Türkiye’den katılan ekipler, yarışmada kullanacakları tüm teknik ve yaşamsal kamp ekipmanlarını yanlarına alarak karayoluyla Bulgaristan ve Romanya üzerinden yaklaşık 2000 kilometrelik zorlu bir yolculuğun ardından Macaristan’a ulaştı.

Türkiye’yi temsil edecek takımlar ise şöyle:

CARPAIM TEAM TÜRKİYE: Serhan Ögel, Soner Akın, Ayberk Ağar, Hasan Hüseyin Sağlam

KÜSOBDER Q BAITS: Kubilay Edin, Mehmet Akyüz, İsmail Gültekin, Volkan Kurt

SNOW BAITS TÜRKİYE: Serkan Korkmaz, Hasan Vatansever, Süleyman Asarlık, Yakup Yücedağ

MIVARDI TÜRKİYE: Hasan İbrahim Manav, Olcay Akıcı, Halil Garip, Tuncay Kırcı

KLAS BAIT CARP TEAM: Orhan Yıldız, Şerif Hacıoğlu, Engin Ulgur, Sevdet Fındık

TR BAITS: Kerim Çalışkan, Süleyman Öztürk, Erdinç Öztürk, Ahmet Mutlu

CARP CLUB İSTANBUL: Metin Yamak, Erdinç Hatip, İlhami Yılmaz

SHIMANO TÜRKİYE: Ecmel Mutlu, Oktay Vatansever, İdris Saygın, Ayhan Çelik

Takımlar, güçlü hazırlık süreçlerinin ardından Türk Bayrağını en iyi şekilde temsil ederek şampiyonluğu ülkemize kazandırmayı hedeflediklerini ifade etti.

17 Nisan’da kayıt işlemlerini tamamlayan ekipler, 18 Nisan’da Balaton Gölü sahilinde düzenlenecek bayrak töreni ve resmi açılışın ardından sektör kura çekimine katılacak. 19 Nisan’da sektörleri belirlenen takımlar, kamp kurulumlarını tamamladıktan sonra saat 12.00’da başlayacak. Balıkçıların 6 gün boyunca gece gündüz aralıksız mücadele edecekleri yarışma 25 Nisan saat 08.00’de sona erecek.

Amatör ve Sportif Olta Balıkçılığı Federasyonu (ASOF) Yönetim Kurulu Başkanı M.Serkan İnanç “29 ülkeden yaklaşık 300 takım ve 1200’e yakın sportif balıkçının katıldığı IBCC, dünyanın en prestijli organizasyonlarından biridir. Bu büyük organizasyon, ülkemizde sportif balıkçılığın gelişimi adına önemli bir örnek teşkil etmektedir.

Bu zorlu yarışmada mücadele eden sporcularımız, hem maddi hem de manevi anlamda ciddi bir yükün altına girmektedir. Bu noktada sponsor firmalarımıza büyük görev düşmektedir. Takımlarımıza sağlanacak destek, yalnızca bireysel başarıları değil, aynı zamanda ülkemiz sportif balıkçılığının uluslararası alandaki gücünü de artıracaktır.

Federasyon olarak her zaman balıkçılarımızın yanında olduk ve olmaya da devam edeceğiz. Tüm takımlarımıza başarılar diliyorum” dedi.

IBCC Türkiye Temsilcisi Serhan Ögel “Bu yıl da 8 takım ve 31 sportif balıkçıyla ülkemizi temsil ediyoruz. Ancak biz sadece sayıyla değil; güçlü bir ruh, inanç ve kararlılıkla buradayız. Her geçen yıl daha da güçlenen kadrolarımızla hedefimiz nettir Dünya şampiyonluğu kupasını Türkiye’ye getirmek. Tüm takımlarımıza kazasız, belasız başarılı bir yarışma diliyorum” ifadelerini kullandı.

Özden Aydın Şimşek

Balıkçılık faaliyeti, tekne büyüklüğü ve motor gücü ile denizde geçirilen av günlerinin birleşimi esas alınarak hesaplanıyor. İki gün süren görüşmelerin ardından 27 üye ülke, bilimsel tavsiyeler ile sektörün ekonomik sürdürülebilirliği arasında denge kuran bir uzlaşmaya vardı.

Danimarka Balıkçılık Bakanı Jacob Jensen, anlaşmanın “balıkçılara 2026 yılı için avlanma imkânları konusunda öngörülebilirlik sağladığını” ve “gelecekte sürdürülebilir bir balıkçılık sektörü için mümkün olan en iyi koşulları oluşturmayı amaçladığını” söyledi.

Bölgelere göre kota değişiklikleri

Atlas Okyanusu ve Kuzey Denizi’nde AB, toplam 24 avlanabilir stok için toplam izin verilebilir av miktarını (TAC) tek başına belirliyor. Bu kapsamda bazı türlerde artışa gidildi. Örneğin, Biskay Körfezi’nin güneyindeki sularda kırlangıç balığı (megrim) kotası yüzde 12 artırıldı. Aynı bölgede Norveç ıstakozu (Nephrops) kotasında ise yüzde 54’lük artış kaydedildi.

Buna karşılık, bazı türlerde ciddi kesintiler yapıldı. Kattegat ve Baltık Denizi’nde dil balığı kotası yüzde 45 azaltıldı. Portekiz sularındaki istavrit kotası yüzde 5, pollack yüzde 13, fener balığı (monkfish) ise yüzde 1 oranında düşürüldü. Uskumru ise özel bir durum olarak ele alındı. Kuzeydoğu Atlantik kıyı ülkeleri arasındaki görüşmeler tamamlanana kadar, yılın ilk yarısı için geçici kotalar belirlendi ve bu kotalar yüzde 70 oranında azaltıldı.

Batı Akdeniz’de 2025 yılı için belirlenen trol balıkçılığı faaliyet düzeyi korunurken, mavi ve kırmızı karides için geçerli sınırlar da değişmeden bırakıldı. Karadeniz’de ise kalkan balığı kotası, geçen yıla kıyasla sınırlı bir düşüş gösterdi.

https://tr.euronews.com/2025/12/14/ab-2026-balikcilik-kotalarini-onayladi-bazi-turlerde-artis-bazilarinda-sert-kesinti?fbclid=IwVERTSAOxMdxleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR6Gwkc53gAescvgxwfrMJ0Q8e3ZaYoZBBUFrAR1IiX50lwu9m3CyVh20QEAVA_aem_gw1fqpupxcQ-9_Zf7z33ZA&sfnsn=scwspwa

Dünya ve Türk basınında da yarışma büyük ilgi görmüş olup 6 gün 24 saat göldeki kameralar ile canlı olarak izlenmiştir. Ülkemiz de de bu organizasyon sportif olta balıkçıları tarafından ilgi ve takdir ile takip edilmiştir. Maalesef ki ülkemizdeki iç sularda trofe diye adlandırdığımız balıklar nadir görülürken Avrupa’da ki iç suların tamamına yakınında büyük trofe balık popülasyonu nun ülkemize kıyasla kat kat fazla olduğu görülmekte olup bir kez daha korumanın ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmıştır.

Yarışmanın yapıldığı göl havzasındaki balık popülasyonunun yüksek olması sebebiyle 10 kg. üstü balıklar dereceye dahil edilerek, 10 kg. altı balıklar ise değerlendirmeye alınmamıştır.

Yarışmada 13,63 kg ortalama ile toplamda 1740 adet 10 kg. üstü balık, en büyük balık ise 31,18 kg gelerek toplamda 23 ton 716 kg. sazan balığı yakalanmıştır.

Ülkemiz adına katılım sağlayan 8 takımdan 4 takımımız tuttukları balıklarla 10 kg limiti geçerek daha önceki yarışmalara göre büyük performans sergilediler.

Klas Bait Carp Team takımı FABRICA DE NADA Sektöründe Sektör 3. lüğü elde ettiği yarışmada,

Mivardi Türkiye takımı yarışmaya 41. sıra 13 balık 174,92 kg.

Klas Bait Carp Team takımı 91. sıra 7 balık 86,09 kg.

Tr Baits takımı 102. sıra 5 balık 76,45 kg.

Carpaım Esabder takımı 104. sıra 6 balık 75,22 kg. sazan balığı yakalayarak yarışmayı tamamladı.

Yarışmada Snow Baits Türkiye takımı 245. sektörde dubaların ve su sporları için platform kurulma çalışmalarının olması sebebiyle olta atıp balık yakalama şansı olmamasına rağmen sektörünü terketmeyip son dakikaya kadar centilmence mücadele etti.

ASOF –  Amatör ve Sportif Olta Balıkçılığı Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı M. Serkan İnanç ‘’Macaristan da düzenlenen ‘’XI. IBCC INTERNATIONAL BALATON CARP CUP’’ Yarışmasında Sektör üçüncüsü olan ‘’Klas Bait Carp Team’’ takımımızı tebrik ediyorum.  Dünyanın en zor sportif sazan balığı yakalama yarışması olarak kabul edilen Balaton yarışmasında ülkemizi temsil edip Türk bayrağımızı dalgalandıran tüm takımlarımıza son dakikaya kadar göstermiş oldukları mücadeleden dolayı teşekkür eder, bundan sonraki yarışmalara katılacak olan takımlarımıza şimdiden başarılar dileriz’’ ifadelerini kullandı.

Balık Haber – Özden Aydın Şimşek

Bu yıl ülkemizden 8 takım ve 31 sportif balıkçının mücadele edeceği yarışmada kullanacakları tüm teknik ve yaşamsal ekipmanları yanlarına alarak, karayolu ile Bulgaristan ve Romanya üzerinden Macaristan’a geçerek 2000 km. yol kat ettiler.

Devler ligi olarak kabul edilen ve bu yıl 11. kez düzenlenen ‘’IBCC International Balaton Carp Cup’’ sazan balığı yakalama yarışmasında;

CARPAIM ESABDER: Serhan Ögel, Yüksel Söyleyen, Yasin Başaran, Ercan Dağaşan,

SNOW BAİTS TÜRKİYE: Serkan Korkmaz, Hüseyin Cankaz, Hasan Vatansever, Yakup Yücedağ,

SHIMANO TÜRKİYE: Ecmel Mutlu, Hasan Saygın, Oktay Vatansever, İdris Saygın

CARP CLUP İSTANBUL: Metin Yamak, Erdinç Hatip, İlhami Yılmaz,

MİVARDİ TÜRKİYE: Hasan İbrahim Manav, Olcay Akıcı, Halil Garip, Tuncay Kırcı,

TR BAİTS: Kerim Çalışkan, Ahmet Mutlu, Süleyman Öztürk, Erdinç Öztürk,

Q BAİTS: Kubilay Edin, Mehmet Akyüz, Levent Korkut, Mehmet Edin,

KLAS BAİT CARP TEAM: Orhan Yıldız, Şerif Hacıoğlu, Hasan Şen, Engin Ulgur, olmak üzere iyi hazırlandıklarını, gururla bayrağımızı dalgalandırıp özlenen şampiyonluğu ülkemize getirmeyi amaçladıklarını, son dakikaya kadar mücadele edeceklerini ifade ettiler.

11.04.2025 Cuma günü yarışmaya katılım kayıtlarını yaptıran takımlar, 12.04.2025 Cumartesi günü Balaton Gölü sahilinde yapılacak olan bayrak töreninin ardından resmi açılış töreni ve hemen akabinde sektör kura çekimine geçilecek. 13.04.2025 Pazar günü sektörleri belirlenen takımlar bölgelerine giderek kamplarını yerleştirmelerinin ardından saat 12.00’ de yarışmaya start verilmesi ile birlikte 19.04.2025 Cumartesi sabah saat: 08.00 ‘e kadar 6 gün boyunca gece ve gündüz hiç ara vermeden yarışacaklar.

ASOF - Amatör ve Sportif Olta Balıkçılığı Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Serkan İnanç ‘’IBCC INTERNATIONAL BALATON CARP CUP" yarışması 29 ülkeden 300 takım 1200 civarı sportif balıkçının katıldığı Dünyanın en prestijli yarışmalarından biridir. Ülkemizdeki sportif sazan balıkçılarının da ilgi ile takip ettiği yarışma bizler için ülkemizde sportif balıkçılığın gelişimi adına kıymetli bir örnektir. Bu yarışmaya katılan balıkçılarımız maddi manevi büyük bir yükün altına girmektedir. IBCC Organizasyon Komitesi Yarışmaya katılım ülke kontenjanımızı yükseltti. Bu avantajı yarışmaya daha çok takım gönderebilmek için sponsor firmaların takımlarımızı desteklemeleri ülkemiz sportif balıkçılığı adına çok önem teşkil edecektir. Federasyon olarak balıkçılarımızın her zaman arkasında olduk bundan sonrada olmaya devam edeceğiz. Kabul etmek gerekir ki çok zor bir yarışma ama balıkçılarımıza güveniyoruz ülkemizi en iyi şekilde temsil edeceklerdir. Şimdiden her birine ayrı ayrı bol şanslar başarılar diliyorum’’ İfadelerini kullandı.

IBCC Organizasyonu Resmi Türkiye Temsilcisi, ASOF Federasyonu Delegesi ve ESABDER Derneği Başkan Yardımcısı Serhan Ögel; ‘’Bu yıl 8 takımla katılmamız Uluslararası platformda ülkemiz sportif sazan balıkçılığının prestij yükseltmesi adına çok güzel bir gelişme oldu.

Geçtiğimiz yıllarda Balaton’a katılmak isteyen takımlar ülke kontenjanının çok düşük olması sebebiyle bu kontenjana takılarak katılım sağlayamıyordu ya da yedekte beklemek zorunda kalıyordu. IBCC Organizasyon Komitesi ile kurduğumuz güzel diyaloglar sonucu ülke kontenjanını 14 takıma yükselttik. Bu yıl 8 takım olarak katılıyoruz ama önümüzdeki yıllarda daha çok takımla katılmayı planlıyoruz. Geçen sene yaşanan vize sorunu ile bu yılda karşılaşmamak için organizasyon yetkilileri ve Macaristan hükümetine bağlı resmî kurumlar ile yürüttüğümüz ortak çalışma sayesinde bu yıl yaşanmamıştır. Ayrıca yine daha önceki yıllarda gümrük çıkış ve girişlerinde büyük sıkıntı yaşanmıştı. ASOF başkanımız Mustafa Serkan İNANÇ, ASOF yönetim kurulu üyelerimiz ile birlikte Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğüne yaptığımız ziyaret neticesinde ilgili gümrük müdürlükleri ile görüşülüp yaşanan sorunların önüne geçebilmek adına gereken girişimlerde bulunulmasından sonra gümrükten geçerken sorun yaşamadık.

Balaton yarışması zor bir arena takımlarımız teknik taktik olarak çok iyi hazırlandı tek hedefimiz ülkemize derece ile dönüp şampiyonluk yaşatmak olacaktır’’ ifadelerini kullandı.

Özden Aydın Şimşek

İskoçya’nın Atlantik yaban somonu, 2023’te tehlike altındaki türler arasında yer aldı ve bu türün yok olma riskiyle karşı karşıya olduğu belirtildi. Hükümet yetkilileri, kaçışın bir çiftlikte değil taşıma sırasında yaşandığını belirterek, raporlama gereksinimlerinin gözden geçirileceğini söyledi. Yetkililer, bu tür kaçışların bildirilme yöntemlerini geliştireceklerini açıkladı. İskoç somonu, Birleşik Krallık’ın en büyük gıda ihracat kalemlerinden biri olup, 2023’te 64.000 ton somon ihraç edilerek 580 milyon sterlin gelir sağladı.

https://fishingnews.co.uk/news/big-cuts-in-2025-north-sea-cod/

Çevreciler, bunun son on yılın en büyük somon kaçışı olduğunu ve İskoçya’nın el değmemiş suları ile yabani balık popülasyonlarına zarar verebileceğini belirtti. Green Britain Foundation’ın kurucusu Dale Vince, bu durumu sektör için “bir uyarı” olarak değerlendirerek ekolojik tehditlere dikkat çekti. Çiftlik somonları, hızlı büyüme için yetiştirildiğinden doğal ortamda hayatta kalmaları zorlaşıyor. Yaban türlerle çiftleşmeleri halinde yavruların genetik olarak zayıf ve hastalıklara yatkın olabileceği vurgulanıyor.

Lord Forsyth, Lordlar Kamarası’nda kaçak somonların yabani popülasyona hastalık taşıdığını ve İskoç nehirlerindeki doğal balık stoklarını tehdit ettiğini belirtti. İskoçya’da “Balıkların Kralı” olarak bilinen Atlantik yaban somonu geçen yıl tehlike altındaki türler listesine alındı. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), bu balıkların yok olma riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyardı.

İskoç Hükümeti, olayın bir çiftlikte yaşanmadığı için rapor edilmediğini, ancak bu tür kaçışların bildirilme yöntemlerini gözden geçireceklerini açıkladı. Yetkililer, bu kaçışın deniz ekosistemleri üzerindeki etkilerini araştıracaklarını belirtti.

İskoç somonu, Birleşik Krallık’ın en büyük gıda ihracat kalemlerinden biri olup, 2023’te 64.000 ton ihracatla 580 milyon sterlin gelir sağladı. Ancak bu olay, sektörün daha sıkı denetim ve şeffaflığa ihtiyacı olduğunu gösteriyor.

Şirket durumun ‘ciddi ve üzücü’ olduğunu belirterek yakalanan balıkların kayıtlı balıkçılar tarafından ‘balık kabul merkezlerine’ teslim edilebileceğini duyurdu.

Kaçak somonların, vahşi somonlar için büyük çevresel tehdit oluşturduğunu belirten hayvan hakları savunucuları, bu balıkların genetik çeşitliliği azalttığını, deniz bitleriyle enfeksiyon riskini artırdığını ve üreme alanları için rekabeti yoğunlaştırdığını söylüyor.

TRT Haber’in aktardığına göre Norveç Balıkçılık Dairesi, balıkların yakalanması için talimat verdi. Balık çiftçileri normalde kaçak balıkların yalnızca çiftlik çevresinin 500 metre uzaklığında aranmasına izinliydi. Fakat talimatla bu sınırın ötesinde de kaçak somon balıkları aranabilecek.

Geçen yaz, Norveç’teki vahşi somon balığı sayısının rekor seviyede düşmesi nedeniyle 33 nehirde avcılık yasaklanmıştı.

Kaynak : Diken.com.tr

İpliksi denizanası, Norveç deniz çiftliklerinde milyonlarca somonu öldürmüş ve yetkililer etkilenen stokların imha edilmesi çağrısında bulunmuştu.

Şimdi bu denizanasının İskoçya’daki birkaç bölgede rapor edildiği ve şu ana kadar 200.000’den fazla çiftlik somonunun ölümüne yol açtığı bildirildi.

Harekete geçilmesi gerekiyor

Yeşil Britanya Vakfı'nın kurucusu ve çevre sanayicisi Dale Vince, sektöre yönelik daha fazla denetim ve düzenleme talep eden kampanyalarda aktif olarak yer alıyor ve şöyle diyor:
“Bu denizanası saldırısı, balıkçılık sektörünün çevresel zorluklarla başa çıkmadaki başarısızlığının son örneğidir. Bu sektörün araziyi ve denizi toksik işlerinin kanalizasyonu gibi kullandığını sıkça görüyoruz ve şimdi doğa karşılık veriyor.”

Şu ana kadar etkilendiği bilinen iki İskoç çiftliği Skye ve Muck çevresindeki sularda bulunuyor. Balık Sağlığı Müfettişliği verilerine göre, Skye çevresindeki çiftlikte 70.000 somon, Muck’taki çiftlikte ise 160.000 somon öldü.

Salmon Scotland sözcüsü, somon çiftliklerinin çevreye zarar verdiğini reddetti ve 2022 ve 2023’te de denizanası popülasyonlarının görüldüğünü, bunun yükselen deniz suyu sıcaklıklarından kaynaklandığını söyledi.

“Herhangi bir zamanda İskoçya sularında yaklaşık 70 milyon çiftlik somonu bulunuyor,” diyen sözcü, “Hayatta kalma oranları, balık sağlığı ve refahına yapılan yaklaşık 1 milyar sterlinlik yatırımın ardından dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu yatırımlar, mikroskobik denizanası popülasyonlarının etkisini azaltmayı da içeriyor.” dedi.

Kampanyacılar, denizanalarının balıkların derilerini, gözlerini ve solungaçlarını soktuğunu, onları ağır yaralı ve enfeksiyonlara açık hale getirdiğini, bunun genellikle yavaş ve acılı bir ölüme neden olduğunu söylüyor.

Denizanaları, refah standartları, ölüm oranları ve kirlilikle ilgili endişelerle boğuşan somon çiftçiliği sektörünü etkileyen son sorunlardan biri.

Bu hafta, İskoç hükümetinin Kırsal İşler ve Adalar Komitesi, resmi bir Holyrood soruşturmasının ardından, sektörün genişletilmesinin yasaklanması çağrısında bulunmaktan kaçındı, ancak “düzenleme ve uygulamanın iyileştirilmesindeki yavaş ilerlemeden” endişe duyduğunu dile getirdi.

Televizyon sunucusu ve çevre kampanyacısı Chris Packham, “İklim krizi ve biyolojik çeşitlilik kaybı benzeri görülmemiş bir hızda ilerliyor. Bu süreç, İskoç somon çiftçiliği gibi, değerli doğal alanlarımızı kullanan, kötüye kullanan ve çevreye, ekosistemlere ve yaban hayatına zarar veren endüstriler tarafından aktif olarak tetikleniyor. Bu durum sadece İskoçya’da değil, tüm dünyada yaşanıyor.” dedi.

Komite, iklim krizinin somon endüstrisini etkilediğini ve her yıl milyonlarca balığın yükselen su sıcaklıkları nedeniyle öldüğünü ifade etti.

Packham, “Şunu netleştirelim: Eğer şimdi sıkı önlemler alınmazsa, balık çiftliklerindeki ölümler ve hastalıklar kaçınılmaz olarak artacak,” dedi.

Yeşil Britanya Vakfı, sektör üzerinde artan denetim ve düzenleme çağrısında bulunuyor ve denizanalarının, iklim krizinin deniz ekosistemlerini bozmaya devam etmesiyle bu çiftliklerin giderek daha fazla öngörülemez ve potansiyel olarak felaket niteliğinde tehditlere maruz kaldığının keskin bir uyarısı olduğunu ifade etti.

Norveç’ten gelen son raporlar, denizanalarının çiftlik somonlarına yönelik tehdidinin devam ettiğini gösteriyor. 2023 yılında, bu denizanaları Norveç’te yaklaşık 3 milyon çiftlik somonunu öldürdü.

Somon çiftliklerinden birinin sahibi olan Mowi Scotland’dan bir sözcü, denizanası patlamalarının somon sağlığını çeşitli şekillerde etkileyebileceğini kabul etti.

Mowi Scotland sözcüsü, “Bu yeni ortaya çıkan tehdidi yönetmek için, İskoçya’daki Mowi somon çiftliklerinde yoğun izleme programları uygulanıyor,” dedi. “Günlük takip çalışmaları, su örneklemesi, tür tanımlaması ve sayımı, ayrıca farklı derinliklerde sıcaklık ve oksijen izlenmesini içeriyor. Zararlı patlamalara yol açabilecek koşulları öngörmek ve azaltmak için günlük trend analizleri yapıyoruz.”

İskoçya hükümetinden bir sözcü, çiftlik balıklarının sağlığının öncelikli olduğunu belirtti:
“Her ölüm vakasında hangi denizanası türlerinin balık çiftliklerinde bulunduğuna dair kapsamlı bilgilere sahip olmasak da, somon yetiştiriciliği sektörü, denizanalarının ölüme neden olarak etkisini daha iyi anlamaya odaklanmış durumda.”

Kaynak : GUARDIAN

Kaynak : NTV

Yetkililer tarafından yapılan açıklamada, Walford'un köpekbalığı saldırısında "hayati tehlike arz eden yara" aldığı ifade edildi.

Açıklamada, sağlık ekiplerinin çabalarına rağmen yaklaşık 1 saat sonra hayatını kaybettiği belirtildi.

Walford'un saldırıya uğradığı bölge, su altı yüzme ve dalış aktiviteleri için popüler bir alan olarak biliniyor.

AA

Mücadelenin daha etkin şekilde sürdürülmesi için acil durum ilan edildiği bilgisine yer verilen açıklamada, bölgeye daha fazla ekip ve maddi kaynak ayırılacağı kaydedildi.

AA muhabirinin yetkililerden edindiği bilgiye göre, bazı Türk şirketleri de bölgedeki çalışmalara yoğun destek veriyor.

Karadeniz'in Kerç Boğazı'nda etkili olan fırtına nedeniyle 15 Aralık’ta ayrı ayrı kazalara karışan Rusya'ya ait "Volgoneft-212" ve "Volgoneft-239" tanker gemilerinin hasar gördüğü bildirilmiş, tankerlerden petrol sızıntısı tespit edildiği rapor edilmişti.

Tankerlerden toplam 4 bin ton petrolün sızdığı tahmin edilirken, çok sayıda yetkili ve gönüllü, sızan petrolün temizlenmesi için çalışma yürütüyor.

