kış aylarında açık deniz derinliklerine çekildiğinden takip eden yılın haziran sonuna kadar görülmeyebilir. Örneğin Samsun kıyılarında yaptığımız çalışmada, su sıcaklığının yüksek olduğu yaz aylarında artmaya başlayan popülasyonu sonbahar aylarında da yüksek oranda gözlenmiş, kış aylarının ikinci yarısından itibaren seyrekleşmeye başlamış ve bahar aylarında gözden kaybolmuştur. Bu veriler, su sıcaklığının rhizostoma pulmo türünün dağılımını etkilediği varsayımını da desteklemektedir."

Türün dünya üzerindeki dağılımının kuzey ve güney Atlantik Okyanusu, Karadeniz, Akdeniz ve Kızıldeniz şeklinde olduğunu belirten Bat, sözlerini, "Rhizostoma pulmo, Akdeniz ve Karadeniz'in bütün kıyılarında görülmekte, haziran-ağustos aylarında yoğun olarak bulunmaktadır." diye tamamladı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, ekim ayına ilişkin konteyner ve yük istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, ekimde limanlarda elleçlenen yük miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,5 azalarak 44 milyon 282 bin tona düştü.

Ocak-ekim döneminde ise elleçlenen yük geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1 düşerek 436 milyon 89 bin tona geriledi.

Ekim ayında dış ticaret taşımaları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,5 gerileyerek 33 milyon 719 bin ton oldu.

Deniz yoluyla yapılan transit yük taşımaları yüzde 16,6 azalarak 5 milyon 273 bin tona indi. Aynı ayda kabotajda taşınan yük miktarı ise 5 milyon 290 bin tonla yüzde 1,3 azaldı.

- En fazla yük Kocaeli'de elleçlendi

Söz konusu ayda en fazla yük elleçlemesi 6 milyon 847 bin tonla Kocaeli Bölge Liman Başkanlığında gerçekleşirken burayı 6 milyon 818 bin tonla Aliağa, 6 milyon 283 bin tonla İskenderun bölge liman başkanlıkları takip etti.

Ekimde limanlarda 6 milyon 677 bin ton "40'lık dolu konteyner" elleçlemesi yapıldı. 40'lık dolu konteyner 492 bin 842 tonluk artışla bir önceki aya göre elleçleme miktarlarında en fazla artış gösteren yük cinsi oldu.

Deniz yoluyla en fazla ihraç edilen yük cinsi "portland çimento" olarak kayıtlara geçti. Bu yolla en fazla ithal edilen yük cinsinin ise ham petrol olduğu hesaplandı.

Deniz yoluyla yapılan ihracatta en fazla yük elleçlemesi 1 milyon 302 bin tonla İtalya'ya yapılan taşımalarda gerçekleşti. İthalatta en fazla yük elleçlemesi 7 milyon 731 bin tonla Rusya'dan yapılan taşımalarda oldu. Ekimde en fazla elleçleme 13 milyon 407 bin tonla sıvı dökme yüklerde yapıldı.

- En fazla konteyner elleçlemesi Mısır'a

Ekimde limanlarda elleçlenen konteyner miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,5 artarak 1 milyon 118 bin TEU oldu.

Ocak-ekim döneminde ise limanlarda elleçlenen konteyner miktarı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,3 artışla 10 milyon 487 bin TEU olarak gerçekleşti.

Elleçlenen dış ticarete konu konteyner miktarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,2 yükselerek 878 bin 416 TEU'ya ulaştı.

Kabotajda elleçlenen konteyner miktarı yüzde 0,3 artarak 66 bin 232 TEU'yu buldu. En fazla konteyner elleçleme 261 bin 963 TEU ile Ambarlı Bölge Liman Başkanlığında gerçekleşti. Burayı 202 bin 147 TEU ile Kocaeli ve 168 bin 852 TEU ile Mersin bölge liman başkanlıkları takip etti.

Yunanistan, ekimde 121 bin 744 TEU ile en fazla konteyner elleçlemesi yapılan ülke olarak kayıtlara geçti. En fazla ihracat amaçlı konteyner yüklemesini 45 bin 889 TEU ile Mısır'a giden konteynerler oluşturdu. En fazla ithalat amaçlı konteyner boşaltması ise 64 bin 775 TEU ile Yunanistan'dan gelenlerle yapıldı.

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Türkiye Yelken Federasyonu ile Denizcilik Genel Müdürlüğü arasındaki işbirliği protokolü çerçevesinde düzenlenen eğitimlerin yoğun ilgiyle karşılandığına dikkati çekti.

Açık denizlerde verilen eğitimlere 19 ilden 62 yelken kulübü vasıtasıyla 17 bin 755 başvuru yapıldığını bildiren Uraloğlu, "Mayıs ve ekim dönemini içeren 6 ay içinde açık denizlerde verdiğimiz uygulamalı eğitimlerde 17 bin 672 kişi sertifika almaya hak kazandı. Denizci millet, denizci ülke hedefi, ortaya konan bu ilgiyle daha da güçlü yeşerecek." değerlendirmesinde bulundu.