Sosyal medya paylaşımlarında, söz konusu sahil bölgelerindeki kentlerde deniz yüzeyinin ve sahillerin petrolle kaplandığı görülürken, bölgedeki kirlilikten etkilenen yaban kuşlarının, gönüllülerce kurtarma çalışmaları görüntülere yansımaya devam ediyor.

AA

İngiltere merkezli enerji şirketi BP önderliğinde, Senegal'in milli petrol şirketi PETROSEN ve Kosmos Energy ortaklığında yürütülen, deniz üzerinde LNG üretiminin gerçekleştirileceği "Greater Tortue Ahmeyin (Büyük Kamplumbağa Ahmeyin-GTA)" Projesi, geleneksel balıkçılık yapan bölge halkının tepkisini çekiyor.

Senegal'in kuzeyinde yer alan, başkent Dakar'a yaklaşık 270 kilometre mesafedeki Saint-Louis kentindeki balıkçılar, GTA Projesi kapsamında teknik ve lojistik destek sağlamak amacıyla bölgedeki en büyük doğal resif üzerine kurulan platform nedeniyle balık avlayamadıklarını söylüyor.

BP'nin proje başlamadan kendilerine balıkların kümelenebileceği 6 yapay resif sözü verdiğini belirten balıkçılar, şirketin sadece tek yapay resif yapacağını duyurmasına tepkili.

"Diattara" isimli bölgedeki en büyük doğal resifin üzerine kurulan platform nedeniyle balıkçılar, en çok balığın avlandığı alana erişemiyor, platforma yaklaşmalarına da izin verilmiyor.

Balıkçılar, aynı zamanda şirketin Saint-Louis'de ne bir ofisi ne de bir yetkilisinin bulunduğuna dikkati çekiyor.

AA muhabiri, Saint-Louis'de projeden doğrudan etkilenen balıkçılar, balıkçılık derneklerinin üyeleri ve bölge halkıyla görüştü, BP yetkililerine de suçlamaları sordu.

- "BP'nin burada ne ofisi var ne de bir yetkilisi"

Saint-Louis Geleneksel Balıkçılar Derneği Başkanı El Hadj Dousse, doğal gazın kıyıdan 125 kilometre açıkta keşfedilmesine rağmen BP'nin teknik destek için ihtiyaç duyduğu platformu kıyıya 10 kilometre mesafeye kurduğunu söyledi.

Dousse, "Burada geleneksel balıkçılık yapan 1117 tekne var. BP, söz konusu platformu Batı Afrika'nın en büyük doğal resiflerinden birinin üzerine kurdu. Diattara ismiyle bilinen bu resif, bizim en çok avlandığımız yerdi ve bugün yaklaşmamız yasak." dedi.

BP'nin 2019'dan bu yana Saint-Louis'de faaliyetlerine başladığını anlatan Dousse, kentte şirketten muhatap olacakları bir yetkili bulamadıklarının altını çizdi ve "BP'nin burada ne ofisi var ne de bir yetkilisi. Şikayetlerimizi aracı 2 Senegalli üzerinden kendilerine iletebiliyoruz ama BP'nin Saint-Louis operasyonlarına kim bakıyor bilmiyoruz." diye konuştu.

- "Bu platform gençlerin geleceğini çaldı, kaçak göçü artırdı"

Dousse, BP'nin doğal gaz üretiminin balıkçılığa ve doğal hayata zarar vermeyeceğine ilişkin kendilerine söz verdiklerini dile getirdi.

"BP, buraya 2019'da ilk kez geldiğinde bize, bölge halkına birçok vaatte bulundu ve projenin asla balıkçılığı olumsuz etkilemeyeceği konusunda bizi ikna etti." diyen Dousse, şunları ifade etti:

"Hatta Diattara'nın yerine inşa edebilecekleri yapay resif yerleri için görüşmelere başladılar. Çeşitli bilimsel çalışmalar sonucu yapay resifin yapılabileceği 12 yer belirlendi ama onlar 6 yapay resif yapabileceklerini belirtti. Onu da kabul ettik ve beklemeye başladık. 11 Ekim'de BP, yaptığı açıklamayla ancak 1 yapay resif inşa edebileceğini duyurdu. Sözlerinde durmadılar ve onları sözlerini tutmaya zorlamak için elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz. Kendileri 'Biz rakam vermedik.' diye inkar ediyor ama 2019'da kendi Facebook sayfalarında konuya ilişkin yaptıkları paylaşımların ekran görüntüsü var."

Dousse, platform nedeniyle en çok balık avladıkları bölgeye yaklaşamadıklarını, onun yerine söz verilen yapay resiflerin de yapılmadığına dikkati çekerek, şunları söyledi:

"Yüzyıllardır geçimini balıkçılıkla sağlayan bir ülkeye gelip ellerinden en kıymetli avlanma bölgelerini alıp sonra da onların şikayetlerine böyle kulak tıkayamazsınız. Bunu kabul etmiyoruz. Bugün BP olur, yarın başka uluslararası bir şirket. Onların bize dayattıklarını kabul etmek zorunda değiliz. Doğal zenginliklerimiz elden gidiyor. Bu platform gençlerin geleceğini çaldı, kaçak göçü artırdı. Tek bildiğimiz iş olan balıkçılıkla artık geçinmemiz imkansız hale geldi."

- "Resifin etrafına yaklaşmaya çalışanların teknelerini parçalıyorlar"

Bölgede balıkçılık yapan Nalla Diop da doğal gaz projesine karşı olmadıklarını ancak kendileri için avlanma alanı oluşturulmasının gerektiğini söyledi.

Diop, Diattara'da uzun süredir av yapılmadığı için balık çeşitliliğinin inanılmaz arttığını ve balıkçıların da doğal olarak oraya yaklaşarak avlanmaya çalıştığını dile getirdi.

Normalde bu platforma 500 metre yaklaşmanın yasak olduğunu vurgulayan Diop, uygulamada ise platformun etrafındaki 1,2 kilometrelik alana yaklaşamadıklarını ifade etti.

Diop, "Balıkçılar, platformun altındaki resifte çok fazla balığın olduğunu görüyor ve doğal olarak oraya yaklaşmak istiyor ancak platforma 1,2 kilometreden fazla yaklaşmak yasak yoksa platformun etrafındaki korumalar balıkçıların teknelerini parçalıyorlar, onlara saldırıyorlar. Biz ülkemize kazanç sağlayacak bu projeye karşı değiliz ancak kandırılmış konumuna düşmek istemiyoruz. Diattara onların olsun, en azından bizim avlanacağımız yapay resifleri yapsalar bizim için yeter." diye konuştu.

Saint-Louis'de toplumun saygı duyduğu akil insanlar grubunda yer alan İmamlar Konseyi Genel Sekreteri Omar Sarr da BP'nin balıkçıları dinlemesinin gerektiğini belirtti.

Sarr, "Dedelerimizin, bizim ve evlatlarımızın balıkçılık yaptığı bu sularda torunlarımıza bir şey bırakamayacağız. Akil insanlar olarak amacımız, BP ile balıkçıların arasındaki sorunun barış içinde çözülmesi. BP, burada bizim topraklarımızda doğal gazımızı kullanmak istiyorsa bizim taleplerimize saygı duymalı." dedi.

Saint-Louis Geleneksel Balıkçılık Konseyi (CLPA) Sekreter Yardımcısı Fama Sarr, konuyu kamuoyunun gündeminde tutmak için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.

Aynı zamanda 17 Kasım genel seçiminde milletvekili adayı da olan Sarr, "BP, yerel halkın olan biteni sessizce kabul edeceğini düşünüyorsa yanılıyor. Bu konuda tüm hukuki yollara başvurmaktan çekinmeyeceğiz. Yabancı şirketler, para kazandıkları ülkelerin halklarının taleplerini göz önünde bulundurmayı öğrenmeli." değerlendirmesinde bulundu.

- BP'den yanıt

BP'den söz konusu suçlamalara ilişkin AA muhabirinin sorularına yanıt verildi.

Şirketin açıklamasında balıkçılara yapay resif konusunda sayı sözü verilmediğinin altı çizilerek, şunlar kaydedildi:

"Uygun şekilde yönetildiğinde 99 yıldan daha uzun ömre sahip olacak, ekosistem üzerinde olumlu etki yaratacak yapay resif kurmayı taahhüt ediyoruz. BP, resiflerin sayısına ilişkin hiçbir söz vermemiş, taahhütte bulunmamıştır. Tek bir yere kurulacak resifin yönetilmesi ve korunması daha kolay olacaktır. Birbirine uzak mesafelerde çok sayıda resifi yönetmek mümkün olmayacaktır."

Şirketin bölgede ofis bulundurmadığına ilişkin suçlamaya cevaben, bu yıl bitmeden Saint-Louis'de GTA Bilgi Merkezinin açılacağı kaydedildi.

- Büyük Kaplumbağa Ahmeyim Projesi

Senegal ve Moritanya açıklarında 2015'te keşfedilen gaz sahasında 20 yıl boyunca her yıl 2,3 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gazın üretilmesi planlanıyor.

Çalışmaların 2019'da başladığı ve gaz üretiminin bu yıl sonunda beklendiği GTA projesinde BP'nin yüzde 61, Teksas merkezli Kosmos Energy'nin yüzde 29 ve Senegal ve Moritanya kamu şirketlerinin yüzde 10 payı bulunuyor.

Gaz sahasında 15 milyar metreküplük rezervin olduğu tahmin ediliyor.

AA

Gösteriye katılan balıkçılar, trol balıkçılığına düzenleme getirilmesini kabul ettiklerini ancak bu önerinin kendileri açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, "Böyle bir sınırlama getirilemez. Bu, bizim sonumuz olur. Teknelerimizi satmak zorunda kalırız. Çok sayıda insan işsiz kalır ve Akdeniz'de balıkçılık biter." açıklamasında bulundu.

AB'nin Atlas Okyanusu'nda ve Akdeniz'de bazı türlerin korunması amacıyla 130 gün olan trol teknelerinin balık avlama dönemini sadece 27 güne indirmek istediğini ifade eden İspanyol balıkçılar, bunun kendileri için "idam kararı" anlamına geleceğini savundu.

AB'nin ayrıca kırmızı karides avlanma limitini de yüzde 30 azaltmak istediği kaydedildi.

Sendikalardan verilen bilgide, İspanya'da 556 balıkçı teknesinin faal şekilde çalıştığı, 5 bini Endülüs bölgesinde olmak üzere 17 bin ailenin bu sektörden geçimini sürdürdüğü belirtildi.

AB Komisyonu Balıkçılık Komiseri Costas Kadis'e mektup gönderen İspanyol balıkçı sendikaları, "Bu öneri, kabul edilirse kültürel, sosyal ve ekonomik bir mirasın sonu olacak." mesajını verdi.

Diğer yandan Brüksel'de bugün ve yarın AB Balıkçılık Bakanlarının toplantısında alınacak olası karara karşı İspanya, İtalya ve Fransa'daki balıkçılar, birlikte hareket ederken zaman kazanmak için ilk aşamada bir yıllık moratoryum istedi.

AA

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresinin (NOAA) verilerine göre, 2024'ün ilk 10 ayında küresel ortalama sıcaklık, son 175 yılın ortalamasının 1,94 derece üzerinde ölçülürken, küresel ortalama deniz yüzey suyu sıcaklığı da ortalamanın 0,99 derece üzerinde seyretti. Hem kara hem de deniz yüzey suyu sıcaklıkları açısından yılın ilk 10 ayı en sıcak ocak-ekim dönemi olarak kayıtlara geçti.

Prof. Dr. Levin, Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi'nin (COP29) düzenlendiği Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de, AA muhabirinin denizlerdeki ısınmanın sonuçlarına ilişkin sorularını yanıtladı.

Küresel ısınmanın neredeyse 1,5 dereceye ulaştığını ve gidişatın değiştirilmesinin insanların elinde olduğunu söyleyen Levin, El Nino hava olayının etkisi altındaki yıllarda küresel ısınmanın etkilerinin de şiddetlendiğini ve okyanuslardaki ısınmanın arttığını, La Nina dönemine geçişte bu etkilerin azalacağına dair beklentilere karşın henüz birçok bölgede bu etkinin görülmediğini vurguladı.

Karada ve denizde daha yüksek sıklıkta sıcak hava dalgalarının görülebileceğini ve bu ısınmanın deniz ekosisteminde ciddi etkilere neden olacağını ifade eden Levin, "Okyanus ısınması suyun genişlemesine ve deniz seviyesinin yükselmesine yol açıyor. Deniz seviyesindeki yükselme kıyılarda habitat kaybı ve kıyı bölgelerde yaşayan insanlar için sel tehlikesi oluşturmaya devam edecek." dedi.

Birçok deniz canlısının okyanuslardaki ısınmaya uyum sağlayamadığına işaret eden Levin, gidişatın böyle devam etmesi halinde bu canlıların ya öleceğini ya da başka bir yere göç etmek zorunda kalacağını aktardı.

- Balık kaybı gelir kaybına da yol açıyor

Bu durumun halihazırda mercanlarda görüldüğünü, sıcak bölgelerden uzaklaşabilecek hareket kabiliyetine sahip olmayan mercanların giderek karardıklarını anlatan Levin, mercan resiflerinin ciddi zarar görmesine karşın tüm ekosistemin kaybolma ihtimalinin düşük olduğuna, Kızıldeniz'de sıcak sularda da yaşayabilen mercan resifleri bulunduğuna değindi.

Göç edebilen hayvanların kuzeye doğru ilerlediğinden, öte yandan Pasifik boyunca batıdan doğuya doğru göçler de görüldüğünden bahseden Levin, "Örneğin tuna balığı göçleri kesinlikle küresel ısınma sonucu yaşanıyor. Bazı ülkeler bu balıklarını kaybediyor. Balıkların göçüyle yaşanan durum, sadece gıda kaybıyla sınırlı değil. Pasifik adalarındaki bazı halklar, ulusal gelirlerinin büyük bir kısmını tuna balığının başka ülkelere satışından elde ediyor. Eğer bu balıkları kaybederlerse gelirlerini de kaybedecekler." diye konuştu.

Isınmanın okyanuslardaki oksijen seviyesinin düşmesine de yol açtığına dikkati çeken Levin, bu durumun birçok hayvan için habitat kaybı anlamına geldiğini ve bu hayvanların daha sığ sulara doğru hareket ettiklerini kaydetti.

Okyanus ekosisteminde yaşanan bu yeniden dağılımın sonuçlarının ağır olabileceği uyarısında bulunan Levin sözlerini şöyle sürdürdü:

"Okyanus canlılarının göçü, onların etrafındaki diğer türleri de etkiliyor ve bu nedenle yeniden şekillenmiş bir ekosistem görüyoruz. Yengeçlerin Antarktika'ya göç ettiğini gösteren çalışmalar var, bu bölge eskiden onlar için soğuktu ama şimdi daha sıcak. Bunlar deniz tabanı ekosistemlerinde büyük değişiklikler yaratıyor. Halihazırda bir biyoçeşitlilik kaybı görüyoruz. Hayvanların okyanuslardaki ısınmanın getirdiği değişikliklere adapte olabileceğini biliyoruz ama bu, onların daha önce hiç tecrübe etmediği derecede hızlı bir ısınma. Bu nedenle değişken ortamlarda yaşayamayan hayvanların kolayca uyum sağlayacağını düşünmüyorum. Oldukça değişken ekosistemlerde yaşayan, daha geniş bir tolerans aralığına sahip olabilen hayvanlar var, onlar belki uyum sağlayabilir."

- "COP30'da daha çok odaklanılacağını umuyorum"

Uyum sorununun bazı durumlarda besinle alakalı olduğunu ve özellikle yeterli besine sahip birçok türün okyanus asitlenmesiyle mücadele edebilecek enerjiye sahip olabildiklerini vurgulayan Levin, okyanus ısınmasının da etkisiyle büyüyen bir diğer sorunun istilacı türler olduğunu bildirdi. Levin, bu durumun görülmeye devam edeceğini ve bu türlerin varlığının kabul edilmesi gerektiğini dile getirdi.

COP29'un ana gündem maddesinin finansman olması nedeniyle iklim değişikliği sonucu okyanuslarda yaşanan ısınmaya çok odaklanılmadığı eleştirisinde bulunan Levin, COP30'un Brezilya'da yapılacak olması dolayısıyla bu konuya daha çok odaklanılacağını umduğunu belirtti.

AA

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Tarım Bakanlığının verilerine göre, IKBY'de 332 balık üretim havuzu bulunuyor ve yıllık 3 bin 500 tondan fazla balık üretiliyor.

Irak'ın en büyük balık üretim tesisi Duhok Balık Üretim Projesi kapsamında, kentin Musul Barajı çevresinde kafes balıkçılığı ve yapay havuzlarda balık üretimi gerçekleştiriliyor.

Tesis yılda 1000 tona yakın balık eti üretimiyle pazarda önemli bir yer de tutuyor. Duhok Tarım Genel Müdürlüğüne göre ise kentte yılda 4 bin ton balığa ihtiyaç oluyor.

- Ülkenin en büyük balık üretim merkezi 500 kişiye istihdam imkanı sağlıyor

Duhok Balık Üretimi Proje Müdürü Şükrü Ömer, AA muhabirine yaptığı açıklamada, projenin Irak ve IKBY'de en büyük balık üretim projesi olduğunu söyledi.

Ömer, "Proje; balık üretimi, kontrol, havuz ve ağ olmak üzere 4 kısımdan oluşuyor. Bu projenin amacı Duhok'ta talebi karşılamak. Yıllık planlamalarımızda projeyi genişletip her mevsimde balığın olmasını hedefliyoruz." diye konuştu.

Bu sene 1000 ton balık elde ettiklerini ancak her yıl bunu arttırmayı hedeflediklerini vurgulayan Ömer, 1 milyon 500 bin balığı daha projeye dahil ettiklerini kaydetti.

Ömer, "Bu projeyi önemli kılan konulardan biri de doğrudan veya dolaylı 500 kişinin istihdamına vesile olmasıdır." dedi.

- "Daha çok yerli balığı tercih ediyorlar"

Duhok Hayvancılık Müdürü Redir Sıddık da Irak'ın en büyük balık üretim projesinin Duhok'ta bulunmasını, bölge ekonomisi ve Duhok ile IKBY'nin diğer illerinin balık pazarı için önemli bir adım olarak gördüklerini söyledi.

Kentteki bir balık restoranında çalışan Derda Fazıl Muhammed ise bölge halkının daha çok nehir balıklarını talep ettiğini dile getirdi.

Muhammed, "Kaynakları temiz olan suların balıklarını tercih ediyorlar. Biz de talepler doğrultusunda balık getiriyoruz. Dışarından getirilen balıklara ilgi az. Daha çok yerli balığı tercih ediyorlar." ifadelerini kullandı.

AA

ABD'deki Nevada Üniversitesinden bilim insanları, 2005'ten beri görülmeyen bir balık türü olabileceğini düşüncesiyle Kamboçyalıların tuttuğu balıkları satın alarak inceledi.

İnceleme sonucu bilim insanları, yaklaşık 1 metre uzunluğunda ve 5 kilogram civarı ağırlığındaki balıkların Mekong havzasında yaklaşık 20 yıldır görülmeyen "Mekong hayaleti" olduğunu belirledi.

Nevada Üniversitesinden görevli olan ve çalışmanın yazarlarından biyolog Zeb Hogan, yaptığı açıklamada, Kamboçyalı balıkçıların, tuttukları balığı daha önce görmediklerini söylediklerini aktardı.

Hogan, bilim insanlarının, uzun süredir nesli tehlike altında olan "Mekong hayaleti"nin yıllarca bir daha görülmemesinden dolayı "tükendiğini" değerlendirdiğini söyledi.

Kendisinin de bu balık türüne en son 2000'lerin başında bir kez rastladığını aktaran Hogan, "Mekong hayaleti"nin bulunduğunu duymayı 20 yıldır beklediğini kaydetti.

Hogan, balığın yeniden görülmesinin bir "umut işareti" olduğunu ve neslinin tükenmesiyle mücadele için çok geç olmadığını vurguladı.

Ağırlığı 30 kilogramı aşabilen "Mekong hayaleti" ismi verilen dev somon sazanı, "mega tatlı su balıkları" arasında yer alıyor.

Araştırma bulguları, "Biological Conservation" dergisinde yayımlandı.

AA

İsrail ordusunun deniz alanında faaliyet göstereceği ve bu sebeple denizlerden ve kıyılardan uzak durulması yönünde yayınladığı tehdidin ardından, Lübnan'daki balıkçılar rızıkları ile canları arasında tercih yapmak zorunda kaldılar.

İsrail tehdidinin yayınlandığı günden beri denize açılamayan Saydalı balıkçılar Ali ve Mahmud el-Ahdar, AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Ali, "İsrailliler bizleri tehdit etti ve denize açılmamızı yasakladı. Denize açılmamız durumda da başımıza nelerin geleceğini ancak Allah bilir." dedi.

Hiçbir Lübnanlı denizcinin ava çıkamadığını ve İsrail'in onları hedef almasından korktuğunu dile getiren Ali, tek geçim kaynakları olan işlerini kaybettiklerini ve yapacak başka bir işleri olmadığını belirtti.

Ali, yapacak işleri olmadığı günlerinin boşa geçtiğini ve temennilerinin sükunetin geri gelmesi olduğunu aktardı.

Güneydeki Lübnanlıların tehcir edildiğini hatırlatan balıkçı Ali, İsrail'in denizden saldırılar başlatacağı tehdidine ilişkin şu sözleri söyledi:

"Bir şey görmedik ancak ağlarımızı attığımız sırada akşam saat 19:00'da tehdit haberi geldi. 'Balıkçı teknelerinin denize açılması yasak' denildi. Bizler de gidip ağlarımızı ve ekipmanlarımızı toplayarak limana geldik. Daha sonra da evimize gittik, yani kaçtık."

Lübnanlı balıkçı, bu durumda denize açılıp açılmayacağı sorusuna ise şu sözlerle cevap verdi:

"Denize açılamam, korkuyorum, denize açıldığım sırada başıma bir şey gelebilir. İstihbarat (Lübnanlı yetkili makamlar) 'denize açılacaksan sorumluluğu almıyoruz' diyor. Bu durumda denize açılınca başına nelerin gelebileceğini ancak Allah bilir. Denizde vurmaları halinde bir hiç uğruna gitmiş olursun. Tehdit ettiler kardeşim, İsrail tehdit etti. Buradan 'denize açılmak yasak' dediler. Bizim askeri istihbarat da bizlere haber verdi, 'çıkmayın' denildi, bizler de çıkmadık."

- "Ben canımdan olmaktan korkuyorum"

Bir diğer balıkçı Ahdar ise, "Bizim çalışma alanımız denizdir. Bizler rızkımız için denizde avlanarak kazanıyoruz. Deniz dışında ekmeğimizi çıkarabileceğimiz bir alan yok, bunu da kapattılar tabii. Konuşulacak bir şey de kalmadı." ifadelerini kullandı.

"Yahudiler tehdit etti, ben canımdan olmaktan korkuyorum." diyen Ahdar sözlerini şöyle sürdürdü:

"Denize rızkım için açılıyorum, ölüm tehlikesi varsa çıkamam. Limanın içinden dışarı çıkamıyorum, kimse de çıkmıyor. Balıkçılar limana gelip teknelerine bakıp evlerine geri dönüyorlar."

Ahdar, İsrail'in savaş uçaklarıyla istediği gibi bombardıman yaptığını, ama Lübnan'a denizden saldırmak için savaş gemileriyle yaklaşamayacağını öne sürdü.

Böyle bir durumda savaşın daha da büyüyeceğini belirten Ahdar, "Bu savaş 2006 yılındaki savaş gibi olmayacak." diye konuştu.

- İsrail Ordu Sözcüsü, tehdit etmişti

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, 7 Ekim'de X hesabından, Avali Nehri'nden güneye doğru balıkçılık veya başka amaçlarla tekne kullananları tehdit etmişti.

Sözcü, İsrail ordusunun deniz alanında faaliyet göstermeye başlayacağını belirterek, "Güvenliğiniz için şu andan itibaren bir sonraki duyuruya kadar denizde veya sahilde bulunmaktan kaçının. Sahilde bulunmanız ve Avali Nehri hattının güneyindeki bölgede teknelerin hareket etmesi hayatınız için risk oluşturmaktadır." ifadelerini kullanmıştı.

AA

Pham, Güney Çin Denizi'ndeki ihtilaflı sularda bulunan tartışmalı Paracel Adaları yakınlarındaki Vietnamlı balıkçılara yönelik saldırıdan Çin'i sorumlu tuttu.

Çin güvenlik güçlerinin "acımasız davranışından endişe duyduklarını" ifade eden Pham, bu tutumdan memnun olmadıklarını ve buna karşı çıktıklarını belirtti.

Pham, "Pekin yönetiminin balıkçılara yönelik eylemlerinin, Vietnam'ın egemenliğini ciddi şekilde ihlal ettiğini" savunarak Çin'den, egemenliklerine "saygı duymasını" istediklerini kaydetti.

Çin'den ayrıca olayı soruşturması talebinde bulunan Pham, soruşturma sonuçlarının Vietnam'a bildirilmesi ve benzer olayların yaşanmaması çağrısı yaptı.

İhtilaflı sularda bulunan tartışmalı Paracel Adaları yakınlarında Vietnam'a ait balıkçı teknesine saldırı düzenlenmiş, mürettebattan 10 kişi yaralanmıştı.

- Güney Çin Denizi anlaşmazlığı

Güney Çin Denizi, kıyıdaş ülkelerin İkinci Dünya Savaşı'nın ardından bağımsızlıklarını kazanmasından bu yana egemenlik ihtilaflarına konu oluyor.

Çin, ilk kez 1947'de yayımladığı haritayla Güney Çin Denizi'nin yüzde 80'inde egemenlik iddiasında bulunuyor. Filipinler, Vietnam, Brunei ve Malezya gibi kıyı komşusu ülkeler de bölgede hak iddia ediyor.

Başta Paracel ve Spratly Adaları olmak üzere bölgedeki adacık, resif, kayalık ve deniz bentleri üzerindeki egemenlik ihtilafları, zaman zaman ülkeler arasında gerginliklere yol açıyor. Uluslararası kamuoyunda "Paracel" ve "Spratly" olarak bilinen takımadalar, Vietnam tarafından "Hoang Sa" ve "Truong Sa", Çin tarafından ise "Şişa" ve "Nanşa Çündao" olarak adlandırılıyor.

AA

Yunanistan Deniz Araştırmaları Merkezi Araştırma Direktörü Paraskevi Karahle ve Helenik Deniz Araştırmaları Merkezi Müdürü Antonis Magulas, iklim krizinin Akdeniz'de canlı türleri üzerindeki etkisini AA muhabirine değerlendirdi.

İki uzman da 19'uncu yüzyılın sonunda Süveyş Kanalı'nın açılmasının ardından, Kızıldeniz'de yaşayan canlı türlerinin geçişiyle Akdeniz'deki türlerin değişmeye başladığını kaydetti.

- Egzotik türler

Karahle, egzotik türlerin farklı bir bölgeden insan müdahalesi ile gelmiş türler olduğunu, Süveyş Kanalı'nın açılmasından sonra Akdeniz'e gelen deniz canlısı türlerinin de bu bağlamda egzotik olarak kabul edildiğini söyledi.

Süveyş aracılığıyla çok sayıda türün Akdeniz'e geçtiğini anlatan Karahle, uzak mesafelerde deniz taşımacılığı yapan gemilerin de farklı türlere ait yumurta ve tohumları beraberlerinde getirdiğine dikkati çekti.

Karahle, iklim krizinin ve deniz suyu sıcaklıklarındaki artışın da bu göçü kolaylaştırdığını belirterek, "Kızıldeniz'den Akdeniz'e gelen türler sıcak suları seviyor. Denizlerimiz ne kadar ısınırsa bu türler o kadar çok gelir." dedi.

- Yeni türlerin getirdiği sorunlar

Akdeniz'e gelen bu türlerin, rekabete girecek başka canlılarla karşılaşmaması nedeniyle hızla çoğaldıklarını, bunların hastalık ve parazitler de taşıyabileceğini aktaran Karahle, "Egzotik türler biyoçeşitliliği, balıkçılığı, turizmi ve insan sağlığını olumsuz etkileyebilir. Akdeniz'de şu an binin üzerinde egzotik tür var. Bunların arasında çeşitli deniz bitkileri, balıklar, karidesler, yengeçler, deniz anaları bulunuyor." ifadesini kullandı.

Karahle, evde beslenen tropik balıklar, su kaplumbağaları gibi türlerin de sahipleri tarafından doğaya bırakılmasının ekosistem için denge bozucu nitelikte olduğunu vurguladı.

Bazı türlerin varlığının sorun yaratmadığını ama bu türlerin gelişmelere karşı gözlem altında tutulduğunu kaydeden Karahle, balon balığı ve aslan balığının bölgede yayılımının endişeye sebep olduğunu söyledi.

- İstilacı türlere karşı önlemler

Karahle, denizde sınır koymanın mümkün olmaması nedeniyle, istilacı türlere karşı önlem almanın zorluğuna işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Asıl yapmaya çalıştığımız şey yeni türlerin gelmesini önlemek. İnsanlara akvaryumdaki balıklarını doğaya bırakmamasını söylüyoruz. Uzun yolculuk yapan gemilerin su içindeki yüzeylerinin temizliği için özel kurallar var. Mevcut balıkları değerlendirmek için de çözümler arıyoruz."

Balon balığı dışındaki birçok türün yendiğini, bu balığın ise zehirden arındırıldığında ilaç ve kozmetik sektöründe kullanılabileceğini anlatan Karahle, "Türkiye'de uygulanan ve oldukça ilerici olan bir yöntem ise bir firmanın balıkçılardan balon balığı alarak, derisinden çanta, ayakkabı, cüzdan gibi malzemeler yapması. Hem çevrenin hem de balıkçıların korunması için iyi bir değerlendirme yöntemi." diye konuştu.

Egzotik türlerin bir sorun teşkil ettiğini ve bunlarla mücadele etmek için farklı yollar bulunması gerektiğini belirten Karahle, başta Türkiye ve Yunanistan olmak üzere Akdeniz ülkelerinin bilim insanları ve kurumları arasında da bu konuda işbirliği bulunduğunu ifade etti.

- İklim krizi ile Akdeniz'de sayısı artan yeni türler

Magulas ise Kızıldeniz'den Akdeniz'e göçen canlı türlerinin zamanla arttığını, iklim krizinin Akdeniz'deki su sıcaklığını artırmasının bu süreci hızlandırdığını aktardı.

Oniki Adalar bölgesinde artık balıkçıların yakaladığı balıkların büyük çoğunluğunun Kızıldeniz'den göç etmiş türler olduğuna dikkati çeken Magulas, bölgeye İkinci Dünya Savaşı'nda Alman işgali sırasında gelen balık türü "Siganus Luridus'a" Alman balığı dendiği bilgisini paylaştı.

Magulas, bu türün bugün bölgedeki balıkçıların ticaretini yaptığı bir balığa dönüştüğünü söyledi.

- Yeni türler insanlar için sorun

Doğanın tarih boyunca değişimlere uyum sağladığını ve muhtemelen bu göçün ardından da yeni bir dengeye ulaşılacağını kaydeden Magulas, "Sorunu yaşayacak olan insan. Zira insanlar belli sıcaklıktaki denizin bulunduğu, belli balıkların yaşadığı mevcut duruma bağlı yaşıyor, alıştıkları balıkları avlıyorlar. Değişimle birlikte insanlar sorun yaşıyor." diye konuştu.

Magulas, Akdeniz'den gelen yeni türlerin balıkçıların ağlarına zarar verdiğini hatırlatarak bazılarının ise zehirli olduğunu ve yenemeyeceğini ifade etti.

İstilacı türler arasındaki balon balığının tüketilmesinin tehlikeli olduğunu, Akdeniz'de şimdiye kadar bu balığı tüketen 28 kişinin hayatını kaybettiğini dile getiren Magulas, balon balığı yakalayan balıkçılara devlet teşviki verilmesinin bu türü azaltacağını ancak bölgede tamamen kaybolmasının imkansız olduğunu vurguladı.

- Bölgeler arasında canlı geçişleri

Akdeniz'in yekpare bir deniz olmadığını, boğazların, farklı özelliklerdeki kıyıların, Süveyş Kanalı'nın bulunduğu karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ifade eden Magulas, farklı özelliklere sahip bölgeler arasındaki iletişimin de şartlara bağlı olarak zaman zaman kolay olmadığını aktardı.

Magulas, Karadeniz ve Ege'deki hamsilerin DNA'sı üzerine yaptığı özel araştırmasına dayanarak şöyle konuştu:

"Araştırmalarımız sonucu İstanbul Boğazı'nda ve bir seviyeye kadar Çanakkale Boğazı'nda tek yönlü bir göç var. Karadeniz'deki hamsiler boğazlardan Ege'ye geçiyor ancak tersi olmuyor. Bunun pratikteki anlamı ise şu; Karadeniz'de hamsi türü biterse, Ege'den takviyeyle çoğalamaz ancak Ege'de hamsi türü azalırsa, Karadeniz'den takviyeyle çoğalabilir."

- Toplu balık ölümleri

Yaklaşık bir ay önce Volos sahilinde yaşanan toplu balık ölümleri hakkında da konuşan Magulas, şunları kaydetti:

"Bunun temel sebebi muhtemelen geçen yıl bölgede yaşanan selle ilgili. Selle birlikte bölgedeki tarım gübreleri Karla Gölü'ne doldu, bu da gölde balıkların yediği planktonların aşırı çoğalmasına yol açtı. Balıkların ihtiyaç duyduğu besinlerde aşırı artış olması sonucu balık miktarında da aşırı artış oldu. Göle besin girişi durduğunda çürüme ve buna bağlı oksijen azalması yaşandı. Balık sayısının arttığı gölde oksijenin de azalması nedeniyle balıklar göç etmek zorunda kaldı ve denize vardıklarında tuzlu suda hayatta kalamadı."

AA

Ekip, inceleme sonucunda, Tuvalu, Kiribati ve Fiji gibi Pasifik ada ülkelerinin deniz seviyesinde gelecek 30 yıl içerisinde en az 15 santimetrelik yükselme olacağını belirterek, bunun sera gazı emisyonlarının değişip değişmemesinden bağımsız olarak meydana geleceğini ve bu yüzden de "kalıcı olacağını" aktardı.

Deniz seviyesinde beklenen söz konusu yükselişin ülkelere etkisinin değişebileceğini kaydeden ekip, bazı ülkelerin yılda birkaç kez sel deneyimleyebileceğini, diğerlerinin ise yılın neredeyse yarısında su altında kalmaya eşdeğer sıklıkta sel ile karşılaşabileceğini belirtti.

Ekip, 2050'lere kadar neredeyse tüm Pasifik ada ülkeleri için sel riskinin artacağını tespit ederken, Tuvalu ve Kiribati'nin yılda 5 kereden az sel görülen bölgelerinde 2050'lere kadar yılda ortalama 25 ve 65 kere sel oluşabileceğini belirtti.

- "Yükselen deniz seviyeleri, tamamen insanlığın yarattığı bir krizdir"

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, 27 Ağustos'ta 53. Pasifik Adaları Forumu'nda yaptığı konuşmada, iklim değişikliği nedeniyle okyanuslarda su seviyelerinin yükselmesinin Pasifik ada ülkeleri için ciddi tehdit oluşturduğunu söylemişti.

Fosil yakıt kullanımıyla çevreye salınan karbon emisyonunun su seviyelerindeki artışı hızlandırdığını kaydeden Guterres, "Yükselen deniz seviyeleri, tamamen insanlığın ortaya çıkardığı bir krizdir." ifadesini kullanmıştı.

Guterres, büyük şirketler ile gelişmiş ülkelerin, iklimle ilgili anlaşmaları yerine getirmek ve iklim değişikliğinden etkilenen ülkelere yönelik finansmanı büyük ölçüde artırmaları gerektiğini vurgulamıştı.

AA

Araştırmacılar, nadir görülen "hayalet köpekbalığı" cinsinden olan ve "Harriotta avia" olarak adlandırılan bu yeni balığın, diğer türlerden "fiziksel ve genetik olarak farklı olduğunu" ortaya koydu.

NIWA'dan bilim insanı Brit Finucci, yüz milyonlarca yıldır var olduğu düşünülen bu yeni bulunan balığın kıkırdaktan yapılmış iskelete, büyük gözlere ve yüzgeçlere sahip bulunduğunu, çoğu balığın aksine pulsuz olduğunu aktardı.

İnsanların okyanus tabanında, yaklaşık 2 bin 600 metre derinlikte yaşayan hayalet köpekbalıklarıyla karşılaşma ihtimalinin düşük olduğunu ifade eden Finucci, "Yaşam alanları, onları incelemeyi ve izlemeyi zorlaştırıyor. Bu da biyolojileri veya tehdit durumları hakkında çok fazla şey bilmediğimiz anlamına geliyor ancak bu durum keşifleri daha da heyecan verici hale getiriyor." şeklinde konuştu.

AA

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, iki ülke, Fukuşima'da atık suyun etkilerine dair yürüttükleri istişarelerin ardından bu konuda anlaşmaya vardı.

Buna göre Çin'in, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) çerçevesinde yürütülecek uzun dönemli uluslararası denetime katılacağı belirtildi.

Uluslararası denetimin, radyoaktif atık suyun boşaltımının kilit evrelerine odaklanacağı, Çin ve diğer paydaş ülkelerin sürece katılması ve bağımsız olarak numune toplayıp izleme yapabilmesine olanak sağlayacağı ifade edildi.

Çin, anlaşma kapsamındaki denetimlere katıldıktan sonra, bağımsız numune toplama ve izleme süreçlerinin ardından çevre etki değerlendirmesinin bilimsel kanıtlarına bağlı olarak, Japonya'dan deniz ürünleri ithalatına getirdiği yasağı "aşamalı olarak" kaldıracağını bildirdi.

- Fukuşima'daki radyoaktif atık suyun okyanusa boşaltılması

Japonya daha önce açıkladığı plan uyarınca Fukuşima'daki radyoaktif atık suyun okyanusa boşaltılmasına 24 Ağustos 2023'te başlamıştı.

Çin, Japon hükümetinin, eleştirilere ve karşı çıkışlara rağmen tek taraflı boşaltma işlemine başlamasını "küresel kamu çıkarını hiçe sayan son derece bencil ve sorumsuz bir eylem" olarak niteleyerek protesto etmiş ve Japonya'dan deniz ürünleri ithalatını durdurmuştu.

Santralin işletmecisi Tokyo Elektrik Enerjisi Şirketi (TEPCO), 4 aşamalı plan çerçevesinde 31 Mart 2024'e kadar toplam 31 bin 200 ton radyoaktif atık suyu okyanusa boşaltmıştı. İstasyondaki tüm atık suyun tahliyesinin 30 yılı bulacağı tahmin ediliyor.

Tokyo hükümeti, eleştirilere karşı, okyanusa boşaltılan radyoaktif atık suyun temiz suyla seyreltildiğini, sudaki radyoaktif materyal miktarının insan sağlığı ve çevre için zararlı kabul edilen oranların 40'ta 1'i düzeyinde savunuyor.

UAEA, santralde yaptığı incelemelerin ardından 4 Temmuz 2023'te yayımladığı raporda, boşaltımın güvenlik standartlarına uygun, insanlara ve çevreye verebileceği zararın ise "ihmal edilebilir düzeyde" olduğu sonucuna varmıştı.

Mart 2011'de meydana gelen 9 büyüklüğündeki depremin yol açtığı tsunami, Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'ndeki 4 nükleer reaktörden 3'ünde hasara yol açmış, radyoaktif serpinti nedeniyle santralin çevresi "tahliye bölgesi" ilan edilmişti.

AA

Perdika yerel idarecisi Lazaros Emanuilidis, göldeki balık sayısının çok artmasına karşın kuraklık nedeniyle su seviyesinin azaldığını, bu sebeple balıkların oksijensiz kalarak öldüklerini savundu.

Ağustosta ayında Volos kenti sahilinde binlerce ölü balık su yüzeyini kaplamış, tonlarca ölü balık sahillerden özel araçlarla temizlenmişti. Savcılık, bölgedeki toplu balık ölümlerine ilişkin soruşturma başlatmıştı.

AA

Yetkililer de bölgedeki sahillerde yüzülmemesini ve balık tutulmamasını istedi.

- Binlerce ölü balık deniz yüzeyini kapladı

Ülke basınında çıkan haberlerde, balıkların Volos kenti yakınlarında bulunan Karla Gölü'nden geldiği belirtilirken, gölün 1962'de sıtmayla mücadele kapsamında kurutulduğu ancak geçen yıl bölgedeki sağanak yağışlar ve beraberinde gelen sellerin gölün tekrar dolmasına neden olduğu aktarılmıştı.

Uzmanlara göre, göl suları tatlı su balıklarını Volos kentinin bulunduğu Pagasit Körfezi'ne itmiş ve bu durum balık ölümlerine yol açmıştı.

Kilometrelerce uzanan ölü balık yığınlarından 100 tonun üzerinde balık özel araçlarla toplanmıştı.

Volos sahilinde 27 Ağustos'ta binlerce ölü balık deniz yüzeyini kaplaması üzerine savcılık bölgede deniz suyu kirliliğini ve balıkların ölüm nedenini belirlemek için soruşturma başlatmıştı.

AA

Balinanın ölüm nedeninin henüz belli olmadığını kaydeden Strand, hayvanın vücudunun, kuş ya da diğer deniz canlıları tarafından yapıldığını düşündüğü yara izleriyle kaplı olduğunu aktardı.

Strand, "Bu çok üzücü. Hvaldimir, sadece Norveç'te bile binlerce insanın kalbine dokunmuştu." ifadesini kullandı.

Balina, 2019'da Norveç'in kuzeyinde üzerine kamera yerleştirilmiş özel bir mekanizmayla yüzerken yakalanmış ve sonrasında dünya genelinde "casus balina" olarak ünlenmişti.

Rusya tarafından "casus" olarak eğitildiği yönündeki spekülasyonlar nedeniyle hayvana, Norveççe balina anlamına gelen "hval" ve Vladimir isimlerinin birleşiminden oluşan Hvaldimir lakabı verilmişti.

- Rus ordusu tarafından eğitilmiş olabilir

Norveçli yetkililer, yakalanan balinanın üzerindeki mekanizmanın özel olarak tasarlanmış gibi göründüğünü ve hayvanın her iki tarafında da GoPro kameraları için yuvalar olduğunu belirtmişti.

Balinanın üzerindeki mekanizmanın klipslerinde "St. Petersburg" yazdığını işaret eden yetkililer, bunun Hvaldimir'in Rusya'nın Murmansk bölgesinden geldiği ve Rus donanmasınca eğitildiği teorisine katkıda bulunduğunu dile getirmişti.

AA

Volos Ticaret Odası tarafından yapılan açıklamada, Volos'un sahil kesiminde ticari aktivitelerin son 3 günde yüzde 80 oranında azaldığı ve bazı işletmelerin kapılarını geçici olarak kapatmak zorunda kaldığı ifade edildi.

Yunan basınına konuşan Otelciler Birliği yetkilileri, ortaya çıkan sorunun bölgenin imajını zedelediğini belirterek, sorumlulara karşı dava açmayı ve tazminat talep etmeyi düşündüklerini kaydetti.

Diğer yerel kuruluşlarla birlikte hareket ettiklerini belirten yetkililer, önlem alınmaması halinde turizmin ciddi bir tehditle karşı karşıya kalacağını vurguladı.

Bölge sakinlerinden Georgia Frangula, AA muhabirine, "Balık ölümleri yaşandığı zaman ben Almanya'daydım. Felaketin boyutunun bu kadar büyük olduğunu tahmin etmemiştim." dedi.

- 100 tonun üzerinde ölü balık toplandı

Ülke basınında çıkan haberlerde, balıkların Volos kenti yakınlarında bulunan Karla Gölü'nden geldiği belirtilirken, gölün 1962’de sıtmayla mücadele kapsamında kurutulduğu ancak geçen yıl bölgedeki sağanak yağışlar ve beraberinde gelen sellerin gölün tekrar dolmasına neden olduğu aktarıldı.

Uzmanlara göre, göl suları tatlı su balıklarını Volos kentinin bulunduğu Pagasit Körfezi'ne itti ve bu, balık ölümlerine yol açtı.

Öte yandan Yunan yetkililer, kilometrelerce uzanan ölü balık yığınlarından şu ana kadar 100 tonun üzerinde balık toplandığını bildirdi.

Volos sahilinde 27 Ağustos'ta binlerce ölü balık deniz yüzeyini kaplamıştı.

Fukuşima Dai-içi Nükleer Enerji Santrali'nde arıtıldığı belirtilen radyoaktif atık suyun okyanusa salınması sebebiyle 24 Ağustos 2023'te bütün Japon deniz ürünlerinin ithalatını yasaklama kararını alan Çin yönetimine seslenen Kishida, "Japonya (yasağın) derhal kaldırılmasını talep etmekte ve bu talebini her düzeyde dile getirmektedir." dedi.

Çin'in yasağına verilecek yanıtları görüşmek üzere bir hafta içinde Bakanlar Kurulu toplantısı düzenleneceğini dile getiren Kishida, yerel bir balık pazarında deniz ürünlerinin radyoaktif maddeler açısından test edilmesi sürecini denetledi ve çeşitli deniz ürünleri yiyerek güvenilir olduklarını söyledi.

- Fukuşima eyaletindeki balıkçılık sektörü yasak nedeniyle zor durumda

Fukuşima eyaletindeki balıkçılık sektörü, Çin'in Japon deniz ürünleri ithalatına getirdiği genel yasak nedeniyle zor durumda.

Japon hükümeti, Kuzey Amerika ve Güneydoğu Asya'dakiler de dahil olmak üzere Çin dışındaki ülkelere ihracatı çeşitlendirmek için çalışıyor. Ancak komşusuna yaptığı ihracattaki düşüşten kaynaklanan eksiklik devam ediyor.

Japonya'nın yasağa karşı çıkma çabalarına rağmen Çin, Mart 2011'deki yıkıcı deprem ve tsunaminin ardından reaktör yakıtlarında erime meydana gelen Fukuşima Dai-içi Nükleer Enerji Santrali'nden okyanusa boşaltılan suyun "radyasyonla kirlendiğini" belirterek, buna tepki göstermeyi sürdürüyor.

- Fukuşima'nın atık su boşaltma süreci

Mart 2011'de meydana gelen 9 büyüklüğündeki depremin yol açtığı tsunami, Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'ndeki 4 nükleer reaktörden 3'ünde hasara yol açmış, radyoaktif serpinti nedeniyle santralin çevresi "tahliye bölgesi" ilan edilmişti.

Tesis bünyesindeki 1 ve 3 numaralı reaktörlerde oluşan çekirdek erimesi sonrası, reaktörlerin soğutulması için içlerine su basılmaya başlandı. İşlem gören ve radyoaktif özellik kazanan atık su zamanla birikti.

Haziran 2020'de Balıkçılar Kooperatifleri Ulusal Federasyonu (JF Zengyoren), atık suyun okyanusa boşaltılmasına karşı çıkan özel deklarasyonu oy birliğiyle kabul etmiş, dönemin Başbakanı Suga Yoşihide de nükleer atık suyun okyanusa boşaltılmasını kapsayan planı 13 Nisan 2021'de duyurmuştu.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Temmuz 2023'te Japonya'nın biriken atık suyu denize tahliye planının güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu bildirmişti. Japonya, 24 Ağustos'ta Fukuşima'daki atık suyun tahliyesini başlatmıştı.

Plan, bölgede yaşayan balıkçıların ve çevre koruma aktivistlerinin yanı sıra başta Çin olmak üzere komşu ülkelerin tepkisine sebep olurken, Çin, Japonya'dan gelecek deniz ürünlerine ithalat yasağı getirmişti.

AA

Çevre Ajansı'nın suda sodyum siyanür ve diğer kimyasalları test etmek için çalışmalar yürüttüğü kaydedilen açıklamada, sodyum siyanürün suda çözündüğüne dikkati çekildi.

Açıklamada, halka kanal ve civarındaki bölgeden kaçınmaları gerektiği vurgulanarak, suyla doğrudan fiziksel temasın sağlık açısından potansiyel ciddi risk teşkil ettiği uyarısında bulunuldu.

Ayrıca, açıklamada, kanaldan balık alanların bu balıkları yememesi gerektiğinin altı çizildi.

- "Halkın endişesini anlıyoruz"

Walsall Belediye Konseyi Başkanı Garry Perry de konuya ilişkin yaptığı açıklamada, kimyasal maddenin nöbetlere, kusmaya ve bilinç kaybına neden olabilen "sodyum siyanür" olduğunu doğruladı.

Perry, "(Halkın) endişesini anlıyoruz. Elbette bireyleri korumak için doğru önlemleri almak üzere elimizden geleni yapmak istiyoruz." dedi.

Çevre Ajansı'na göre, kimyasala maruz kalmak baş ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi, kafa karışıklığı, kalp atış hızında değişiklik ve bilinç kaybına neden olabilir.

Etkilenen bölgede kanal suyuna maruz kalan ve kendini iyi hissetmeyenlerin 111'i ya da acil durumlarda 999'u arayarak sağlık tavsiyesi alması gerekiyor.

AA

Müsilaj yoğunluğunun Avrupa Birliği'nin (AB) Copernicus İklim Değişikliği Servisinin uyduları tarafından çekilen fotoğraflarda da net şekilde görüldüğü kaydedildi.

Ülkede tam da tatil dönemi olarak bilinen haftada baş gösteren müsilaj sorunu sebebiyle tatilcilerin, deniz yerine yüzme havuzlarını ve su parklarını tercih ettikleri ifade edildi.

Bazı ziyaretçiler de sosyal medyaya koydukları videolarda, bütün bir yıl bekledikleri deniz tatilini Rimini sahillerindeki müsilaj ve fitoplankton yoğunluğundan yapamamaktan duydukları memnuniyetsizliği paylaştı.

Basına konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, hem deniz tabanında hem de yüzeyde biriken yoğun ve sümüksü bir madde olan müsilajın, son aylarda kaydedilen yüksek sıcaklıklar ve öncesindeki yoğun yağışlar nedeniyle oluştuğunu belirtti.