Eğitimlere en çok başvurunun 9 bin 768 kişiyle Marmara Bölgesi'nden yapıldığına işaret eden Uraloğlu, "Uygulama eğitim merkezlerinin sayısı ve kapsadığı alan, vatandaşlarımızın yoğun ilgisi nedeniyle, her geçen gün artırılmakta. 44 kulüple başlayan uygulama eğitimleri geçen süre içinde 62 kulübe çıkarıldı." bilgisini paylaştı.

- "Özel tekne sayısı 120 bini geçti"

Bakan Uraloğlu, amatör denizcilik eğitimlerinin içeriğine ilişkin ise şu bilgileri verdi:

"Bu kapsamda 10 saatlik teorik çevrim içi eğitimlere, 4 saatlik Türkiye Yelken Federasyonu işbirliğiyle açık denizde uygulamalı yüz yüze eğitimler eklendi. Alınan pratik eğitimle vatandaşlarımız teknelerle ve denizle hasbihal oldu. Eğitimler şişme botlar, dıştan takma motorlu tekne ve yelkenli teknelerde veriliyor. Eğitimler tamamlandıktan sonra sınava sevk edilerek, sınavda başarılı olanlar, belgelerini en yakın kart basımı yapılan liman başkanlıklarımızdan teslim alabilmekteler ya da e-Devlet üzerinden alınan doğrulanabilir barkodlu çıktıyla özel teknelerini kullanabiliyorlar. Bu eğitimlerimizle tohumlarını attığımız denizci millet, denizci ülke hedefinin daha da güçlü yeşermesini sağlamaya çalışıyoruz."

Uraloğlu, proje kapsamındaki denizcilik kültürünün yaygınlaştırılması hedefinin özel tekne üretimine katkı sağladığına da değinerek, söz konusu katkının artarak devam edeceğini anlattı.

Özel tekne sayısının, Kovid-19 salgını koşullarına rağmen, projenin devam ettiği süre içinde arttığını kaydeden Uraloğlu, "Özel tekne sayısı 120 bini geçmiştir. Deniz turizminin de bu büyümeden olumlu yönde etkilenmesi kaçınılmazdır." ifadesini kullandı.

Avrupa Komisyonu tarafından finanse edilen ve küresel okyanus analiz ve tahmini merkezi olan Mercator Ocean International tarafından uygulanan okyanus gözlem programı Copernicus Marine Service'in Okyanus Durumu Raporu yayımlandı. Rapor, 14 ülkedeki 30 kurumdan 80'in üzerinde katılımcının katkısıyla uluslararası bilimsel iş birliği çerçevesinde oluşturuldu.

Raporda, okyanus sirkülasyonundaki düşüş, biyolojik üretimdeki değişimler ve yoğunlaşan ısı dalgaları dahil olmak üzere, okyanus sistemlerindeki bir dizi olağandışı gelişme analiz edildi.

Buna göre, küresel deniz yüzeyi sıcaklığı nisanda 21,1 dereceyle rekor seviyeye ulaştı ve haziran-ağustos döneminde okyanusların çeşitli bölgelerinde iklim, biyolojik çeşitlilik ve topluluklar üzerinde olumsuz etkilere yol açan yoğun deniz ısı dalgası olayları yaşandı.

Araştırmacılar, okyanusların geçen yüzyıla kıyasla daha hızlı ısındığını ve yükseldiğini tespit etti.

Denizlerdeki sıcak hava dalgası olayları her 5 ila 10 yılda bir artarak daha yaygın hale gelirken, soğuk hava dalgaları seyrekleşti. Okyanusların sağlığına bağlı olan deniz türleri ve insan faaliyetleri için tehdit oluşturan sıcak hava dalgalarının, denizlerdeki doğal yaşam alanlarını ve besin zincirlerini kalıcı olarak değiştirerek tüm ekosistemi etkileme riski bulunuyor.

- Deniz seviyesi en hızlı Baltık Denizi'nde yükseldi

Antarktika'da deniz buzu bu yıl dramatik şekilde küçülerek mayıs ve haziranda kayıtlardaki en düşük seviyeye indi. Antarktika buzu, Polonya'nın 7 katından daha büyük bir bölgeye karşılık gelen 2,2 milyon kilometrekarelik alan kaybetti.

Arktik deniz buzunun 1979'dan beri 3,5 milyon kilometrekare kaybederek sürekli azaldığı tespit edildi. Bu rakam, İspanya'nın 7 kat büyüklüğünde bir alana eşit.

Deniz seviyesi en hızlı Baltık Denizi'nde yükselirken, bunu Kuzey Batı Sahanlığı ve İber-Biskay-İrlanda Denizleri takip etti.

Okyanuslardaki sıcaklık artışı ve olağandışı hava koşulları nedeniyle, İskoçya çevresindeki sularda 2021 yazında iki deniz planktonu patlaması yaşandı ve deniz turkuaz renge büründü.

Kasım 2021'de şiddetli bir siklon olan Blas Fırtınası'nın ardından, Balear Adaları'nda son 9 yılın en yoğun kabarma olayı görüldü. Kıyı kabarması, açık deniz suları ve kıyı ekosistemlerini birbirine bağlarken, su kalitesini, balıkçılığı ve su ürünleri yetiştiriciliğini olumsuz etkiliyor.

Rapora göre, 2017-2019 döneminde Grönland-İskoçya Sırtı üzerinde okyanus ısı alışverişinde yüzde 4 ila 9 arasında düşüş kaydedildi.