Ayrıca tatlı su oranındaki artışın Adriyatik Denizi’nin yüzeyinde tuzluluğu azalttığı ve müsilajın hızla çoğalması için ideal ortam yarattığı ifade edildi.

AA

Güney Afrika’daki sardalya balıklarının ılıman bölgelerden Hint Okyanusu'na doğru gerçekleştirdiği ve ülkede "KwaZulu-Natal Sardalya Koşusu" olarak bilinen 1500 kilometrelik tek yönlü devasa göç hareketine milyarlarca sardalya katılıyor.

Ülkedeki çeşitli üniversiteler ve araştırma merkezlerinde görevli akademisyenlerce hazırlanan "Güneydoğu Afrika’daki Kitlesel Göç Sardalya Koşusu Ekolojik Tuzak İçinde" başlıklı makaleye göre Güney Ekvator akıntısının bir parçası ve okyanuslardaki en hızlı akıntılardan biri olan Agulhas akıntısı boyunca gerçekleşen bu göç hareketine çeşitli yırtıcı kuşlar ve diğer deniz canlıları da dahil oluyor. Göç hareketine katılan sardalyalar, bölge halkı için de ciddi bir ticari gelir kaynağı oluşturuyor.

AA muhabirine konuşan Nelson Mandela Üniversitesi Kıyı ve Deniz Araştırmaları Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Lorien Pichegru, bu göçün hala birçok yönden gizemini koruduğunu söyledi.

Sardalya Koşusu'nu biyokütle açısından dünyanın en büyük hayvan hareketliliği olarak nitelendiren Pichegru, bu göç hareketinin başta deniz kuşları olmak üzere birçok yırtıcı hayvan için çok önemli olduğunu ifade etti.

Pichegru, "Örneğin Kap Sümsüğü kuşları. Buradaki çeyrek milyon kuş yumurtlama döngülerini sardalyaların koşusuna göre ayarlıyor. Böylelikle yavruladıkları zaman çok kolay avlanabilecekleri bir döneme denk gelmiş oluyorlar. Yaşam döngülerini sardalya koşusu etrafında şekillendiren çok fazla hayvan var." dedi.

Sardalyaların sıcak suları sevmediğini ve bu bağlamda iklim krizinin bu balıklar üzerindeki etkisinin araştırıldığını kaydeden Pichegru, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Afrika’daki sardalyaların iklim krizi ve aşırı avlanma baskısı altında azaldığını söyleyebiliriz. Sardalyaların ortalama 2-3 yıllık ömürleri var. Yani aslında sardalyaların varlıklarının devamı, yumurta ve larvalarının hayatta kalmasına bağlı ve bu durum deniz suyu sıcaklığından doğrudan etkileniyor. Eğer sıcaklık yüksekse larvaların büyüyüp yetişkin olması ve yeniden yumurtlaması süreci zorlaşıyor. Yani iklim değişikliği kesinlikle sardalya sayısını düşürüyor. Bu koşullar altında önümüzdeki yıllarda sardalya koşusunun durması da muhtemel. Bunun olması halinde birçok hayvan göç edecektir. Bunların arasında köpek balıklarını göstermek mümkün. Aynı zamanda zaten nesli tükenmekte olan Cape gannet kuşlarının geleceği daha da tehlike altına girecektir. Ayrıca bölgede gelirleri bu balıklara bağlı olan balıkçılar da etkilenecektir. Bu aslında tüm gıda zincirinin etkilenmesi anlamına geliyor."

Bölgede devam eden petrol ve gaz arama çalışmalarının da habitatı etkilediğini bildiren Pichegru, deniz tabanındaki kazı çalışmalarının ciddi bir ses kirliliği oluşturduğunu ve bunun da canlıları olumsuz etkilediğini anlattı.

Olası petrol sızıntıları karşısında da endişeli olduklarını dile getiren Pichegru, "Tüm bunların yanı sıra bölgede dünya üzerindeki en hızlı akıntılardan olan Agulhas akıntısı mevcut. Bu, olası bir sızıntının etkilerinin çok geniş bir alana yayılmasına yol açabilir." uyarısında bulundu.

- "Yaşamın Muazzam Göçü" kayıt altına alınıyor

Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) himayesinde kurulan 1 Ocean Vakfı, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO) desteğiyle gerçekleştirdikleri ortak proje kapsamında bu devasa göçü bilim insanları, sanatçılar ve aktivistlerle birlikte kayda alıyor.

Vakfın kurucularından olan su altı fotoğrafçısı Alexis Rosenfeld, "Görünmeyeni görünür kılmak" mottosuyla yola çıktıklarını ve başlattıkları projeyle biyoçeşitliliğin önemini göstermek istediklerini, bu nedenle projelerini "Yaşamın Muazzam Göçü" olarak adlandırdıklarını kaydetti.

Projeye başlamalarındaki asıl nedenin Güney Afrika kıyılarında başlatılan bir doğal gaz ve petrol arama çalışması olduğunu aktaran Rosenfeld, bu durum karşısında endişelendiklerini, çalışmalara karşı doğrudan bir mücadeleye girmek yerine bu projenin neye mal olabileceğini göstermek için kendi film projelerini hayata geçirdiklerini anlattı.

Rosenfeld, "Olumlu anlatıların gücüne inanıyoruz. Böylelikle dünyaya, tehlikeye atılan ekosistemin, yaşamın büyük göçünün ne olduğunu gösterebileceğiz. Bu yaşamın ne kadar güzel olduğunu göstermek, yaşanan durumla doğrudan mücadele etmekten daha güçlü." diye konuştu.

Projeye başlamalarındaki bir diğer yönlendirici unsurun da iklim değişikliği olduğundan bahseden Rosenfeld, şunları söyledi:

"İklim değişikliğinin okyanus akıntıları üzerinde büyük bir etkisi var ve bu durum göçleri de önemli ölçüde etkiliyor. Örneğin normalde bu her sene gerçekleşen bir göç hareketi ve geçen sene çok güzel bir şekilde gerçekleşti, biz de kayda alabildik ama birkaç sene önce bu göç hareketini göremedik, şu an ise sınırlanmış bir durumda. Bu da iklim değişikliğinin doğrudan sonuçlarından biri."

Göç hareketine milyarlarca hayvanın dahil olduğunun altını çizen Rosenfeld, "Bazen önünüzü bile göremiyorsunuz çünkü görüş açınız hayvanlarla dolu oluyor. Etrafınızda milyonlarca sardalya, 50'yi aşkın yüzebilen kuş, 20-30 yunus olabiliyor. Böyle olduğunda da nerede olduğunuzu ve ne yaptığınızı bile unutabiliyorsunuz." diyerek sözlerini tamamladı.

AA

Araştırmacılar, kambur balinaların kril adlı deniz canlılarını avlamak için "karmaşık baloncuklar" oluşturduklarını gözlemlediklerini ve balinaların bu baloncuklarla oluşturdukları ağın boyutunu, derinliğini ve aralarındaki mesafeyi aktif olarak kontrol ettiğini belirledi.

Bu davranışın kambur balinalara özgü olduğunu ifade eden uzmanlar, bu teknikle balinaların "fazla enerji sarf etmeden tek seferde 7 kat daha çok av yakalayabileceği" tahmininde bulundu.

Araştırmacılar, bu davranışla, kambur balinaların "avlanmak için kendi aletini yapan ve kullanan nadir hayvanlar" grubuna dahil olduğunu kaydetti.

Araştırmanın sonuçları "Royal Society Open Science" dergisinde yayımlandı.

AA

Çalışmada, küresel ısınmaya paralel olarak okyanus sularının ısınmasının, güney sularına özgü balık türlerinin kuzeye göç etmesine neden olduğu tespit edildi.

Balıkların göç etmesinin bölgedeki türler arasındaki etkileşimi de değiştirdiği belirtilen çalışmada, bu durumun halihazırda bu sularda yaşayan balık türleri için sorun oluşturabileceğine işaret edildi.

Deniz Araştırmaları Enstitüsü araştırmacılarından Ulf Lindstrom, "Geçmişte Norveç'in kuzeyinde normal bir trol ağıyla yapılan avda yaklaşık 6-7 farklı balık türü bulunurdu. Bugün ise trolle 15 farklı türde balık avlamak mümkün." ifadesini kullandı.

Lindstrom, çaça ve morina türlerinin de aralarında bulunduğu yeni balık türlerinin yıllar içinde kuzey sularında ortaya çıktığını belirtti.

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi, küresel ısınmanın yüzde 90'ının okyanuslarda meydana geldiğini ve 1955'ten bu yana su ısısında artışa neden olduğunu açıklamıştı.

AA

Üniversitesin resmi internet sitesinde yer alan araştırmada, deniz seviyesindeki değişimlerin ve sığ deniz ortamındaki oksijen artışının erken dönem hayvanlarının ortaya çıkışı ve çeşitliliğiyle yakından ilişkisi olduğu belirtildi.

Edinburgh Üniversitesi Jeoloji Bilimleri Okulundan Fred Bowyer, araştırmada birçok kaynaktan faydalandıklarını ifade ederek, erken dönem fosillerden bir zaman çizelgesi hazırlandığı ve bu şekilde canlı çeşitliliğindeki ayrıntıların incelendiğini belirtti.

Araştırmacılardan Mariana Yilales Agelvis, çalışma sonucunun önemine işaret ederek, "Hayvan çeşitliliğine yön veren parçaları bulmak yaşam bulmacasının temel bir parçası. Deniz seviyesinin erken hayvan çeşitliliğinde oynadığı rolün daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunduğum için mutluyum." ifadelerini kullandı.

AA

Üniversitesin resmi internet sitesinde yer alan araştırmada, deniz seviyesindeki değişimlerin ve sığ deniz ortamındaki oksijen artışının erken dönem hayvanlarının ortaya çıkışı ve çeşitliliğiyle yakından ilişkisi olduğu belirtildi.

Edinburgh Üniversitesi Jeoloji Bilimleri Okulundan Fred Bowyer, araştırmada birçok kaynaktan faydalandıklarını ifade ederek, erken dönem fosillerden bir zaman çizelgesi hazırlandığı ve bu şekilde canlı çeşitliliğindeki ayrıntıların incelendiğini belirtti.

Araştırmacılardan Mariana Yilales Agelvis, çalışma sonucunun önemine işaret ederek, "Hayvan çeşitliliğine yön veren parçaları bulmak yaşam bulmacasının temel bir parçası. Deniz seviyesinin erken hayvan çeşitliliğinde oynadığı rolün daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunduğum için mutluyum." ifadelerini kullandı.

AA

Araştırmacılar, mercan iskeleti örnekleriyle yeniden oluşturmaya çalıştıkları 1618 ila 1995 arası okyanus yüzey sıcaklığı verilerinin yanı sıra 1900 ila 2024 arası yüzey sıcaklığı verilerini de kullandı.

Okyanus sıcaklığının 1900 öncesinde genel olarak istikrarlı olduğunu belirten araştırmacılar, 1960 ila 2024 arasında ocaktan marta düzenli olarak bu sıcaklığın arttığını tespit etti.

Araştırmacılar, 2016 ila 2024 arasında, yani mercan ağarmasının yüksek seviyede görüldüğü yıllarda, ocak-mart döneminde okyanus sıcaklığının 1618'den bu yana daha yüksek seviyeye ulaştığını dile getirdi.

Buna göre, araştırmacılar son 10 yıldır okyanus sularının sıcaklığının 400 yılın en yüksek seviyesinde olduğunu kaydederek, buna en yakın yüksek sıcaklık seviyesinin 2004'te kayıtlara geçtiğini belirtti.

Resifin tehlikede olduğuna dikkati çeken araştırmacılar, iklim değişikliğine ilişkin adım atılmaması halinde dünyanın doğal harikalarından birinin "yok oluşuna tanık olunabileceğini" ifade etti.

Avustralya Büyük Set Resifi Yönetimi ve Avustralya Deniz Bilimi Enstitüsünün açıklamasında, dünyanın en büyük mercan resifi olarak bilinen Büyük Set Resifi'nin yüzde 73'ünde ağarma görüldüğü ve bazı bölgelerde tahribatın son dönemlerin en yüksek seviyesine ulaştığı bildirilmişti.

Açıklamada görüşlerine yer verilen enstitü araştırmacılarından Roger Beeden, "İklim değişikliği, Büyük Set Resifi ve dünyadaki mercan resiflerine karşı en büyük tehdit." ifadesini kullanmıştı.

AA

AA'nın iklim krizinin balıkçılık sektörü üzerindeki etkilerine yönelik hazırladığı haber dosyasının ilk bölümünde aşırı hava olaylarının balıkçılar üzerinde oluşturduğu riskler ele alındı.

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre balıkçılık ve kültür balıkçılığı sektöründe yaklaşık 58,5 milyon kişi istihdam edilirken bu kişiler ve bakmakla yükümlü oldukları yakınları da dikkate alındığında dünya genelinde yaklaşık 600 milyon kişi geçimini bu sektörden sağlıyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre sektördekilerin yaklaşık yüzde 37'si tam zamanlı, yüzde 23'ü yarı zamanlı çalışırken diğer kısmı dönemsel çalışanlar oluşturuyor.

Okyanusların ısınması, asitlenmesi, oksijen kaybı gibi iklim krizinin yol açtığı sorunlar ise balıkçılık sektörünü ve bu sektörde çalışan milyonlarca kişinin gelirlerini ve can güvenliklerini tehdit ediyor.

ABD’deki Cornell Üniversitesi akademisyenlerinin yaptığı bir çalışma küçük ölçekli faaliyetler yürüten balıkçıların boğulmalarında hava koşullarının diğer etmenlere göre daha fazla öne çıktığını ortaya koydu.

İklim değişikliğinin balıkçılık üzerindeki etkisini araştıran bilim insanları, dünyanın en büyük ikinci gölü olan, Doğu Afrika’daki Victoria Gölü üzerinde avlanan balıkçılar üzerinde çalıştı.

Eylül-Kasım 2021 döneminde bölgedeki balıkçılarla, son bir yıldaki balıkçı ölümlerinin detaylarını konuşan araştırmacılar bu ölümleri hem yetersiz ekipman, donanım eksikliği hem de hava koşulları ve iklim değişikliği faktörleri üzerinden değerlendirdi.

- Boğulan balıkçıların çoğu deneyimliydi

Toplam 141 boğulma vakasının incelendiği çalışmanın sonuçlarına göre boğulmaların yüzde 41,8'i kötü hava koşulları nedeniyle meydana gelirken, bu koşulların yüzde 47,5’ine dalgalı sular, yüzde 46,8’ine güçlü rüzgarlar, yüzde 12,1’ine ise şiddetli yağışlar eşlik etti.

Boğulma olaylarında teknelerin yüzde 85,1'inin bakımının yeterli olduğu, hayatını kaybeden balıkçıların da sektörde önemli deneyime sahip oldukları ve yüzde 75'ten fazlasının 3 yıldan fazla süredir balıkçılık yaptığı öğrenildi.

Tüm bu verilerden yola çıkan araştırmacılar, balıkçıların ölümlerinde, beklenmedik ya da hızla değişen hava koşullarının etkili olabileceği sonucuna vardı. Özellikle bölgedeki pek çok kişinin tek geçim kaynağının balıkçılık olmasının, bu kişileri kötü hava koşullarına rağmen balık avına çıkmaya zorlaması da ölümleri artıran bir diğer faktör olarak değerlendirildi.

Çalışmayı yürüten akademisyenlerden, ABD’deki Cornell Üniversitesi Veteriner Fakültesi Kamu ve Ekosistem Sağlığı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kathryn Fiorella, AA muhabirine, dünyanın balıkçılık yapılan birçok bölgesinde artık kıyıya yakın yerlerde yeteri kadar balık olmadığını söyledi.

- "En yüksek risk Doğu Afrika, Güneydoğu Asya ve Latin Amerika'da"

Bu durumda, iklim değişikliğinin yanı sıra aşırı avlanmanın da etkisi olduğuna değinen Fiorella şöyle devam etti:

"Yapılan araştırmalar artık balıkçıların balık yakalayabilmek için kıyıdan daha fazla uzaklaşmaları gerektiğini gösteriyor ki bu da navigasyon ekipmanına ve hava uyarı sistemlerine sahip olmayan balıkçıları daha tehlikeli bir duruma sokuyor. Öte yandan balıkçıların daha uzağa gitmek zorunda kalması, riskli bir durumun oluşması halinde kıyıdan onlara yardım gitmesini de zorlaştırıyor. Balıkçılar hava koşullarının artık daha düzensiz olduğu görüşünü paylaşıyor. Dünyadaki balıkların üçte ikisi küçük ölçekli balıkçılar tarafından avlanıyor. Bunların yüzde 90'ı ekonomik olarak gelişmekte olan ülkelerdeki tropik bölgelerde faaliyet gösteriyor. Örneğin Doğu Afrika, Güneydoğu Asya ve Latin Amerika'da çok yoğun balıkçılık yapılıyor. Risklerin en yüksek olabileceği yerlerin oralar olduğunu düşünüyorum."

Fiorella balıkçıların daha güvende çalışabilmeleri için can yeleği, erken uyarı sistemleri gibi gerekli ekipmanın sağlanması, ayrıca risklere karşı eğitilmeleri gerektiğini kaydetti.

- "Yağmur sezonunda tehlike artıyor"

Balıkçılığın önemli bir geçim kaynağı olduğu Doğu Afrika ülkesi Zanzibar'da nüfusun yaklaşık yüzde 20'si geçimini balıkçılıktan sağlıyor.

Almanya merkezli Potsdam İklim Etkisi Araştırma Enstitüsü'nün raporuna göre küresel ısınma Zanzibar'daki balıkçılık faaliyetlerini pek çok yönden etkiliyor. Özellikle suların ısınması sonucu balıkların kıyısal alanlardan uzaklaşması ve yağmur sezonlarında dalgaların şiddetinin artması balıkçılık faaliyetlerini riskli hale getiriyor.

Zanzibar'ın güneyindeki Kizimkazi Dimbani bölgesinde yaşayan balıkçı Ishaka Issa Hajj, bölgedeki pek çok kişi gibi geçimini balıkçılık faaliyetlerinden sağladığını söyledi.

Bölgede yaşayanların ekonomik durumlarının iyi olmadığını ifade eden Hajj, "Yeterli ekipmana ve sağlam teknelere sahip olmayanlar daha çok kıyıda balıkçılık yapıyorlar. Koşulları daha iyi olanlar ise denize açılıp daha ileride avlanabiliyor." dedi.

Kıyıdan uzaklaştıkça daha büyük balıklar yakalayabildiklerinden ve bunun iyi bir gelir getirdiğinden bahseden Hajj, "Eskiden kıyı bölgelerde çok daha fazla balık vardı, ama şimdi daha az. Artık yeteri kadar balık avlayabilmek için kıyıdan daha fazla uzaklaşmamız gerek. Öte yandan denize açılmamız oldukça tehlikeli, örneğin bazen hava güzelken çıkıyoruz ve yağmurun yağacağını kestiremiyoruz, bu da bizi tehlikeye atıyor. Diğer yandan yağmur sezonunda tehlike daha da artıyor. Birçok balıkçı böyle durumlarda işini yapamıyor ve başka işler bakmak zorunda kalıyor. Ava çıkanlar arasında ise yaralananlar hatta ölenler oluyor." diye konuştu.

Balıkçıların çok zor koşullarda faaliyetlerine devam etmeye çalıştığını dile getiren Hajj güvenlikleri için daha büyük ve sağlam teknelere ihtiyaçları olduğunu vurguladı.

AA

Afrika Birliği (AfB), 2014'te su kaynaklarının korunması için kapsamlı bir adım atarak 25 Temmuz'u "Afrika Denizler ve Okyanuslar Günü" olarak ilan etti.

2015-2025 dönemi "Afrika Denizleri ve Okyanuslarının On Yılı" ilan edilirken atılan adımla AfB, deniz ve okyanus ekosistemlerinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı için farkındalık oluşturmayı, bölgesel ve uluslararası işbirliği sağlamayı amaçlıyor.

Kuzeyde Akdeniz, doğuda Kızıldeniz ve Hint Okyanusu, güney ve batıda ise Atlas Okyanusu olmak üzere iki deniz ve iki okyanusla çevrili Afrika kıtası, adeta bir ada konumunda.

Küresel güçlerin rekabetine sahne olan 30 bin 500 kilometre kıyı uzunluğuna sahip 54 ülkenin bulunduğu kıtada 38 ülke deniz ve okyanuslar üzerinden dünyaya açılıyor.

Deniz ve okyanuslar, dünya sanayisi için gerekli ham maddelerin taşınması kadar kıtadaki yaklaşık 1,5 milyar insanın ihtiyacı olan temel gıda maddelerinin taşınmasında da hayati önem taşıyor.

- Zengin kıtanın zengin suları

Afrika'yı çevreleyen sular, dünya ile deniz yolu bağını kurarken kıta için önemli kaynaklar barındırıyor.

Deniz taşımacılığı ve ticaretin yanı sıra balıkçılık ve deniz ürünleri, turizm, petrol ve doğal gaz gibi birçok kaynak kıta ekonomisine katkı sağlıyor.

Nijerya kıyılarında petrol ve doğal gaz kaynakları, Tanzanya'da balıkçılık ve deniz ürünleri, Seyşeller'de deniz turizmi, Güney Afrika'da ise yelkencilik ve dalış başta olmak üzere su sporları Afrika için önemli gelir kaynakları arasında sıralanıyor.

Morityus, Seyşeller, Zanzibar ve Cape Town ise deniz turizmi açısından kıtanın en dikkat çeken yerleri arasında bulunuyor.

Öte yandan, kıtadaki birçok ülke elektrik ve internet sorununu deniz dibine yerleştirilen kablo hatlarıyla çözmeye çalışıyor.

- Deniz ürünleri

Afrika suları deniz ürünleri ve balıkçılıkta zengin olmasına rağmen kayıt dışı balıkçılık ve kaçak avlanma nedeniyle ülke ekonomileri milyonlarca dolar kayba uğruyor.

Birleşmiş Milletlere (BM) göre, dünya çapında yasa dışı olarak yakalanan balıkların yaklaşık yüzde 20'si Gambiya, Gine, Gine-Bissau, Moritanya, Senegal ve Sierra Leone'den geliyor.

Kayıt dışı balıkçılık nedeniyle Afrika her yıl 1 milyon ton balık kaybediyor ve bu da yıllık küresel kayıpların onda birini oluşturuyor. Bunun ekonomik kaybının ise yılda 10 ila 13 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.

Mozambik ekonomisi, kayıt dışı balıkçılık nedeniyle yılda yaklaşık 70 milyon dolar zarara uğruyor.

- Petrol ve doğal gaz

Afrika'yı çevreleyen sular petrol kaynakları açısından da önem taşıyor.

Petrol kaynaklarının bulunduğu Nijerya, Mozambik ve Angola sahillerinde ulusal ve uluslararası firmalar tarafından petrol çıkarma faaliyetleri yürütülüyor.

Afrika'da en fazla petrol rezervine sahip ülkelerden olan Nijerya ve Angola'da Total ve Exxon gibi uluslararası firmalar faaliyet gösteriyor. İki ülke, kara sularından çıkarılan petrol sayesinde önemli gelir elde ediyor.

Delta bölgesinde çıkarılan Nijerya petrolünün gelirleri, güvenlik sorunları ve yasa dışı rafineri nedeniyle ülkenin kalkınması için kullanılamazken, petrol hırsızlığı ve boru hatlarına saldırılar nedeniyle ülke ekonomisi geçen yıl 3 milyar dolardan fazla zarara uğradı.

Doğal gaz kaynaklarıyla dikkati çeken Mozambik ise Nijerya ve Cezayir'den sonra Afrika'nın en zengin üçüncü ülkesi konumunda.

Son yıllarda, merkezi ABD'de bulunan Anadarko ve İtalyan Eni başta olmak üzere uluslararası enerji şirketlerinin yürüttüğü doğal gaz ve petrol arama faaliyetlerinin sonucunda Mozambik'te 5,7 trilyon metreküp doğal gaz keşfedildi ve 2022'den itibaren sıvılaştırılmış doğal gaz ihraç edilmeye başlandı.

Mozambik'in kuzey komşusu Tanzanya kıyılarında da doğal gaz yatakları keşfedildi.

- Türkiye Somali açıklarında doğal gaz ve petrol arayacak

Türkiye ile Somali arasında 18 Temmuz'da imzalanan "Hidrokarbon Arama ve Üretim Anlaşması" ile Türkiye, Somali denizlerinde doğal gaz ve petrol arayacak.

İki ülke için çok önemli ve tarihi bir adım olarak değerlendirilen anlaşmayla Oruç Reis ve 5 destek gemisi yaklaşık 50 kişilik ekiple eylül sonunda veya ekim başında Somali'ye hareket ederek doğal gaz ve petrol arayacak.

- Dünyaya açılan limanlar

Kıtada birçok liman üzerinden uluslararası ticaret ve deniz taşımacılığı yapılarak Afrika ülkelerinin ekonomisine katkı sağlanıyor.

Güney Afrika'nın Hint Okyanusu'na kıyısı olan Durban Limanı, Afrika'nın en büyük ve en işlek limanı olarak biliniyor.

1824 yılında İngilizler tarafından kurulan liman zamanla genişleyip ve modernleşerek Afrika'nın ve dünyanın en önemli ticaret merkezlerinden biri haline geldi.

Durban Limanı'ndan başka Fas'ın Tanger-Med Limanı, Kenya'nın Mombasa Limanı, Togo'nun Lome Limanı, Nijerya'nın Lagos Limanı ve Mısır'ın İskenderiye Limanı Afrika'nın en büyük liman ve ekonomik merkezleri arasında bulunuyor.

- Kıtayı çevreleyen ada ülkeleri

Kıtada ana karaya bağlı ülkelerin yanında Madagaskar, Komorlar, Morityus, Seyşeller, Cabo Verde ve Sao Tome Principe olmak üzere irili ufaklı birçok ada ülkesi bulunuyor.

Afrika'nın en büyük ada ülkesi Madagaskar, Hint Okyanusu'nda yer alıyor ve dünyanın dördüncü büyük adası olarak biliniyor.

Kıtanın doğu kıyılarındaki Seyşeller 115 ada ve adacıktan oluşurken Komorlar ise dört ana adadan oluşuyor. Morityus da ana ada ve birkaç küçük adayı kapsıyor.

Afrika'nın batısında ise Gine Körfezi'nde Sao Tome Principe ve Yeşil Burun Adaları olarak da bilinen Cape Verde yer alıyor.

- Afrika sularının sorunları

Kıtayı çevreleyen su hattı, korsan saldırılar, petrol sızıntıları, çevre kirliliği, kayıt dışı balıkçılık ve deniz ekosisteminin zarar görmesi gibi birçok sorun ve krizi bünyesinde barındırıyor.

Öte yandan, Kenya ile Somali arasında kara suları sınırına dair tartışmalar ve Etiyopya'nın denize erişim için attığı adımlar da bölgesel krize neden olurken okyanus dibinden gelen uluslararası internet kablo hattındaki arızalar nedeniyle birçok ülkede internet kesintileri oluyor.

Özellikle Batı Afrika kıyılarında yaygın olan yasa dışı balıkçılık, yerel ekonomilere zarar verirken deniz kaynaklarının uzun süre kullanımını da tehlikeye atıyor.

Deniz altı internet hatlarındaki arızalar ise çok sayıda Afrika ülkesinde kesintiye neden oluyor.

Afrika'nın zengin sularını, özellikle Aden Körfezi'nde ve uluslararası deniz taşımacılığında "en tehlikeli bölge" olarak kabul edilen Gine Körfezi'nde yaşanan korsan saldırılar tehdit ediyor.

Her iki körfezde devam eden korsan saldırılar Nijerya, Benin, Gana, Somali ve Cibuti gibi Afrika ülkelerinin ekonomilerini olumsuz etkiliyor, deniz taşımacılığını tehlikeye atıyor.

Mozambik'te ise Ensar'us Sunna örgütü doğal gaz rezervlerinin bulunduğu bölgede güvenlik sorunu oluşturuyor.

AA

Yeni Zelanda Koruma Departmanı yetkilileri, Otago'da 5 Temmuz'da karaya vuran canlıya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, yaklaşık 5 metre uzunluğundaki bu canlının, nadir türlerden "kürek dişli gagalı balina" olduğunun düşünüldüğü belirtildi.

Söz konusu canlının, kafatası ve dişlerinin şekli sayesinde fark edildiğine dikkat çekilen açıklamada, balinanın türünün belirlenmesi için yapılacak testlerin aylar sürebileceği kaydedildi.

Departman yetkililerinden Hannah Hendriks, Associated Press'e (AP), balinanın hızla soğuk hava deposuna taşındığı ve araştırmacılar tarafından inceleneceği bilgisini paylaştı.

Hendriks, dünya çapında yalnızca 6 örneğine rastlanılan canlı hakkında "çok az şey" bilindiğine işaret ederek, "Deniz memelilerini denizde görmeden onlar hakkında araştırma yapmak çok zor. Samanlıkta iğne aramak gibi, nereye bakacağınızı bilemezsiniz." ifadesini kullandı.

Canlının "kürek dişli gagalı balina" olduğunun kesinleşmesi halinde, bilim insanları tarafından incelenecek durumda bulunan ilk örnek olacağı ve canlının diğer türlerle ilişkisinin yanı sıra nerede yaşadığı ve nasıl beslendiğinin anlaşılmasına katkı sağlayacağı belirtildi.

AA

Britanya Dalgıç ve Deniz Hayatı Kurtarma (BDMLR) ekiplerinin müdahale ettiği olayda balinaların 12'sinin hayatta olduğu 65'inin ise öldüğü açıklandı.

BDMLR açıklamasında, hayatta kalan 12 balinanın da kurtarılamayacağının anlaşılması üzerine daha fazla acı çekmemeleri için ötenazi yapıldığı ifade edildi.

Balinaların karnında boyu 7 metreyi bulan erkekler ve yeni doğmuş balinalar bulunduğu ifade edilirken olayın 1975'ten bu yana İskoçya'da yaşanan; tek seferde en fazla sayıda balina ölümü vakası olduğu belirtildi.

Ölen balinaların tamamının pilot balina olduğu kaydedilen açıklamada, uzun süre kurtarılamayan balıkların kuma battığı ve onları tekrar yüzdürmenin imkansız hale geldiği vurgulandı.

İskoçya kıyılarında geçmiş yıllarda da balinalar kıyıya vurmuş ve büyük sayılarda ölümler yaşanmıştı. Geçen yıl Lewis Adası kıyılarına vuran 55 balina ölürken 2011'de Sutherland'da iki farklı olayın birinde 60, diğerinde ise 70 balina ölmüştü.

AA

Yeni Zelanda'daki Ulusal Atmosfer ve Su Enstitüsünden (NIWA) alınan söz konusu veriler, sıcaklıkların kaydedilmeye başlandığı 1982'den beri en yüksek yıllık sıcaklık seviyesine son 2 yılda ulaşıldığını gösterdi.

1982'den bu yana okyanus yüzeyi sıcaklıklarında her 10 yılda bir 0,16 ila 0,26 derece, kıyı sularında ise 0,19 ila 0,34 derece sıcaklık artışı gözlemlendiği bildirildi.

- Deniz ısı dalgalarında yeni seviye

Veriler ayrıca deniz suyunun uzun süreler olağan dışı ısındığı dönemleri ifade eden "deniz ısı dalgalarının" da yeni seviyelere ulaştığını gösterdi.

Avustralya ile Yeni Zelanda arasındaki Tasman Denizi 2022'de yılın yaklaşık yüzde 60'ında, kuzeybatı adaları ise yılın yaklaşık yüzde 89'unda "ısı dalgasına" maruz kaldı.

Çevre ve Tarım İstatistikleri yetkilisi Stuart Jones, "Sıcaklıktaki küçük artışlar bile deniz ekosistemlerini bozabilir ve hastalık risklerini artırabilir." ifadelerini kullandı.

Jones, sıcaklık artışlarının deniz seviyesinin yükselmesine de etki ettiğini kaydetti.

AA

Türü tehlike altında olan hayvanların gözlemlenen sayısının neredeyse yarısına düştüğünü kaydeden araştırmacılar, muturların körfezdeki başka bir bölgeye göç etmiş olabileceğini de değerlendiriyor.

Dünyanın en küçük musurgili ve türü en tehlike altında olan deniz memelisi olan muturların, bu yıl hiç yavrulamadığı gözlemlendi.

Çalışmayı yürüten Barbara Taylor, gözlemlenen bölgenin, 2015'teki alanın yüzde 12'sini kapsadığını belirterek körfez muturlarını daha iyi araştırmak için akustik ses algılama teknolojisinin kullanılması gerektiğini ancak bölgedeki balıkçıların bu aletleri çaldığını kaydetti.

Biyolojik Çeşitlilik Merkezi Sivil Toplum Kuruluşunun Meksika temsilcisi Alex Olivera, muturların yavaş ürediğini ve insan yardımı olmadan türlerinin hayatta kalamayacağını belirtti.

Türün birçok farklı tehlikeyle karşı karşıya olduğunun altını çizen Olivera, koruma alanlarında bile türün popülasyonunun 15 yıl önceki miktara ulaşması için yaklaşık 50 yıl geçmesi gerektiğini aktardı.

Çalışma, Sea Shepherd Doğal Hayatı Koruma Derneğinin internet sitesinde yayımlandı.

AA

Haberin videosunda, Filipinli denizcilerin şişme botlarla balık ağlarını kestiği ve kaldırdığı görüntülere yer verildi.

Filipinler'in bölgede 2 bin metreden fazla balık ağına zarar verdiği, 15 Mayıs'tan bu yana 100 metreden fazla balık ağını kaldırdığı iddia edilen haberde, Çin Sahil Güvenliği'nin Çinli balıkçıların hasar gören ağlarını geri almasına yardımcı olduğu kaydedildi.

- İkinci Thomas Sığı

Güney Çin Denizi'nde Spratly Adaları'nın parçası olan ve Filipinler'in kontrolündeki İkinci Thomas Sığı son dönemde iki ülke gemilerinin karşı karşıya geldiği sürtüşme ve gerilimlere sahne oluyor.

Pekin yönetimi, resifte karaya oturtulan Sierra Madre savaş gemisinin bölgede yasa dışı bulunduğunu belirterek, geri çekilmesi ve resifin orijinal haline getirilmesini talep ediyor.

Çin Sahil Güvenliğinin, resifteki gemideki denizcilerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere yapılan ikmal seferlerini engellemeye çalışması ülkeler arasındaki gerilimi yükseltiyor.

İki ülke arasında yaşanan en son gerginlikte, Filipinler, Güney Çin Denizi'nde karaya oturan gemisindeki personeli için 19 Mayıs'ta uçakla havadan atılan yardım paketinin bir kısmına Çin tarafından el konulduğunu iddia etmişti.

- Güney Çin Denizi anlaşmazlığı

Güney Çin Denizi, kıyıdaş ülkelerin bağımsızlıklarını kazandığı İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana bölge ülkeleri arasında egemenlik ihtilaflarının odağında yer alıyor.

Çin, ilk kez 1947'de yayınladığı haritayla Güney Çin Denizi'nin yüzde 80'i üzerinde egemenlik iddiasında bulunurken, yer altı kaynakları açısından zengin bölgede Filipinler'in yanı sıra Vietnam, Brunei ve Malezya da hak iddia ediyor.

Çin'in bölgedeki ihtilaflı adalarda üsler inşa etmesine, askeri unsurların yanı sıra sivil gemi filolarıyla varlık göstermesine, bölge ülkelerinin yanı sıra ABD karşı çıkıyor.

Lahey'deki Daimi Tahkim Mahkemesi, 2016'da Filipinler'in başvurusuyla verdiği kararda, Çin'in, Güney Çin Denizi'nde tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal olmadığına hükmetmişti.

AA

17 Mayıs-4 Haziran'ı kapsayan periyot, nisan ayında başlayan 2024 mali yılının ikinci tahliye evresi olarak kayda geçti.

Tahliye boyunca kıyı bölgelerinde yapılan tetkiklerde "anormal düzeyde trityum seviyelerinin" gözlenmediği bildirildi.

2024 mali yılının üçüncü tahliye periyodunun haziran sonunda başlayabileceği aktarıldı.

31 Mart 2025'te sona erecek 2024 mali yılı boyunca işletici firma, 7 boşaltım evresinde toplamda 54 bin 600 ton atık suyu tahliye etmeyi planlıyor.

- 2023 mali yılında 31 bin 200 ton atık su boşaltılmıştı

TEPCO, santraldeki radyoaktif özellikli atık suyun boşaltımını Ağustos 2023'te başlatmıştı.

İlki 24 Ağustos-11 Eylül, ikincisi 5 Ekim-23 Ekim, üçüncüsü 2 Kasım-20 Kasım, dördüncüsü 28 Şubat-17 Mart olmak üzere 2023 mali yılında 4 tahliye evresi gerçekleşmişti.

Söz konusu 4 evrede santralden toplam 31 bin 200 ton atık su Pasifik Okyanusu'na boşaltılmıştı.

2024 mali yılının ilk tahliye evresi 19 Nisan-7 Mayıs'ta tamamlanmıştı.

- Atık su tahliyesi

Radyoaktif özellikli atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa boşaltılıyor.

Santraldeki reaktörleri soğutma işlevi gören saf su içinde oluşan radyoaktif maddeler, Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) sayesinde trityum materyali haricinde ayrışıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Temmuz 2023'teki nihai raporunda, Japonya'nın atık su tahliye planının, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Japonya'da 2011'de 9 büyüklüğünde meydana gelen deprem ile sonrasındaki tsunaminin santraldeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral çevresi tahliye bölgesi ilan edilmişti.

AA

Bu duruma şahit olanlardan James Cook Üniversitesinden deniz biyoloğu Dr. Nicolar Lubitz, yaptığı açıklamada, olayın kendilerini "hayrete" düşürdüğünü söyledi.

Lubitz, "Benim teorime göre, dikenli karıncayiyen bir adadan diğerine yüzüyordu, muhtemelen yiyecek ya da eş arıyordu, şansı yaver gitmedi ve büyük bir kaplan köpek balığı tarafından yakalandı." ifadesini kullandı.

Olayı "milyonda bir" şeklinde nitelendiren Lubitz, "Çok çeşitli türlerle beslendiklerini biliyoruz ancak menüde bir dikenli karıncayiyen olduğunu kesinlikle düşünmemiştim." dedi.

Lubitz, kaplan köpek balığının, muhtemel boğuşmaya karşı bir "stres tepkisi" olarak dikenli karıncayiyeni yuttuktan sonra sindirim belirtisi göstermeden "1 ya da 2 saatte" geri çıkardığını değerlendirdiklerini söyledi.

Büyük bir kaplan köpek balığının, teknik olarak bir dikenli karıncayiyeni bütün halinde yutabileceğine işaret eden Lubitz, kaplan köpekbalıklarının "fırsatçı bir yırtıcı" olduğunu ve "neyi alt edebileceğini ya da neyi besleyici bulduğunu düşünüyorsa onu yediğini" belirtti.

Lubitz, kaplan köpek balıklarının zaman zaman bu reaksiyonları verdiğini ancak "yiyeceklerini o kadar sık kusmadıklarını" kaydetti.

AA

Açıklamada, tek taraflı balıkçılık yasağının "Batı Filipinler Denizi ve Güney Çin Denizi’nde" tansiyonu artırdığına vurgu yapılarak, bunun Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında farklılıkların diplomasi ve diyalog yoluyla yönetilmesi ve denizdeki gerginliğin azaltılması konusunda varılan mutabakata aykırı olduğuna işaret edildi.

Filipinler'in deniz bölgelerindeki egemenliğini ve egemenlik haklarını ihlal eden "yasa dışı eylemlere" son vermesi için Çin'e çağrıda bulunulan açıklamada, Pekin yönetiminden uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uyması istendi.

Çin'in 1 Mayıs'ta ilan ettiği balık avı yasağının 16 Eylül'de sona ermesi bekleniyor.

Vietnam Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Pham Thu Hang da 24 Nisan’da yaptığı açıklamada, Çin’in ilan edeceğini açıkladığı balık avı yasağı kararına tepki göstermişti.

Filipinler ile Çin arasında Güney Çin Denizi sebebiyle son dönemde tansiyon yüksek seyrediyor.

Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro da Çin'in Sahil Güvenlik birimlerinin Güney Çin Denizi'nde nasıl faaliyet gösterebileceğine ilişkin kurallarının “provokasyon” olduğunu kaydetmişti.

- Güney Çin Denizi anlaşmazlığı

Çin, her yıl yaklaşık 3 trilyon dolarlık deniz ticaretinin gerçekleştiği Güney Çin Denizi'nin neredeyse tamamında hak iddia ediyor.

Güney Çin Denizi, kıyıdaş ülkelerin bağımsızlıklarını kazandığı İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana bölge ülkeleri arasında egemenlik ihtilaflarının odağında yer alıyor.

Çin, ilk kez 1947'de yayımladığı haritayla Güney Çin Denizi'nin yüzde 80'i üzerinde egemenlik iddiasında bulunurken yer altı kaynakları açısından zengin bölgede Filipinler'in yanı sıra Vietnam, Brunei ve Malezya da hak iddia ediyor.

Çin'in bölgedeki ihtilaflı adalarda üsler inşa etmesine, askeri unsurların yanı sıra sivil gemi filolarıyla varlık göstermesine, bölge ülkelerinin yanı sıra ABD karşı çıkıyor.

Lahey'deki Daimi Tahkim Mahkemesi, 2016'da Filipinler'in başvurusuyla verdiği kararda Çin'in, Güney Çin Denizi'nde tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal olmadığına hükmetmişti.

AA

Filika salıyla tekneyi terk eden 9 kişinin kurtarıldığı belirtilen açıklamada, kayboldukları saptanan 11 kişi için havadan ve denizde geniş çaplı arama kurtarma çalışması başlatıldığı duyuruldu.

Kazanın hemen ardından yakınlardaki 5 balıkçı teknesinin yardıma geldiği kaydedilen açıklamada, teknenin batma nedeninin henüz belirlenemediği ifade edildi.

AA

Ulusal Güvenlik Konseyinden (NSC) üst düzey yetkili Jonathan Malaya, lagüne girmelerinin Çin tarafından engellendiğini belirterek, dev istiridye kayıplarından Çinli balıkçıları sorumlu tuttu.

Malaya, söz konusu bölgedeki durumdan endişe duyduklarını vurgulayarak, Çin'in, Birleşmiş Milletler ve çevre gruplarından uzmanlara bağımsız soruşturma yapmaları için izin vermesi gerektiğini ifade etti.

Çin'in Manila Büyükelçiliği ise konuyla ilgili sorulara cevap vermedi.

Filipinler, uluslararası destek kazanmak amacıyla Çin'in ihtilaflı sularda giderek artan iddialı eylemlerini kamuoyuna duyurma politikası benimsedi.

Filipinli yetkililerin Çin'in Scarborough Sığı'ndaki tutumunu kınamak için düzenlediği basın açıklaması da bunun son örneklerinden biri oldu.

- Scarborough Sığı

Scarborough Sığı, Güney Çin Denizi'nin doğusunda Filipinler'in kuzeyindeki Luzon Adası'na 120 deniz mili (222 kilometre) mesafede bulunuyor.

Filipinler'in "Panatag", Çinlilerin "Huangyan" adını verdiği sığlık, halen iki ülkenin çatışan egemenlik iddialarını seyrüsefer faaliyetleriyle sergilediği bir bölge olma özelliği taşıyor.

AA

Geçen yılın kış aylarında diğer yılların kış aylarına göre beklenenden 2 milyon kilometrekare daha az buzul ölçüldüğü ifade edilen araştırmada, bu miktarın Britanya Adası'nın 10 katından daha büyük olduğu kaydedildi.

Araştırmada, 2 bin yılda bir görülecek bu miktarda düşük buzul seviyesinin iklim değişikliği olmasaydı yüksek ihtimalle kaydedilmeyeceği de ifade edildi.

Denizlerdeki buzulların 2015'e kadar düzenli olarak arttığı ancak o tarihten bu yana düşüşte olduğu da belirtilen araştırmada, BAS'ın iklim değişikliğinin buzullara etkisini 18 farklı iklim modeliyle incelediği kaydedildi.

Yok olan buzulların 20 yıldan uzun sürede geri geldiğine vurgu yapılan araştırmada, bu ölçüdeki buzul kayıplarının Antarktika çevresindeki Güney Okyanusu'nda önemli değişikliklere yol açacağına da işaret edildi.

Kıtadaki buzul ölçümlerinin 1978'de uydu görüntüleme yöntemleriyle başladığı hatırlatılan araştırmada, buzul miktarının 2017'den sonra rekor seviyede azaldığı vurgulandı.

Geçen yılın ilk yarısında ölçülen yüksek okyanus yüzey sıcaklığının rekor deniz buzulu erimesine yol açtığı ifade edilen araştırmada, kuvvetli kuzey güney rüzgarlarının da önemli bir etki yaptığının altı çizildi.

Araştırmada, Antarktika'daki buzulların dünya iklimine olan önemli etkilerine de yer verildi.

Kıtadaki buzulların okyanuslardaki akıntıların sıcaklığını belirleyerek iklime doğrudan etki ettiği belirtilen araştırmada, deniz buzullarının kıyı buzullarını etkileyen rüzgarlar için kalkan görevi gördüğü ifade edildi.

Buzulların denizlerdeki yaşam için de önemli olduğu vurgulanan araştırmada, özellikle imparator penguen kolonilerinin düşük buzul seviyesi nedeniyle nüfus kaybına uğradığının altı çizildi.

Araştırmada yer alan bilim insanlarından Rachel Diamond, yaptığı açıklamada, ölçülen buzul seviyesinin beklenmedik miktarda düşük olduğunu belirterek, "2023'teki düşük buzul seviyesinin ne kadar ihtimal dışı olduğunu bulmak için ilk kez bu kadar geniş bir iklim modeli seti kullanıldı." ifadesini kullandı.

Son 45 yılda çekilen uydu görüntülerine ek olarak iklim modellerinin de devreye girdiğini anlatan Diamond, "Modellere göre rekor düzeydeki düşük deniz buzulu miktarı, iklim değişikliği olmasaydı 2 bin yılda bir ölçülecekti. Yüzde 1'den düşük olan bir ihtimal olası görülmemelidir." dedi.

Araştırmayı yapan ekipte yer alan bilim insanı Caroline Holmes, dünyada sera gazı üretimi artıkça buzul seviyesinin düşmeye devam edeceğini vurguladı.

Bir diğer bilim insani Louise Sime de açıklamasında, düşük buzul seviyesi ve artan sıcaklığın başta penguenler ve balinalar olmak üzere bölgesel ve küresel iklimi ve doğal hayatı etkileyeceğine vurgu yaptı.

BAS, ocak ayında yaptığı açıklamada, imparator penguen kolonilerinin Antarktika'da değişen buzul şartları nedeniyle yer değiştirmek zorunda kaldığını, bazı kolonilerin 30 kilometreden daha uzağa gittiğini belirtti.

AA

Bir dönem dünyanın en büyük toptan deniz mahsulü satış pazarları arasında yer alan ve Japan Railway (JR) Tokyo İstasyonu'na 2 kilometre mesafede bulunan tarihi Tsukiji bölgesi, Sumida nehri ile lüks Ginza bölgesi arasında konumlanıyor.

Tsukiji arazisi üzerinde 1935'ten beri hizmet veren ve 2018 yılında Toyosu bölgesine taşınan balık hali bölgesinde ticaret, sanat ve spor gibi çok amaçlı kullanımın teşvik edilmesi hedefiyle yeni proje inşa edilecek.

Gayrimenkul firması Mitsui Fudosan dahil 11 kuruluşun yer aldığı konsorsiyum tarafından hayata geçirilecek "bölgenin yeniden kalkındırılması ve yeni yüz kazandırılması" projesinin lansmanı yapıldı.

"Tokyo'ya açılan kapı" şeklinde nitelendirilen ve "Bir Park, Bir Semt" mottosuyla tasarlanan projeye göre bölge uluslararası cazibe merkezi haline getirilecek.

Koltuk ve zeminin hareket ettirilerek spor, sanat ve ticari fuar etkinliklerinin düzenlenebileceği 50 bin seyirci kapasiteli stadyumun inşası 2033'te tamamlanacak. Otel ve ofislerin yer alacağı çok sayıda yüksek bina inşaatını kapsayan projede otonom araçların entegrasyonu için bir ulaşım merkezi de olacak.

Ön açılışının Mart 2030'a kadar yapılması planlanan projenin 2032 yılı içerisinde tam kapsamlı hizmet vermeye başlaması bekleniyor. Konsorsiyumda farklı sektörlerden Kajima, Taisei, Shimizu, Nikken Sekkei, Asahi Shimbun ve Yomiuri Shimbun firmaları yer alıyor.

- "Tokyo'nun 'uluslararası rekabet gücünün artırılması' hedefleniyor"

Mitsui Fudosan Başkanı Ueda Takaşi, lansman toplantısında yaptığı açıklamada, sporun cazibesi ve Japonya'nın ünlü mutfağı gibi unsurlara değer vererek kentsel gelişimi teşvik edeceklerini söyledi.

Ueda, yeniden imar projesine 900 milyar yen (5,7 milyar dolar) harcanacağını belirterek, bu projeyle başkent Tokyo'nun "uluslararası rekabet gücünün artırılmasının" hedeflendiğini bildirdi.

Toyota Grubunun gayrimenkul firmalarından Toyota Fudosan Co. Başkanı Yamamura Tomohide de proje katılımcısı olarak "kentsel gelişimi mobiliteyle birleştirmede" rol almak istediklerini anlattı.

AA

19 Nisan-7 Mayıs'ı kapsayan periyot, nisanda başlayan 2024 mali yılının ilk tahliye evresi olarak kayda geçti.

Tahliye boyunca kıyı bölgelerinde yapılan tetkiklerde "anormal düzeyde trityum seviyelerinin" gözlenmediği bildirildi.

Yeni tahliye periyodunun mayıs sonu ya da haziran başında başlayabileceği aktarıldı.

31 Mart 2025'te sona erecek 2024 mali yılı boyunca işletici firma, 7 boşaltım evresinde toplamda 54 bin 600 ton atık suyu tahliye etmeyi planlıyor.

- 2023 mali yılında 4 evre

TEPCO, santraldeki radyoaktif özellikli atık suyun boşaltımını Ağustos 2023'te başlatmıştı

İlki 24 Ağustos-11 Eylül, ikincisi 5-23 Ekim, üçüncüsü 2-20 Kasım, dördüncüsü 28 Şubat-17 Mart olmak üzere 2023 mali yılında 4 tahliye evresi gerçekleşmişti.

Söz konusu 4 evrede toplamda santralden toplam 31 bin 200 ton atık su Pasifik Okyanusu'na boşaltılmıştı.

- Atık su tahliyesi

Radyoaktif özellikli atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa boşaltılıyor.

Santraldeki reaktörleri soğutma işlevi gören saf su içinde oluşan radyoaktif maddeler, Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) sayesinde trityum materyali haricinde ayrışıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Temmuz 2023'teki nihai raporunda, Japonya'nın atık su tahliye planının, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Japonya'da 2011'de 9 büyüklüğünde meydana gelen deprem ile sonrasındaki tsunaminin santraldeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral çevresi tahliye bölgesi ilan edilmişti.

AA

Açılış törenine Türkiye’nin Yaounde Büyükelçisi Volkan Işıkçı, Maroua 3. Bölge Belediye Başkanı Aliou Mohamadou, kooperatif üyeleri, Maroua Valiliğinden ve TİKA'dan yetkililer katıldı.

Proje kapsamında, üretim kapasitesi arttırılan balık çiftliğinin bölgede istihdama katkı sağlaması bekleniyor.

AA

Yelken Federasyonundan yapılan açıklamaya göre Fenerbahçe Doğuş Yelken Spor Kulübü sporcuları Çınar ve Nalbantoğlu, Fransa'nın Hyeres kentinde düzenlenen tüm sınıflar olimpiyat eleme yarışlarında 470 karma sınıfında olimpiyat kotası almayı başardı.

İki sporcunun daha kota almasıyla Türkiye'nin, 26 Temmuz-11 Ağustos tarihlerinde düzenlenecek Paris Olimpiyat Oyunları'nda yelken branşında mücadele edecek sporcu sayısı 8'e yükseldi.

AA

Bölge sakinleri, deniz aygırına birkaç metre yaklaşan kişiyi yetkililere bildirirken fotoğraf çekmek istediği belirtilen turiste 900 avro para cezası verildi.

Svalbard, bölgede bahar ve yaz aylarında turistler tarafından sıklıkla tercih edilen cazibe merkezleri arasında yer alıyor.

Svalbard Çevre Yasası, takımadalarda, kutup ayıları, foklar, balinalar, ren geyikleri ve kutup tilkilerini de içeren yerel yaban hayatının gereksiz yere rahatsız edilmesini yasaklıyor.

Ayrıca, Norveç hükümeti, turizmin ve iklim değişikliğinin etkilerine ilişkin endişeler nedeniyle, 2025'te yürürlüğe girecek olan ve bir deniz aygırına 150 metre yaklaşma yasağını da içeren daha sert yasal düzenlemeleri açıklamıştı.

AA

Söz konusu denetleme, atık su tahliyesinin başladığı Ağustos 2023 sonrası ikinci denetleme olarak kayda geçti.

UAEA heyeti, açıklamasında, 4 gün süren denetleme sonucunda, atık suyun okyanusa tahliyesinin "planlandığı şekilde ilerlediğinin" teyit edildiğini bildirdi.

Denetlemenin başlıca sonuçlarının, 2024 yılının sonlarına doğru uluslararası kamuoyuna açıklanacağı belirtildi.

UAEA heyetinin gezisine ilişkin, Japonya Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, hükümetin, atık suyun durumuna ilişkin "UAEA ile yakın işbirliği içinde hem yurt içinde hem de uluslararası alanda" işbirliğini sürdüreceği kaydedildi.

Heyet temsilcisi Gustavo Caruso, tahliyeyi yerinde denetlemenin önemine yönelik "Bu bağımsız, nesnel ve bilime dayalı yaklaşım, Japonya ve ötesinde güvenin oluşmasına yardımcı olacak." ifadesini kullandı.

Japonya gezisi kapsamında heyet, Tokyo'da, Japonya Dışişleri ve Sanayi Bakanlığı yetkilileri ve santral işleticisi Tokyo Electric Power (TEPCO) temsilcileri ile bir araya gelerek fikir alışverişinde bulundu.

- Tahliyede son durum

TEPCO'nun açıklamasına göre, 31 Mart 2024'te sona eren 2023 mali yılı boyunca 4 farklı evrede toplamda 31 bin 200 ton atık su Pasifik Okyanusu'na tahliye edildi.

2023'te gerçekleşen evrelerin ilki 24 Ağustos-11 Eylül, ikincisi 5-23 Ekim, üçüncüsü 2-20 Kasım ve dördüncüsü 28 Şubat-17 Mart'ı kapsamıştı.

TEPCO, 1 Nisan'da başlayan 2024 mali yılının ilk atık su boşaltım evresini ise 19 Nisan-7 Mayıs arası gerçekleştiriyor. Bu evrede 7 bin 800 ton atık su boşaltılacak.

31 Mart 2025'te sona erecek 2024 mali yılı boyunca işletici firma, 7 boşaltım evresinde toplamda 54 bin 600 ton atık suyu tahliye etmeyi planlıyor.

- Atık su tahliyesi

TEPCO, santraldeki radyoaktif özellikli atık suyun boşaltımını Ağustos 2023'te başlatmıştı. Atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa boşaltılıyor.

Santraldeki reaktörleri soğutma işlevi gören saf su içinde oluşan radyoaktif maddeler, Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) sayesinde trityum materyali haricinde ayrışıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Temmuz 2023'teki nihai raporunda, Japonya'nın atık su tahliye planının, uluslararası güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Japonya'da 2011'de 9 büyüklüğünde meydana gelen deprem ile sonrasındaki tsunaminin santraldeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral çevresi tahliye bölgesi ilan edilmişti.

AA

Yarışmanın ilk gününde sportif balıkçılarımız 15 kg ve 12 kg gelen 2 adet balık yakaladı. Takım başına 20 adetten fazla 10 kg altı balık yakalayan Türk sportif balıkçılar, yarışma kuralı gereği 10 kg altındaki balıkların puanlamaya alınmamasından dolayı yakaladıkları balıkların ölçüm işlemini yapmadan suya geri bıraktılar.

Balaton’da hava şartlarının kötüleşmesi ve fırtına sebebiyle IBCC komitesi kırmızı alarm vererek botla suya açılarak olta bırakılmasını yasakladı. 2 gün boyunca oltalarını botla gidip bırakamayan Türk takımları ara ara kıyıdan elle olta atarak mücadeleye devam ettiler.

Macar Medyası "Macarların Türklerden öğrenecekleri çok şey var"

Yarışmaya ülkemizden katılan Hasan İbrahim Manav, Özkan Sadullah, Olcay Akıcı, Emin Karakuş'dan oluşan "Mivardi Türkiye Takımı",  Serkan Korkmaz, Aydın Karakaya, Aydın Bahar, Hasan Vatansever'den oluşan "Snow Baits Türkiye Takımı", Samet Turhan, Muhammet Şen, Fahri Akın, Ali Yılmaz'dan oluşan "S.M.S Carp Team Takımı", Burak Ergiri, Metin Yamak, Erdinç Hatip, İbrahim Kerem Avşar’dan oluşan "Carp Club İstanbul Takımı" olmak üzere, 4 takım ve 16 balıkçıdan oluşan Türk sportif olta balıkçıları 7 gün boyunca hiç ara vermeden yarıştıkları devler arenasındaki azimleri ve gösterdikleri mücadele ile Macaristan’da gündem oldular.

Türkiye’den de sportif balıkçıların Türk takımlarına verdikleri destek te Macarların gözünden kaçmadı. Macar medyasında gündem olan yarışmacılarımız ‘’Macarların Türklerden öğreneceği çok şey var’’ ifadeleriyle destek mesajlarına geniş yer verdi.

"Türkiye'nin Kontenjanı 10 Takıma Yükseltildi"

IBCC Yetkilileri yarışmanın bitimine 1 gün kala Türk takım kampına gelerek, takımlarımızın devler arenasında vermiş oldukları müthiş mücadeleden çok etkilendiklerini belirterek IBCC Komitesi olarak aldıkları kararı yarışmacılara bildirdi.

IBCC Komitesi tarafından yapılan açıklamada, ülke kontenjanımızı 10 takıma yükselttiklerini bildirmeleri hem Balaton’da bulunan yarışmacılarımız hem de ülkemizdeki sportif balıkçılık camiasında büyük sevinç yarattı.

Balık Haber Merkezi – Özden Aydın Şimşek

Açıklamada, karaya vuran 160'a yakın balinadan 26'sının henüz deniz bilimci ve veterinerlerden oluşan vahşi yaşam ekibinin kurtarma girişimi başlamadan öldüğü belirtildi.

Bölge vahşi yaşam sorumlusu Pia Courtis, balinaların bugün erken saatlerde karaya vurduğunu aktararak, "Ne yazık ki pilot balinalarımız sahile vurduklarında sonuç genellikle iyi olmuyor. Sonunda ölen çok sayıda hayvanımız var." ifadesini kullandı.

Yetkililer, hafif eğimli, kumlu sahillerin balinaları yanıltarak karaya vurmalarına yol açtığını tahmin ediyor.

Balinaların, katil balinalar gibi yırtıcılardan kaçmaları ya da hasta bir sürü liderini kıyıya kadar takip etmelerinin de karaya vurma sebeplerinden olabileceğini belirten yetkililer, insan kaynaklı deniz altı gürültüsünün de balinaların yönlerini bulmalarını engelleyebileceğine işaret etti.

AA

Türkiye’den 18 inde bulundukları şehirlerden hareket ederek Macaristan da düzenlenen dünyanın en büyük ve en zor turnuvası olan ‘’IBCC International Carp Cup’’ sazan balığı yakalama yarışmasına giden sportif balıkçılarımız, sıralama kuralarının ardından sektör kuralarını çektiler. Ülkemizde sportif balıkçılık konusunda her biri şampiyon olmuş 4 takım 16 sportif balıkçı dünyanın en zor yarışmasında 299 takım ve 1200 sportif balıkçı ile birlikte en büyük ve en çok sazan balığını yakalamak için mücadele ediyorlar.

Cumartesi günü yarışmacılar Balaton kenarında bulunan Clup Tihany de buluşarak muhteşem bir organizasyon ile bayraklı toplu geçit töreni ve toplu foto çekiminin ardından 1 hafta boyunca hem yarışacakları hem de yaşam alanları olacak olan bölgelerinin belirleneceği sektör kura töreninde sektör numaraları belirlendi.

Hasan İbrahim Manav, Özkan Sadullah, Olcay Akıcı ve Emin Karakuş’tan oluşan Mivardi Türkiye takımı 38 nolu sektörde, Serkan Korkmaz, Aydın Karakaya, Hasan Vatansever ve Aydın Bahar’dan oluşan Snow Baits Türkiye takımı 273 nolu sektörde, Samet Turhan, Muhammet Şen, Fahri Akın ve Ali Yılmaz’dan oluşan S.M.S. Carp Team 211 nolu sektörde yarışırken, Metin Yamak, Burak Ergiri, Erdinç Hatip ve İbrahim Kerem Avşar’dan oluşan Carp Club İstanbul takımı 243 nolu sektörü çekerek yarışmaya bu sektörlerde katılım sağlayacaklar.

Ülkemizdeki sportif balıkçılığın gelişmesi adına büyük katkı sağlaması açısından da önemli bir yarışma olan Balaton Carp Cup’ın kura çekiliş töreni ülkemizdeki sportif balıkçılık camiası tarafından büyük bir heyecan ve ilgiyle takip edildi.

Balık Haber Merkezi – Özden Aydın Şimşek

Bu evrede 7 bin 800 ton atık su boşaltılacak.

31 Mart 2025'te sona erecek 2024 mali yılı boyunca işletici firma 7 boşaltım evresinde toplamda 54 bin 600 ton atık suyu okyanusa tahliye etmeyi planlıyor.

- 4 evrede 31 bin 200 ton atık su boşaltılmıştı

Firma 31 Mart 2024'te sona eren 2023 mali yılı boyunca 4 farklı evrede toplamda 31 bin 200 ton atık suyu Pasifik Okyanusu'na tahliye etmişti.

Evrelerin ilki 24 Ağustos-11 Eylül, ikincisi 5-23 Ekim, üçüncüsü 2-20 Kasım ve dördüncüsü 28 Şubat-17 Mart'ı kapsamıştı.

Süreç boyunca santral ve deniz suyunda yapılan denetlemelerde, deniz suyu ve balıkçılık ürünlerindeki radyoaktivite seviyesinin, hükümetin belirlediği standartların oldukça altında olduğu bildirilmişti

- Atık su tahliyesi

TEPCO, santraldeki radyoaktif özellikli atık suyun boşaltımını Ağustos 2023'te başlatmıştı. Atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa boşaltılıyor.

Santraldeki reaktörleri soğutma işlevi gören saf su içinde oluşan radyoaktif maddeler, Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) sayesinde trityum materyali haricinde ayrışıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Temmuz 2023'teki nihai raporunda, Japonya'nın atık su tahliye planının, uluslararası güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Japonya'da 2011'de 9 büyüklüğünde meydana gelen deprem ile sonrasındaki tsunaminin santraldeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral çevresi tahliye bölgesi ilan edilmişti.

AA

Büyük Set Resifi'nde mercanlarda ağarmanın arttığı vurgulanan açıklamada, bu yıl kaydedilen geniş ve şiddetli ağarmanın, son 8 senede beşinci kez meydana geldiği belirtildi.

Mercan yiyen deniz yıldızlarındaki artışın da resife zarar verdiğine işaret edilen açıklamada, bölgede 1000'den fazla resifin havadan incelenmesi sonucu Büyük Set Resifi Deniz Parkı'ndaki mercanların yüzde 73'ünde, Torres Boğazı'ndaki mercanların da yüzde 6'sında ağarma gözlemlendiği bildirildi.

Açıklamada, incelenen bölgelerin güneyi ve kuzeyi ile merkezindeki bazı bölgelerde ağarma oranının en yüksek seviyelere ulaştığı kaydedildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Enstitü araştırmacılarından Roger Beeden, "İklim değişikliği, Büyük Set Resifi ve dünyadaki mercan resiflerine karşı en büyük tehdit." ifadesini kullandı.

- Dünya çapında iklim kaynaklı dördüncü mercan ağarması

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) ile Uluslararası Mercan Resifleri Girişimi, 15 Nisan'da, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle okyanusların ısınmasının, mercan resiflerinin dünya genelinde dördüncü kez ağarmasına neden olduğunu açıklamıştı.

Açıklamada, Şubat 2023'ten bu yana yapılan gözlemler sonucunda, 53 ülke ve bölgedeki mercan resiflerinin ağardığının belirlendiği kaydedilmişti.

Ağarmanın, stres altındaki mercanların besin kaynakları olan ve onlara renklerini veren algleri dışarı atmasıyla meydana geldiği ifade edilen açıklamada, bu durumun şiddetli ve uzun süreli olması halinde mercanların ölebileceği aktarılmıştı.

Son küresel mercan ağarması 2014-2017 döneminde meydana gelmişti.

AA

Başkent Dakar'a yaklaşık 150 kilometre mesafede, "küçük sahil (petit cote)" olarak bilinen kıyı şeridinin güney ucunda kalan asıl ismi "Fadiouth" olan adanın 11. yüzyılda insan alışkanları sonucu oluştuğuna inanılıyor.

Adanın, kum midyeciliğiyle uğraşan Serer etnik grubunun, midye kabuklarını gelgitlerin oluşturduğu geniş bir birikintiden yüzyıllar boyu toplamasıyla oluştuğu tahmin ediliyor.

Sular çekildiğinde mangrov ormanları, tuz ve çamurun kaldığı birikintiye atılan midye kabuklarının zamanla bölgede üzerinde yerleşim olan bir adaya dönüştüğü belirtiliyor.

Zeminin tamamen deniz kabuklarıyla kaplı olduğu adada toprağa ulaşmak için ise 7-8 metre derine inmek gerekiyor.

Yüzyıllar boyu biriken deniz kabukları dayanıklı malzeme olması sebebiyle inşaat malzemesi olarak da tercih ediliyor. Adadaki birçok yapının duvar harcında kullanılan öğütülmüş deniz kabukları da dikkati çekiyor.

Yaklaşık 10 bin kişinin ikamet ettiği adanın ana geçim kaynakları arasında turizm, balıkçılık ve tarım yer alıyor.

Ziyaretçiler, araçla gitmenin yasak olduğu adaya, Joal kentinin 2 noktasından uzanan ahşap köprüyü geçerek ulaşıyor.

Zemini kaplayan deniz kabukları, tek katlı evler ve at arabalarının dolaştığı daracık sokaklarıyla ada, ziyaretçilerini zamanda yolculuğa çıkarıyor.

- Müslümanlarla Hristiyanlar aynı mezarlıkta

Nüfusunun yüzde 90'ını Hristiyanların oluşturduğu adada Müslümanlarla Hristiyanların bir arada yaşama kültürü de oldukça dikkati çekiyor.

Adaya başka bir ahşap köprüyle bağlanan ufak adacıktan oluşan ve turistlerin akınına uğrayan mezarlık da bu birlikte yaşama kültürünün en belirgin simgelerinden kabul ediliyor.

Haç simgeleriyle "ruhuna el fatiha" yazılı mezar taşlarının birbirine komşu olduğu mezarlık da özellikle Avrupalı turistlerin akınına uğruyor.

Mangrov ormanlarına karşı konumlanan mezarlık, deniz kabuklarının oluşturduğu bembeyaz zeminde beliren heybetli baobab ağaçlarıyla ziyaretçileri kendine hayran bırakıyor.

Adanın kara bağlantısından en uzak kısmında da Müslüman toplumu için Fadiouth Ulu Cami yer alıyor.

AA

Miçotakis, "Biri Ege'de, diğeri İyon Denizi'nde olmak üzere iki yeni büyük milli deniz parkı yapacağız." diye konuştu.

Bu parkların, Yunanistan'ın koruma altındaki deniz alanlarını yüzde 80 artıracağını ve Yunanistan'ın kara sularının üçte birini oluşturacağını ifade eden Miçotakis, deniz parklarında 2026'ya kadar ve koruma altındaki tüm deniz alanlarında 2030'a kadar trollerle avlanmanın yasaklanacağını kaydetti.

Miçotakis, bu yasaklara riayet edilebilmesi için insansız hava araçları ve yapay zeka gibi teknolojik araçlarla bölgede denetim yapılacağını ifade etti.

- Türkiye tepki göstermişti

Dışişleri Bakanlığından 9 Nisan'da yapılan yazılı açıklamada, Yunanistan Dışişleri Bakanlığının biri Ege Denizi'nde, diğeri İyon Denizi'nde iki yeni Deniz Parkı ilan edeceğini duyurduğuna dikkat çekilerek şunlar kaydedilmişti:

"Yunanistan'ın, Ege sorunları bağlamında öteden beri hemen her platformdan istifade etme çabası içinde olduğu bilinmektedir. İlişkilerimizde son dönemde görülen yumuşamaya rağmen Yunanistan'ın bu defa da çevreyle ilgili hususları istismar ettiği görülmektedir.

Ege sorunlarını ve egemenliği uluslararası anlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş bazı ada, adacık ve kayalıkların statüsüne ilişkin hususları kendi gündemi çerçevesinde kullanmamasını Yunanistan'a tavsiye ederiz."

Avrupa Birliği (AB) dahil üçüncü taraflara, "Yunanistan'ın çevre programlarına yönelik siyasi hamlelerine" alet olmaması konusunda ikazda bulunulan açıklamada, uluslararası deniz hukukunun, kapalı ya da yarı kapalı denizlerde kıyıdaş devletler arasında çevre konuları dahil işbirliğini teşvik ettiği, Türkiye'nin Ege Denizi'nde Yunanistan'la işbirliğine her zaman hazır olduğu vurgulanmıştı.

"Yunanistan'ın statüsü tartışmalı coğrafi formasyonlar üzerinde yaratması muhtemel fiili durumları kabul etmeyeceğimize tekraren dikkat çekeriz." ifadesine yer verilen açıklamada, söz konusu deniz parklarının, Ege Denizi'nde iki ülke arasındaki sorunlar bağlamında hukuki açıdan hiçbir sonuç doğurmayacağı belirtilmişti.

AA

Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda bu yıl 8'incisi düzenlenen Ulusal Antarktika Bilim Seferi'ne katılan bilim insanları, çalışmalarını Beyaz Kıta'nın çevre ekosistemini olumsuz etkilerden koruyacak ve kıtaya minimum ayak izi bırakacak şekilde yürüttü.

İklim değişikliğinin sonuçlarından en fazla etkilenen alanlardan biri olan Antarktika, büyük bir ekosisteme ev sahipliği yapıyor. Bu ekosistemde, kıtayı çevreleyen okyanuslarda yaşayan balinalar gibi büyük deniz memelilerinin yanı sıra 6 fok türü ve kıtanın simgesi olan penguenlerin 5 türü gözlemlenebiliyor.

Birçok deniz kuşu türünün de gözlemlenebildiği kıtada, sucul ekosistemlerde mikro ve makro boyutlarda birçok canlının yaşadığı da biliniyor.

8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi, 56 ülkenin taraf olduğu, 1961'de yürürlüğe giren Antarktika Antlaşmalar Sistemi'nde belirlenen kurallar kapsamında ve 2017'de kabul edilen Antarktika Antlaşması Çevre Koruma Protokolü'nde belirtilen şartlara uygun şekilde yürütüldü.

Katılımcılar, saha çalışmalarında çevre ve canlı yaşamının korunması için sefer öncesi kendilerine verilen eğitimler çerçevesinde tedbirler aldı. Bu tedbirlerin uygulanmasının kontrolü amacıyla seferde bir de çevre zabiti görevlendirildi.

8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Çevre Zabiti yüksek mühendis Aybike Gül Karaoğlu, AA muhabirine, hassas bir ekosisteme sahip olan Antarktika'da çevreye minimum ayak izi bırakacak şekilde hareket edilerek çalışılması gerektiğini söyledi.

Karaoğlu, sahaya gitmeden önce bütün katılımcılara gerek kıyafetlerinin gerekse bilimsel ekipmanları ve her türlü saha ekipmanının dezenfekte edilmesi gerektiği bilgisinin verildiğini dile getirdi.

Florada yer alan bitki örtüsü liken ve yosunlar çok hassas ve kırılgan yapıda oldukları için katılımcıların bunlara basmadan yürümesi gerektiğine dikkati çeken Karaoğlu, şöyle devam etti:

"Hayvanlara, üreme bölgelerine ve yuvalarına 10 metre mesafede yürüyerek onları rahatsız etmeden geçmeleri gerekmekte. Çünkü yaklaştıklarında alanlarını korumak için saldırganlaşıyorlar. Hayvanları rahatsız etmemek gerekiyor. Bunların haricinde ölü hayvanlarla kesinlikle temas edilmemesi gerekir. Özellikle şu anda yüksek patojenitesi olan kuş gribi salgını olduğu için hayvanlara yaklaşılan mesafe, hastalığı bir şekilde o bölgeye ve hayvanlara taşımamak için büyük önem arz ediyor."

Antarktika'da 6 fok türü bulunduğunu ancak bu türlerden sadece 4'üne Horseshoe Adası'nda rastladıklarını belirten Karaoğlu, "Bunlardan sıklıkla görülen fok türleri sırasıyla Weddell fokları, yengeçyiyen fokları, kürklü foklar ve daha sonrasında leopar foklarıdır. Yengeçyiyen fokları, krilleri süzmek için çok nadir görülen bir diş yapısına sahiptir. Aslında yengeç yemez, krillerle beslenirler ve leopar foklarıyla mücadele halindedir." diye konuştu.

- Horseshoe Adası'nda nadiren görülen leopar fokuna rastlandı

Türkiye'nin araştırma kampının bulunduğu Horseshoe Adası'nda nadiren görülmesine rağmen sefer sırasında leopar fokuna da rastladıklarına dikkati çeken Karaoğlu, "Leopar folkları, Antarktika'da deniz ekosisteminde bulunan çoğu besinle beslenmektedir. Çok sivri köpek dişlerine sahiptir ve erkek bireyler dişilerine kıyasla daha zayıf ama daha uzundur. Bazı sefer katılımcıları tarafından gördüğümüz leopar fokunun erkek olduğu tespit edildi." dedi.

Horseshoe Adası'nda sıklıkla Weddell foku gördüklerini ifade eden Karaoğlu, "Weddell foklarının karın kısımlarının altı beyazdır ve ağırlıkları yaklaşık 400-500 kilogram civarındadır. 3 metre uzunluğundadır. Suya daldıklarında yaklaşık 45 dakika kadar nefeslerini tutabilmektedirler ve çok iyi yüzücüdürler." bilgisini verdi.

Karaoğlu, dünya genelinde yaşayan 17 penguen türünden Adelie ve İmparator penguenlerine sıklıkla rastlandığını belirterek, "Sub-Antarktika'da Gento ve miğfer türlerine rastlanmaktadır." ifadesini kullandı.

Aybike Gül Karaoğlu, Horseshoe Adası'nda ise sıklıkla Adelie penguenleri gördüklerini dile getirerek, "Adelie penguenleri, İmparator penguenlerine kıyasla çok küçüktür. En uzun penguen türü 122 santimle İmparator, en küçük penguen türü ise Adelie penguenleridir. Adelie penguenleri 46-71 santim uzunlukta, 3,5-6 kilogram ağırlıktadır. Krill ve balıkla beslenmektedir. Çok iyi yüzücüdür. Yaklaşık 175 metreye dalabilmektedir." diye konuştu.

Karaoğlu, Antarktika'da, kuşların, balıkların, balinaların, penguenlerin neredeyse bütün canlıların temel besin kaynağının kriller olduğunu ve bazı çalışmalara göre her yıl yaklaşık olarak 250 ton kril tüketildiğini söyledi.

AA

Gulampur, Somali'de gözaltına alınan ve 6 yıl hapis cezasına çarptırılan 33 İranlı balıkçının serbest bırakıldığını belirtti.

İranlı 33 kişi, geçen yıl yaz aylarında Somali emniyet güçleri tarafından Hint Okyanusu'nda el konulan gemilerde gözaltına alınmış ve 6 yıl hapse mahkum edilmişti.

İran söz konusu gemilerin Somali makamlarından alınan izinle balık avladığını iddia ederken, Somali ise bahsedilen ruhsatın kanun dışı yollardan sağlandığını öne sürmüştü.

AA

Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleştiren, 24 kişilik bilim heyetinin yer aldığı 8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi, 36 gün süren başarılı çalışmalarla tamamlandı.

Sefere katılan bilim insanları, yıllardır araştırdıkları en önemli konulardan biri olan deniz buzu ve buzul takipleri sonucunda buzların içindeki saklı bilgilere ulaşmayı hedefledi. Dünyanın farklı dönemlerindeki buzul oluşum süreçlerini de inceleyen bilim insanları, buzların içindeki yaşamı çözebilirlerse dünyanın geleceğini daha iyi anlayacaklarını düşünüyor.

Halihazırda büyük kısmı Antarktika ve Grönland'da bulunan buzullar, gezegenin en büyük tatlı su kaynağı olması sebebiyle dünyanın geleceği için önemli rol oynuyor. Yeryüzündeki tatlı su kaynağının yüzde 75'lik kısmının Antarktika'da bulunduğu biliniyor.

Buz dağları, buzullardan kopmuş, yüzer ya da deniz tabanına oturmuş olarak bilinen ve isimlendirilen şekilleriyle 7 ayrı tipte gözlemlenebiliyor. Sivri tepeli, kubbe, aşınmış, havuzlu, eğimli, tabla ve blok buz dağı şeklinde görüntülere sahip buz dağları, Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi ve Avrupa Uzay Ajansı gibi kurumlar tarafından izleme programlarıyla da takip ediliyor.

- "Kar ve buzul alanlardaki erimelerin yıllara oranla farklılıklarını ortaya koyduk"

8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yüksek lisans eğitimine başladığı günden beri buzullar ve buz dağlarıyla ilgili uydu verileriyle çalışmalar yaptığını söyledi.

Gidemedikleri veya sürekli gözlemleyemedikleri çok büyük alanların uzun zamanlı verilerle izlenmesinde uzaktan algılama imkanlarını kullandıklarını dile getiren Özsoy, 20 yıl boyunca yürüttüğü çalışmalara son yıllarda hızla eriyen buzulları da eklediğini ifade etti.

Özsoy, kendisi gibi öğrencilerini de kutup alanındaki çalışmalara yönlendirdiğini belirterek, "Bu sene de önceki yılların devamı niteliğindeki çalışmamızla İHA ve uydu tabanlı sistemlerle kar ve buzul alanlardaki erimelerin yıllara oranla farklılıklarını ortaya koyduk. Bu projenin çıktıları, Antarktika'daki kar ve buzul alanlarının sürekli olarak izlenmesi ve iklim modellerinin güncellenmesi, gelecekteki değişikliklerin tahmin edilmesi için çok önemli." diye konuştu.

- "Buz kütlesi, aslında dünyanın bütün verilerini içinde saklıyor"

8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Lideri Prof. Dr. Ersan Başar da buzulların nasıl oluştuğundan, farklı yapılarından, ekosistemi nasıl hareketlendirdiklerinden ve son yıllarda buzullarda yaşanan erimeden bahsetti.

Üzerindeki buz kütlesinin aslında dünyanın bütün verilerini içinde sakladığını ifade eden Başar, "Bunun içinde mineraller, bakteriler, canlılar, farklı ekosistemler sabit olarak kalarak günümüze kadar formlarını koruyabilmişler ve bazı ekosistemler oluşturmuşlar." dedi.

Başar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Buzulun içinde bulunan mineral maddeler, bakteriler, zaman içinde erimeyle birlikte etrafına dökülüyor ve birçok canlı da bunlardan beslenerek bir ekosistemle okyanusa doğru hareket ediyorlar. Bu buz dağlarının farklı tiplerine rastlayabiliyoruz. Buz dağları, buzul oluşumu sırasında hızlı bir şekilde yüksek basınç altında donmuş ise renklerinde farklılıklar görebiliyoruz."

- "Yerküre üzerindeki beyaz alanlar azaldığı için güneşin dünyamızı ısıtması artıyor"

Buz dağına yaklaşıldığında gazoz şişesi açıldığında çıkan köpükler gibi hava kabarcıklarının çıktığının görüldüğüne dikkati çeken Başar, buz oluşumu sırasında havanın sıkışarak kabarcıklar oluşturduğunu, bu kabarcıkların o buzul kaç milyon yıl önce oluşmuşsa o anki atmosferik veriyi gaz olarak dışarıya çıkardığını dile getirdi.

Ersan Başar, "Yerküre üzerindeki beyaz alanlar azaldığı için güneşin dünyamızı ısıtması artıyor ve böylelikle birbirini tetikleyen, domino taşı etkisi yapan bir sürecin içine giriyoruz. Özellikle Antarktika'da bir buz kütlesinin buz dağı olarak okyanusa gelmesi bizim henüz daha bilmediğimiz birçok minerali, bakteriyi, canlıyı sistem içine sokuyor. Aslında biz onları çözebilsek, bir buzul çağından kalan o buz parçasının içindeki hayatı çözebilirsek, içindeki gazları, mineralleri ve yaşamı çözebilirsek hayatın gerçeğini daha iyi anlayabileceğiz."

- "Küresel iklim değişikliğinin etkilerini net bir şekilde gözlemledik"

İstanbul Teknik Üniversitesi Geomatik Mühendisliği Bölümü de İHA ve uydu tabanlı gözlemlerle kar ve buzul alanlarında önemli miktarda erime tespit etti. Antarktika'da yıllardır uydu izleme programlarıyla projelerini yürüten ekip, Türkiye'nin bilimsel araştırma kampının da bulunduğu Antarktika Horseshoe Adası'ndaki erimeyi gösteren uydu görüntülerini yayınladı.

İTÜ Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mahmut Oğuz Selbesoğlu, Horseshoe Adası ve çevresinde yaptıkları araştırmalarda, küresel iklim değişikliğinin etkilerini net bir şekilde gözlemleyebildiklerini söyledi.

Selbesoğlu, "Son 5 yılda yoğunlaşarak devam eden izleme çalışmalarımızdan elde edilen veriler, buzul ve kar alanlarında alarm verici derecede erimelerin yaşandığını ortaya koydu. 2022 ve 2023 yıllarında sadece Horseshoe Adası'nda, özellikle kıyı alanlarda daha fazla olmak üzere yaklaşık yüzde 11 buzul kaybı kaydedilmiştir." diye konuştu.

AA

Santral işleticisi Tokyo Electric Power (TEPCO) firmasının, atık suyun okyanusa tahliyesini başlattığı Ağustos 2023 sonrası bu ilk ziyaretine yönelik Grossi, "memnuniyet" vurgusu yaptı.

Tahliye aşamalarında, trityum haricinde tüm radyoaktif elementlerin atık sudan filtrelendiğini kaydeden Grossi, sürecin, uluslararası standartlara uygun yapıldığını teyit ettiğini belirtti.

Atık suyun şu ana kadar "çevre üzerinde zararlı etkisinin bulunmadığına" işaret eden Grossi, verileri "memnuniyetle izlediğini" ve yerel balıkçılarla bir araya geldiğini de söyledi.

Grossi, "Her şeyin olması gerektiği gibi gittiğine dair güvenceyi sağlamanın bir yolu olarak, UAEA'nın, bağımsız çalışmasını sürdürmek için orada kalmaya devam edeceğine güveniyorlar." dedi.

- "Şeffaflık ön koşul"

Süreçte "tam şeffaflığın" önemini vurgulayan Grossi, "Güvenilir ilerleyiş için şeffaflık ön koşulumuz. Şeffaflık yoksa güvenilirlik de yoktur. Fukuşima'da yaptığımız, benzeri görülmemiş bir şey." ifadelerini kullandı.

Grossi, Tokyo'da görüştüğü Japonya Başbakanı Kişida Fumio'nun, ajansın faaliyetlerini desteklemek amacıyla UAEA'ya 20 milyon dolar sağlamayı taahhüt ettiğini de bildirdi.

Rafael Mariano Grossi, finansman desteğinin, kanser araştırmaları ve tıp gibi nükleer teknolojiyi kullanan çeşitli alanlarda UAEA'nın yürüttüğü bir dizi teşebbüsü desteklemek amacıyla kullanılacağını dile getirdi.

- Dördüncü evre sürüyor

Santral işletmecisi Tokyo Electric Power'a (TEPCO) göre, geçen yıl içinde ilki 24 Ağustos-11 Eylül, ikincisi 5-23 Ekim, üçüncüsü 2-20 Kasım'da tamamlanan işlenmiş atık su boşaltımında dördüncü evre şubatta başladı.

31 Mart 2024 itibarıyla sona erecek 2023 mali yılı kapsayan 4 evre boşaltım doğrultusunda, nükleer santralden toplamda 31 bin 200 ton atık su boşaltılmış olacak.

- Atık su tahliyesi

TEPCO, santraldeki radyoaktif atık suyun boşaltımını Ağustos 2023'te başlatmıştı. Atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa boşaltılıyor.

Santraldeki reaktörleri soğutma işlevi gören saf su içinde oluşan radyoaktif maddeler, Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) sayesinde trityum materyali haricinde ayrışıyor.

UAEA, Temmuz 2023'teki nihai raporunda, Japonya hükümeti ve TEPCO'nun radyoaktif özellikli atık su tahliye planının, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Japonya'da 2011'de 9 büyüklüğünde meydana gelen deprem ile sonrasındaki tsunaminin santraldeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral çevresi tahliye bölgesi ilan edilmişti.

AA

Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleştirilen 8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi, 36 günün ardından başarıyla tamamlandı.

Seferde bilim insanları, Antarktika'daki Horseshoe Adası'nda karasal, Marguerite Körfezi'nin bir parçası olan Lystad Körfezi'nde denizel alanlarda kıtanın geçmişine dair yaptıkları çalışmalarla gezegenin geleceği konusunda ipuçları aradı.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü'nden 8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi'ne katılan Doç. Dr. Murat Özkaptan, Marguerite Körfezi'nde "Horseshoe Adası'nın Paleomanyetizması: Tektonik Ve Paleoşiddet Değişimlerinin Belirlenmesi" projesi ile adanın jeolojik oluşumu, üzerinde bulunduğu Antarktika plakasının tektonik hareketleri ve yer manyetik alanın güney manyetik kutup bölgesinde zamanla nasıl değiştiği konusunda yaptığı çalışmaları tamamladı.

Doç. Dr. Murat Özkaptan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, proje kapsamında Horseshoe Adası'nın paleomanyetik değişimlerini inceleyeceğini ifade ederek, "Projemin iki önemli motivasyonu var. Birincisi, yer manyetik alanının zamansal değişimlerini ortaya koyabilmek, ikinci ise Horseshoe Adası ve civarından alınacak kayaçlardan bölgenin tektonik rotasyonunu ortaya koyabilmek." dedi.

Manyetik alanın insanlık tarafından bilinçli olarak kullanılmasının yaklaşık 2 bin yıl öncesine dayandığının altını çizen Özkaptan, manyetik alanın ilk olarak Çinliler tarafından keşfedildiğini ve yönlerini bulmada kılavuzluk etmesi amacı ile kullanıldığını anlattı.

Özkaptan, "Daha sonrasında yine bilim dünyası açısından son derece önemli keşiflerin yolunu açmış yerkürenin gizemli bir fiziksel özelliğidir. Bu özellik duyularımızla fark edilmese de canlıların ve tabiatın kendini idame ettirilmesi için son derece önemlidir. Güneşten ve uzaydan gelen zararlı ışınlara karşı bir nevi koruma kalkanı görevi görmektedir." bilgilerini verdi.

Manyetik alanın oluşturduğu bu kalkanın, jeolojik devirler içerisinde zaman zaman zayıfladığını veya güçlendiğini dile getiren Özkaptan, şu değerlendirmede bulundu:

"Horseshoe Adası'nı oluşturan farklı yaşlardaki kayaçlardan alınacak örnekler sayesinde, manyetik alanın geçmiş jeolojik dönemlerde nasıl davrandığıyla alakalı bilgiler elde edilecektir. Manyetik alanın geçmiş dönemlerdeki davranışlarının düzgün bir şekilde ortaya koyulmasıyla gelecekteki olası değişimlerin doğru bir kestirimi de sağlanmış olacaktır. Ancak bu şekilde, insanlığın devamlılığı için kritik öneme sahip olan yer manyetik alanının nasıl değişebileceği ile ilgili projeksiyon çalışmaları için son derece önemli veriler üretmeye çalışacağız."

Özkaptan, yer manyetik alanının, kayaçların oluşumu esnasında nüfuz ederek pusula ibresi gibi yönelim kazandırdığını anlatarak, jeolojik zaman sürecinde kazanılan bu mıknatıslanma yönlerinin değişebildiğini söyledi.

Bu değişmeye neden olan etkenin tektonizma olduğuna vurgu yapan Özkaptan, "Bu kayaç gruplarından farklı jeolojik yaşlarda ve konumlardan alınacak paleomanyetik örnekler sayesinde, adanın jeolojik oluşumu, kayaçlar arasındaki olası rotasyonel ve konumsal farklar ve bunlara neden olan tektonik deformasyon süreçleri hakkında bilgiler edinilmeye çalışılacaktır. Bu sayede, lokalde Horseshoe Adası ve civarının rotasyonel değişimi, geniş ölçekte ise adanın üzerinde bulunduğu Antarktika plaka hareketlerinin nasıl değiştiği ile alakalı sorulara cevap vermeye çalışacağız." şeklinde konuştu.

- "Horseshoe Adası'nın 0-40 metre su derinliği arasındaki deniz tabanını haritaladık"

İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri İşletmeciliği Enstitüsü'nden 8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi'ne katılan Doç. Dr. Denizhan Vardar da Horseshoe Adası'nın batısında yer alan Lystad Körfezi'nde, "Sığ deniz tabanı ve yakın kıyı alanları buzul kaynaklı yapılarının akustik ve yüksek ayrımlı İHA fotoları ile tanımlanarak haritalanması ve yakın geçmiş buzul hareketlerinin belirlenmesi"ne ilişkin projesini gerçekleştirdi.

Doç. Dr. Vardar, esas amacının deniz kıyısı ve yaklaşık 40 metre su derinliğine kadar olan deniz tabanının özelliklerini incelemek olduğunu aktararak, bu bağlamda yakın kıyı ile sığ deniz alanlarındaki kaya, kum ve çamur formasyonlarının belirlenerek bentik habitatların dağılımı ve sınırlarının haritalandırılacağını söyledi.

Antarktika kıtasında buzul hareketlerinin suyun altında bıraktığı izleri anlamanın ve araştırmanın önemine değinen Vardar, şöyle devam etti:

"Deniz tabanının görüntülenmesi için kendi enstitümüz bünyesinde olan yandan taramalı sonar cihazımızı kullandık. Bu cihaz akustik sinyalleri kullanarak görüntüleme yapmakta ve deniz tabanının fotoğraf gerçekliğinde görüntüsünü ortaya koymaktadır. Böylelikle Horseshoe Adası'nın 0-40 metre su derinliği arasındaki deniz tabanını haritaladık. Bunun üzerine gördüğümüz bazı yansımalarla beraber çamur ile kaya alanlarını işaretledik, aşınım ve depolanma alanlarının da belirlenmesi ile geçmiş buzul dönemi hareketleriyle ilgili şu anda kafamızda fikirler oluştu. Bunun yanında, gönderilen sinyal bir akustik sinyal olduğundan bazı alanlarda zemin doğrulaması yapmak gerekiyordu. Bunun için de su altı dronu sistemiyle belirlediğimiz bazı noktalara gidip görüntülerimizi aldık. Topladığımız yansıma verileri ile görüntüyü yan yana koyarak deniz tabanını doğrulamış olduk. Bu bakımdan başarılı bir çalışma oldu."

- "Geçmişin ve güncelin izleri denizin altında saklı kalıyor"

Denizdeki izlerin çok önemli olduğuna vurgu yapan Vardar, "Geçmişin ve güncelin izleri denizin altında saklı kalıyor, karadaki gibi yok olmuyor. Denizaltı sürekli birikim alanlarıdır. Deniz tabanında oluşan birikimler ve deformasyonların izleri suyun koruyuculuğu sayesinde sürekli burada saklı kalır. Karayla denizin en önemli farkı budur. Deniz sürekli korur, kara sürekli aşındırır ve aşınan malzeme de denize gelir." diye konuştu.

Doç. Dr. Vardar, yaptıkları çalışmanın farkının, deniz tabanı özelliklerinin anlaşılması ve bu kapsamda geçmişe dair bilgi edinmek olduğunu belirtti.

Vardar, "Horseshoe Adası'nın geçmişi de günümüzü de bütün hikayesi denizaltında saklı. Karada erozyonlar olur ve onların aralarındaki zamanlar kesintilidir ama denizin altını ve deniz tabanından daha derinleri görüntülediğinizde hem günceli hem de geçmişi görebiliyorsunuz. Bütün izler, bütün geçmiş denizin tabanında ve deniz altında her zaman bellidir." ifadelerini kullandı.

- "Geçmişte ve bugünde yaşananları anladığımızda geleceğimizi daha iyi anlayabiliriz"

Gebze Teknik Üniversitesi'nden 8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi'ne katılan Doç. Dr. Mehmet Korhan Erturaç da "Horseshoe Adası Basamaklı Kıyı Şekillerinin Haritalanması ve Tarihlendirilmesi" projesinin saha çalışmalarını tamamladı.

Antarktika'daki buzul örtüsünün erimesinin son 10 bin yıldan günümüze kara alanlarının yükselimine etkisini araştıran Erturaç, özellikle dünyanın genç tarihini anlamak için yer şekillerini ve depolarını çalıştığını anlattı.

Erturaç, amacının TAE-8 kapsamında Horseshoe Adası'nda birçok farklı yer dinamikleri sonucunda oluşmuş yer şekillerini detaylandırmak olduğunu dile getirerek, şöyle devam etti:

"Projemin temel nedeni ya da temel yaklaşımı ve hipotezi aslında buzul jeomorfolojisi, kıyı jeomorfolojisi ve akarsu jeomorfolojisi. Bunların etkileşiminde oluşan Gaul Koyu'nda bulunan basamaklı yer şekilleri, benim odak noktam. Bunları haritalayarak ve detaylı tarihlendirerek zaman içerisinde yani geçmişten son 10 bin yıldan günümüze Batı Antarktik Yarımadası'nın ne kadar hızla yükseldiğini anlamaya çalışıyoruz. Geçmişte ve bugünde yaşanan süreçleri anladığımız zaman geleceğimizi, gelecekte de başımıza gelecekleri daha iyi anlayabiliriz. Biz de burada 10 binlerce yıl içerisinde oluşmuş olan yapıları anlamaya çalışıyoruz."

Bugün buzullar arası dönemde yaşıyoruz. Gaul Koyu'nun oluşumu, daha doğrusu bütün Antarktika Yarımadası'ndaki yer şekillerinin oluşumu, bu buzul dönemlerindeki buzul erozyonu sonucunda oluşuyor. Buzulların hareketleri sonucunda oluşuyor. Gaul Koyu da bir buzul vadisi. Buzul çağı sona erdikten sonra buzullar geri çekilmeye, erimeye başladıktan ve deniz seviyesi yükseldikten sonra bu buzul vadisini deniz basıyor. Bugün arkamdaki yer şekli ve tam karşımda ise bu gerileyen buzulu görüyoruz. Buna Shoesmith buzulu adı veriliyor."

Shoesmith buzulu ve denizin birlikte işlediği çökelleri gözlemleyebildiklerini ifade eden Erturaç, bu çökelleri basamak basamak, tek tek mutlak yöntemlerle tarihlendireceklerini, ne zaman oluştuklarını anlayacaklarını, insansız hava araçlarıyla çok detaylı bir şekilde haritalayacaklarını, bu tarih ve yükseklikle Antarktika kıtasının ve özellikle Batı Antarktika'nın ne kadar hızla yükseldiğini anlamaya çalışacaklarını söyledi.

Doç. Dr. Mehmet Korhan Erturaç, kabaca tahmin ile Horseshoe Adası'nın yılda 1 ile 2 santimetre arasında yükseldiğinin altını çizerek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu yükselmenin nedeni tektonizma değil, buzulların geri çekilmesi. Yani kilometrelerce kalınlığında buzul çağında bir buzul örtümüz var. O buzulların erimesi ve bugünkü hali alması sonucunda kara alanları bu yük serbestlenmesine cevaben yükseliyorlar. Biz bunu ölçmeye çalışıyoruz ve buradan elde edeceğimiz bilgiler bütün Batı Antarktika için çok anahtar niteliğinde bize bir veri sağlayacak."

AA

ABD'deki Maine Üniversitesine bağlı Climate Reanalyzer internet sitesi ile NOAA verilerine göre 13 Mart Çarşamba, günlük ortalama deniz yüzey suyu sıcaklığının 21,2 derece ile rekor kırdığı gün oldu. Bir önceki en yüksek sıcaklık 21,1 derece ile geçen yılın ağustos ayında ölçülmüştü.

Avrupa Birliği İklim Değişikliği Servisi Copernicus'un raporuna göre ise şubat ayı, tarihteki en sıcak şubat olarak kayda geçti ve bu durum deniz yüzey suyu sıcaklıkları üzerinde de etkili oldu. Şubat ayı küresel deniz yüzey suyu sıcaklığı ortalaması 21,06 derece ölçülürken deniz yüzey suyu sıcaklığı, ay sonunda günlük 21,09 dereceye kadar ulaştı. En fazla ısınan bölgeler Atlantik Okyanusu ile Pasifik Okyanusu'nun orta kısımları, Hint Okyanusu, Akdeniz ve Karadeniz havzası, Kızıldeniz ve Basra Körfezi oldu.

NOAA'da görevli deniz bilimci Prof. Dr. Gregory C. Johnson, AA muhabirine, okyanus suyunun, sanayi devrimi öncesine kıyasla ortalama 1 derece daha sıcak olduğunu ve iklim değişikliğinin kaydedilen aşırı sıcaklıklardaki temel faktör olduğunu söyledi.

Okyanus yüzeyinde yaşanan sıcaklık artışlarının 2023'te rekor seviyelerde seyrettiğini hatırlatan Johnson, "Deniz yüzey suyu sıcaklığının 2023'te 2022'ye göre kabaca 0,25 derece arttığını düşünüyorum yani geçen yıl sıcaklıklar yaklaşık 20 yıllık ısınmaya eş değer bir artış gösterdi. Yıldan yıla El Nino ve La Nina hava olayları kaynaklı bazen değişimler olsa da bu, tarihin en büyük sıçramalarından biriydi. Öte yandan sıcaklığın hep böyle seyredeceğini söylemek için henüz erken." dedi.

Johnson, dünyanın 2023 öncesinde üç kış boyunca üst üste La Nina kışı yaşadığını ve La Ninaların, gezegeni serin tutarak küresel ısınmanın etkilerini hafiflettiğini, El Nino yılının başlangıcı olan 2023'te ise bu serinlik etkisinin ortadan kalktığını anlattı.

- İklim değişikliği dışındaki faktörler

Bu tarz dönemsel dalgalanmaların zaman zaman yaşanabileceğini belirten Johnson, iklim değişikliğinin yanı sıra yaşanan çeşitli faktörlerin de bu durumun nedeni olabileceğinin bilim insanlarınca tartışıldığını aktardı.

Bu faktörlerden biri olarak, çevreye ve insan sağlığına daha az zarar verdiği için deniz taşımacılığında kullanılan düşük kükürtlü dizel yakıtları işaret eden Johnson, bu yakıtların temiz olmasına karşın güneş ışığını uzaya geri yansıtan aerosoller yaydığını ve bunun deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki artışta etkili olabileceğini kaydetti.

Pasifik Okyanusu'ndaki Hunga Tonga Yanardağı'nda 2022'de yaşanan şiddetli patlamanın da 2023'teki aşırı sıcaklıkların bir nedeni olabileceği görüşünü paylaşan Johnson, "Bu patlama atmosfere çok fazla su buharı pompalandı. Tabii bu küçük bir etmen ama yine de potansiyel bir katkısı var." diye konuştu.

Johnson, okyanuslarda esen rüzgarların zayıflaması sonucu okyanus yüzeyindeki suların derinlere karışamamasının da yüzey suyu sıcaklıklarının artışında bir etmen olabileceğini vurguladı.

NOAA olarak yaklaşık 20 yıldır çeşitli robotik teknolojilerle 2 kilometreye kadar derinlikteki okyanus sıcaklıklarını ölçtüklerini anlatan Johnson, "Bu veriler bize sadece okyanusların yüzeyinin değil okyanus derinliklerinin de kilometreler boyunca ısındığını gösteriyor. Antarktika civarında görülen, oldukça soğuk olmasıyla bilinen ve okyanuslardaki sıcaklıkları emen sular dahi ısınmış durumda. Sera gazları sonucu iklim sistemlerine karışan ısının yüzde 90'ı okyanuslara karışıyor." değerlendirmesini yaptı.

- "Yüzeydeki oksijen derinlere inemiyor"

Okyanuslarda yaşanan sıcaklık artışının okyanus ekosisteminde değişimlere yol açtığına dikkati çeken Johnson, şöyle devam etti:

"Okyanuslarda yaşanan bu ısınma okyanuslardaki bazı hayvanların kutuplara doğru yönelmesine bazılarının ise daha derinlere gitmesine yol açıyor. Mercan resifleri gibi hareket edemeyen canlıların durumu ise daha farklı. Ekosistemin tamamı için önem arz eden mercan resiflerinde büyük bir kararma görüyoruz. Isınmaya bağlı olarak 'kızıl gelgitler' gibi zararlı alglerin de çoğaldığını söylemek mümkün. Birkaç sene önce benim yaşadığım Seattle bölgesinde bu zararlı alglerin çoğaldığını gördük. Birçok deniz kuşu, deniz memelisi öldü. Ayrıca bu durum çeşitli balıkçılık faaliyetlerini, bazı kabuklu deniz ürünleri avcılığını da etkiledi."

Okyanus yüzeyindeki yüksek sıcaklıkların derinlere karışamaması sonucu yüzeyde bir tabaka oluştuğuna işaret eden Johnson, bu tabakadan dolayı planktonların ihtiyaç duyduğu ve derin okyanuslarda bulunan besinlerin yukarı çıkamadığının, yüzeydeki oksijenin de derinlere inemediğinin altını çizdi.

Johnson, "Bunun sonucunda derin sularda yaşayan canlıların ihtiyaç duyduğu oksijen azalıyor. Oksijen ihtiyacını karşılamak isteyen bu canlılar yüzeye doğru gelmeye çalışıyor ama maalesef buradaki su, onlar için çok sıcak." ifadelerini kullandı.

Okyanusta yaşanan bu değişimlerin sadece okyanusta kalmadığını ve gündelik hayatı dahi etkilediğini dile getiren Johnson, sözlerini şöyle tamamladı:

"Deniz seviyeleri yükseliyor ve bu 'güneşli gün seli' olarak bilinen deniz seviyesinin yükseldiği bölgelerde yaşanan gelgitler sonucu oluşan su baskınlarının artması anlamına geliyor. Isınan denizler balıkçılık faaliyetlerini olumsuz etkiliyor ve dünyanın birçok yerinde insanların gelirleri buna bağlı. Dahası fırtınaların şiddeti artıyor çünkü tropik okyanusların yüzeyindeki ısı, daha güçlü kasırgaların dönmesi için gerekli enerjiyi sağlayarak onları daha yıkıcı hale getiriyor. Sonuç olarak tüm bunlar kesinlikle insanların hayatlarını etkiliyor."

AA

28 Şubat-17 Mart'ı kapsayan dördüncü evrede 7 bin 800 tonluk işlenmiş atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa tahliye edildi.

Firmanın planlaması doğrultusunda, 2023 yaz mevsiminden bu yana gerçekleşen 4 evrede, santralden toplam 31 bin 200 ton atık su Pasifik Okyanusu'na boşaltıldı.

- Atık su tahliyesi

TEPCO, santraldeki radyoaktif özellikli atık suyun boşaltımını Ağustos 2023'te başlatmıştı. Atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa boşaltılıyor.

Santraldeki reaktörleri soğutma işlevi gören saf su içinde oluşan radyoaktif maddeler, Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) sayesinde trityum materyali haricinde ayrışıyor.

UAEA, Temmuz 2023'teki nihai raporunda, Japonya'nın atık su tahliye planının, uluslararası güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Japonya'da 2011'de 9 büyüklüğünde meydana gelen deprem ile sonrasındaki tsunaminin santraldeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral çevresi tahliye bölgesi ilan edilmişti.

AA

Açıklamada, 21 Hint balıkçının "kara sularına girdikleri" gerekçesiyle Sri Lanka'nın kuzeybatısındaki Delft Adası yakınlarında gözaltına alındığı, balıkçıların iki teknesine de el konulduğu bildirildi.

ANI News'ün haberine göre de Hindistan'ın Tamil Nadu eyaletindeki Rameswaram bölgesinden Balıkçılar Birliğinin konuya ilişkin açıklamasında, bölgeden 480'i aşkın balıkçı teknesinin denize açıldığı belirtildi.

Açıklamada, balıkçıların Rameswaram'ın kuzeyindeki "Palk Bay" bölgesinde balık tuttukları ifade edildi.

Sri Lanka Donanması, 14 Ocak'ta ülkenin kara sularında "kaçak avlandıkları" gerekçesiyle 12 Hint balıkçıyı gözaltına almış, üç tekneye el koymuştu.

Donanmanın açıklamasında, geçen yıl yasa dışı faaliyetlerde bulunan 343 kişinin gözaltına alındığı ve binlerce kilogram kaçak mala el konulduğu kaydedilmişti.

AA

Keşif gezisi kapsamında 4 bin 800 metre derinlikteki Bounty Çukuru'ndan 1800 kadar örnek toplayan ekip, yaptıkları incelemeler sonucunda 100 civarında "yeni veya yeni olduğu düşünülen" okyanus canlısı türü keşfettiklerini bildirdi.

Bulunan yeni türler arasında düzinelerce yumuşakça, üç balık, bir karides ve bir kafadan bacaklı yer alıyor.

Ekibin liderlerinden deniz biyoloğu Alex Rogers, bölgedeki biyolojik çeşitlilikten etkilendiğini ve keşfedilen türlerin sayısının artmasının muhtemel olduğunu belirterek, "Daha fazla örnek üzerinde çalıştıkça bu sayının artacağını ve toplam sayının 100 yerine yüzlerce olacağını düşünüyorum." dedi.

AA

2011'de deprem ve tsunami sonrası hasar gören Fukuşima'da Dai-içi santralinde biriken radyoaktif özellikli atık suyun Pasifik Okyanusu'na tahliye planının gidişatı, ülke kamuoyunda gündem oluşturuyor.

Japonya'da 31 Mart 2024 itibarıyla sona erecek 2023 mali yılını kapsayan ilk 4 evre atık tahliyesi doğrultusunda nükleer santralden toplam 31 bin 200 ton atık su boşaltılmış olacak.

Bu süreçte, okyanusa tahliye edilen atık suyun durumu, tanklardaki doluluk, kimyevi materyallerin ayrıştırılması süreci, çevresel riskler ile tarafsız denetlemelerin gidişatı merak ediliyor.

- ALPS filtreleme

Tokyo Electric Power (TEPCO) işletimindeki Fukuşima Dai-içi Nükleer Santralinde 1, 2 ve 3 numaralı reaktörler, Mart 2011'de tsunamide hasar gördü.

Soğutma işlevini yitiren reaktörlerde, çekirdek erimeleri meydana geldi. Eriyik nükleer yakıt, enkaz halinde tesis içerisinde kaldı.

Yakıt enkazını soğutmak üzere su kullanılıyor, kullanılan su kirleniyor. Kirlenen su, yüksek konsantrasyonda radyoaktif madde içeriyor.

Reaktör binalarına yer altı ve yağmur suları da akıyor. Bu sular, birbirine karışarak günde yaklaşık 100 ton kirli su oluşmasına yol açıyor.

TEPCO, radyoaktif madde miktarını, ulusal standardın altına indirmek amacıyla Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) olarak tanınan filtrelemeyi kullanıyor.

- Ocak 2024 itibarıyla 1,37 milyon metreküp kirli su

ALPS filtrelemesi vasıtasıyla işlem gören bu suya "işlenmiş su" adı veriliyor. Bu sudaki 60'ı aşkın radyoaktif madde ayrışabilirken, "trityum" ise ayrışmıyor. Trityum işlenmiş suda kalıyor.

Mevcut teknoloji ile ayrıştırılamayan trityum içeren işlem görmüş su, santral yerleşkesindeki tanklarda depolanıyor.

TEPCO, uyguladığı çok katmanlı önlemler sonucunda, günlük ortalama üretilen kirli su miktarını 2014'te 540 metreküpten, 2020'de 140 metreküpe düşürebildi.

Santral yerleşkesinde bini aşkın depolama tankı bulunduğu bildiriliyor. Renkleri beyaz, gri ve mavi olan farklı modellerde tankların ortalama hacmi 1000 metreküp.

Tankların diplerine kurulan çadır görünümlü büyük tentelerin, şiddetli yağış halinde, yağmur sularının, sızıntı önleyici kanallara girmesini önlemesi hedefleniyor.

- Trityum ve insan ilişkisi

"Hidrojenin akrabası" şeklinde bilinen ve teknik olarak "Hidrojen-3" olan trityum materyali, normal su molekülünden iki fazla nötrona sahip.

Trityum materyali, hidrojenle benzer kimyevi özelliklere sahip olduğundan oksijenle bağ kurabiliyor ve temel olarak su olarak bulunuyor.

İçme suyu ve insan vücudu dahil doğal ortamlarda bulunabilen trityumun, yaydığı "beta radyasyonu" ince ve zayıf bir kağıt parçasıyla engellenebiliyor.

Günlük yaşamda su tüketimiyle trityum vücuda geçerken, insan metabolizması, dışkı yoluyla bu materyali atarak, vücutta birikme ve yoğunlaşmasını önlüyor.

- 40'ta 1'in altına düşürüyor

İşlenmiş suyu büyük miktarda deniz suyuyla seyrelten TEPCO, trityum konsantrasyonunu ulusal standardın 40'ta 1'inin altına düşürüyor.

Radyoaktiviteye sahip maddeler içeren suların doğal ortama tahliyesiyle ilgili Japonya hükümetinin nükleer düzenlemelerine uyum sağlanıyor. Ulusal standart, litre başına 60 bin bekerel seviyesinde. TEPCO, seyreltmeyle oranı litre başına 1500 bekerelin altına düşürebildiğini bildiriyor.

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) belirlediği kılavuz doğrultusunda, içme suyu kalitesi için trityumun10 bin bekerel seviyesinin altında olması gerekiyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına (UAEA) göre, hidrojen izotopu olan trityum içeren suyun, normal hidrojen içeren suyla neredeyse aynı kimyasal özelliklere sahip olması nedeniyle, trityumu sudan ayırmak teknik olarak çok zor.

Düşük miktarda suda yüksek yoğunlukta trityum bulunması halinde trityumu sudan ayrıştırabilen teknolojiler mevcut ancak Fukuşima'daki santralde depolanan yüksek miktarda su, düşük trityum yoğunluğuna sahip olduğu için bu teknolojiler uygulanamıyor.

- Deniz seviyesinin 12 metre altında

ALPS filtrelemesiyle ayrışmayan ve bilimsel olarak "trityum bulanıklı" olarak tanımlanan işlenmiş su, seyreltme sonucu tahliyeye hazır hale getiriliyor.

Tahliyenin yapılacağı bölge, nükleer santral sahasının yaklaşık bir kilometre açıklarında bulunuyor. Tanklardaki su, denizin altına inşa edilen tünel vasıtasıyla boşaltılıyor.

Böylelikle atık su, sahil hattındaki deniz suyu sirkülasyonuna değil denizcilik faaliyetlerinin rutin yapıldığı kıyı bölgelerden uzaktaki okyanus sularına karışabiliyor.

Deniz seviyesinin 12 metre altına inşa edilen, depreme dayanıklı duvarlar, olası sızıntılara karşı su sızdırmaz malzemeyle iki kat kaplanarak betonarmeden yapıldı.

- Üç boşaltımda anormallik olmadı

Nisan 2021'de Japonya hükümeti, arıtılmış suyu okyanusa boşaltma planını resmen duyurmuştu. Atık su boşaltımı Ağustos 2024 itibarıyla resmen başladı.

2023 yılı içinde ilki 24 Ağustos-11 Eylül, ikincisi 5-23 Ekim, üçüncüsü 2-20 Kasım'da tamamlanan işlenmiş atık su boşaltımında dördüncü evre ise şubat sonunda başladı.

Buna göre, 17 gün boyunca 7 bin 800 tonluk atık su, deniz seviyesinin altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa, Pasifik Okyanusu sularına salıveriliyor.

31 Mart 2024 itibarıyla sona erecek 2023 mali yılı kapsayan 4 evre atık su boşaltımı doğrultusunda nükleer santralden toplamda 31 bin 200 ton atık su boşaltılmış olacak.

TEPCO açıklamasına göre, önceki üç boşaltımda, kıyı bölgesini kapsayan sularda anormal trityum seviyeleri saptanmadı.

Ocak 2024 itibarıyla yerleşkede halen 1,37 milyon metreküp kirli su bulunuyor.

- Şubatta sızıntı yaşandı

Santralde biriken kirli sudan radyoaktif maddeleri arındıran sistemin bulunduğu binanın havalandırmasında şubat ayı başında sızıntı saptanmıştı.

Radyoaktif madde içeren yaklaşık 5,5 ton kirli suyun, havalandırma çıkışı etrafına sızdığı tespit edilmişti. Sisteme kirli su akışının durdurulmasıyla, sızıntının kesildiği bildirilmişti.

TEPCO yetkilileri, suyun "sezyum ve stronsiyum dahil 22 milyar bekerel radyoaktif madde içerebileceği" tahmininde bulunmuştu.

Radyoaktif madde içeren suyun büyük bir kısmı toprağa sızarken, yakın bölgede bulunan drenaj kanallarındaki incelemelerde önemli düzeyde anormallik saptanmamıştı.

İşletici firmanın, suyun sızdığı bölgeyi "girilmez" statüsüne aldığı, bu bölge ve çevresindeki toprağın toplanması dahil prosedürleri ivedilikle başlattığı aktarılmıştı.

Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı Saito Ken, TEPCO yetkilileriyle görüşmesinde, sızıntı durumunun tekrarına karşı "Tek hata bile toplumun güveninin kaybolmasıyla sonuçlanabilir." demişti.

Olayın ülke içi ve dışında endişelere yol açtığına dikkati çeken Japon Bakan Saito, şirketten olası sızıntılara karşı "güvenliğin sağlanması için aktif adımlar atılmasını" talep etmişti.

- "UAEA, daimi burada"

1957'de kurulan UAEA, Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde "nükleer gözlemci" olarak tanınıyor. UAEA, nükleer enerjinin barışçıl kullanımı ve nükleer silahların yayılmasını önlemeyi hedefliyor.

Hükümet ile UAEA, Temmuz 2021'de anlaşma imzaladı. Bu doğrultuda UAEA, Japonya'nın tahliye öncesi ve sonrası faaliyetleri ile sürecin şeffaflığını tetkik edilmesinde işbirliği yapıyor.

UAEA 2023'te yayımladığı nihai raporunda, işletici TEPCO ve Japonya hükümetinin, atık suyun tahliyesi planının, nükleer güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğu bildirdi.

Raporda, "ALPS ile seyreltilen suyun tahliyesinde her yıl salınacak toplam trityum miktarının, doğal süreçlerle her yıl atmosferde üretilen radyonüklit miktarının çok altında olacağı unutulmamalı" denildi.

Planının işletilmesi sürecini UAEA'nın izlemeye devam edeceğini kaydeden UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, "UAEA, gelecek yıllarda daimi burada olacak, faaliyetleri gözden geçirecek ve değerlendirecek." dedi.

- Santralin devreden çıkarılması "hayati"

Tahliyenin dördüncü evresi dahil yaklaşık 31 bin ton atık suyun henüz az sayıda tanka eş değer olduğu göz önüne alındığında, tahliye sürecinin ilerleyen dönemlerde sıklaştırılacağı kaydediliyor.

Bir yıllık süre zarfında boşaltım evresi sayısı net belirtilmezken, ilk 4 evrenin 7 ay içerisinde gerçekleştiği göz önüne alındığında, atık su tahliyesinin 30 yıl sürebileceği iddia ediliyor.

2023 itibarıyla santraldeki atık su tanklarının yüzde 97 doluluk kapasitesine ulaştığı, boşaltılmadığı takdirde yıllık depolama maliyetinin 900 milyon doları aştığı bildirilmişti.

TEPCO "karmaşık, çok katmanlı ve büyük ölçekli" şeklinde nitelediği, santralin sökülmesi ve devreden çıkarılmasının 3 faz halinde ve toplamda 40 yıla yakın sürmesini bekliyor.

Japonya hükümeti, 2011'de deprem ve tsunami sonrası çekirdek erimesi yaşayan nükleer santralin hizmetten çıkarılması için atık suyun serbest bırakılmasını "hayati" olarak görüyor.

AA

Yönetmelikle, bayrağına bakılmaksızın Türk deniz yetki alanları dahilindeki yerlerde ve buralarla bağlantılı bölgelerde teknelerinin uyması gereken kurallara ilişkin hususlar düzenlendi.

Bu kapsamda, tüm teknelerin denizde çatışmayı önlemek için taşıyacakları ve gösterecekleri fener ve alametler, verecekleri sadalı sis ve manevra işaretleri, gözetecekleri seyir kuralları, tehlikeye düştükleri zaman yardım istemek için kullanacakları işaretler belirlendi.

Tekneler, bu yönetmelikle birlikte COLREG 72 Sözleşmesi'nde yer alan kurallara uymakla yükümlü kılındı.

COLREG 72 Sözleşmesi'nin güncel metni, Denizcilik Genel Müdürlüğü internet sitesinde yayımlanacak. Gemiler, bu yönetmelik ve sözleşmenin metnini bulundurmak ve uymak zorunda olacak.

Mevzuat hükümlerine aykırı davrandığı saptanan tekne ilgililerine yönelik ilgili mevzuat kapsamında işlem yapılacak.

AA

UAEA'nın atık suyun güvenliğini bağımsız olarak gözlemlediğini belirten Grossi, Japonya hükümeti ve işletici firmanın Ağustos 2023'te başlattığı, atık suyun Pasifik Okyanusu'na tahliyesinin, uluslararası güvenlik standartlarına uygun olduğunu yineledi.

- "Tam şeffaflık bu süreçte tek panzehir"

Tahliyeye karşı çıkan ya da gidişata yönelik endişelerini açıklayan Çin gibi ülkelere karşı tutuma değinen Grossi, "kaygıları ortadan kaldırabilecek diyaloğun" sürdüğünü ve bu ülkelerin "durumu yavaş yavaş anladıkları izlenimi edindiğini" belirtti.

Atık suya ilişkin oldukça fazla "yanlış bilgi ve kafa karışıklığı" bulunduğunu kaydeden Grossi, "tam şeffaflığının" bu süreçte tek "panzehir" olduğunu söyledi ve UAEA'nın "anlayışı artırmak" için bilimsel verileri ülkelerle paylaşacağını da sözlerine ekledi.

- "Son damlası boşalana kadar UAEA ile işbirliği"

Başkan Grossi, gezisi kapsamında Tokyo'da bir araya geldiği Japonya Kabine Baş Sekreteri Hayaşi Yoşimasa ile görüşmesinde ise, radyoaktif atık suyun analizine yönelik ikili işbirliğinin sürdürülmesinde mutabık kaldı.

Hayaşi görüşmede, UAEA'nın atık suyun tahliyesini gözlemleyişini "önemli bulduklarını" belirterek, Japonya hükümetinin, "son damlası boşalana kadar" uluslararası kuruluşla yakın çalışmaya devam etmek istediğini belirtti.

Grossi liderliğindeki heyetin hafta içinde Fukuşima Dai-içi'de santrali ziyaret ederek yerinde gözlemler yapması bekleniyor.

- Dördüncü evre sürüyor

Santral işletmecisi Tokyo Electric Power'a (TEPCO) göre, geçen yıl içinde ilki 24 Ağustos-11 Eylül, ikincisi 5-23 Ekim, üçüncüsü 2-20 Kasım'da tamamlanan işlenmiş atık su boşaltımında dördüncü evre şubatta başladı.

31 Mart 2024 itibarıyla sona erecek 2023 mali yılı kapsayan 4 evre atık su boşaltımı doğrultusunda nükleer santralden toplamda 31 bin 200 ton atık su boşaltılmış olacak.

- Atık su tahliyesi

TEPCO, santraldeki radyoaktif atık suyun boşaltımını Ağustos 2023'te başlatmıştı. Atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa boşaltılıyor.

Santraldeki reaktörleri soğutma işlevi gören saf su içinde oluşan radyoaktif maddeler, Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) sayesinde trityum materyali haricinde ayrışıyor.

UAEA, Temmuz 2023'teki nihai raporunda, Japonya'nın atık su tahliye planının, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Japonya'da 2011'de 9 büyüklüğünde meydana gelen deprem ile sonrasındaki tsunaminin santraldeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral çevresi tahliye bölgesi ilan edilmişti.

AA

Açıklamada, iklim değişikliği nedeniyle küresel sıcaklıkların ve dolayısıyla deniz sıcaklığının artışının bu türün denizlerdeki nüfusunun artmasına yol açtığı aktarıldı.

Rodos'taki deniz suyu sıcaklığının yılın bu döneminde genelde 16 derece olduğuna dikkat çekilen açıklamada, bu yıl ise bu dönemde deniz suyu sıcaklığının Rodos'ta 19 dereceyi bulduğu vurgulandı.

Açıklamada, denizanalarının çoğalmasının en önemli sebeplerinden birinin de denizanalarıyla beslenen deniz kaplumbağaları sayısının azalması olduğunun altı çizildi.

Çapı 1 metreye kadar ulaşabilen göçmen denizanaları 1970'lerden bu yana Süveyş Kanalı aracılığıyla Hint ve Pasifik okyanuslarının tropik sıcak sularından Akdeniz'e giriş yapıyor.

"Göçmen denizanaları", deriyle temas ettiğinde yoğun acı ve kaşıntıya neden oluyor.

AA

BBC'nin haberine göre, İngiltere'deki Bath Üniversitesinden araştırmacılar, Fas'ın Khouribga şehrindeki bir madende buldukları iskelet kalıntılarını inceledi.

Kalıntıların yaklaşık 8 metre uzunluğunda, "korkunç yüzü ve bıçak gibi dişleri" olan mosazor familyasından yeni bir türe ait olduğunu belirleyen araştırmacılar, bu deniz kertenkelesinin, Fas kıyılarında, Atlantik Okyanusu'nda besin zincirinin tepesindeki yırtıcılardan biri olduğunu ifade etti.

Kalıntıları bulunan deniz kertenkelesinin yaklaşık 66 milyon yıl önce tyrannosaurus rex (T-rex) gibi dinozorlarla aynı dönemde yaşamış olabileceğini kaydeden araştırmacılar, keskin dişleri nedeniyle bu mosazor türüne "khinjaria acuta" adını verdi.

Bilim insanları, bu ismi Arapça "hançer" anlamına gelen "khinjar" ve Latince "keskin" anlamına gelen "acuta" kelimelerin birleşimiyle oluşturdu.

Mosazorların, dinozorlar döneminde Antarktika'da yaşayan ve nesli tükenen büyük deniz sürüngenleri olduğu belirtiliyor.

Araştırmanın sonucu, "Science Direct" adlı internet sitesinde yayımlandı.

AA

Buna göre, 17 gün boyunca 7 bin 800 tonluk atık su, deniz seviyesinin altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa, Pasifik Okyanusu sularına salıverilecek.

31 Mart 2024 itibarıyla sona erecek 2023 mali yılı kapsayan 4 evre atık su boşaltımı doğrultusunda nükleer santralden toplamda 31 bin 200 ton atık su boşaltılmış olacak.

- Atık su tahliyesi

TEPCO, santraldeki radyoaktif atık suyun boşaltımına Ağustos 2023'te başlatmıştı. Atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa boşaltılıyor.

Santraldeki reaktörleri soğutma işlevi gören saf su içinde oluşan radyoaktif maddeler, Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) sayesinde trityum materyali haricinde ayrışıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Temmuz 2023'teki nihai raporunda, Japonya'nın atık su tahliye planının, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Japonya'da 2011'de 9 büyüklüğünde meydana gelen deprem ile sonrasındaki tsunaminin santraldeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral çevresi tahliye bölgesi ilan edilmişti.

AA

Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleşen 8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi ekibi, Antarktika'daki Horseshoe Adası'nda çalışmalarını sürdürüyor.

Aralarında yabancıların da bulunduğu bilim ekibi, çevre ve kirlilik araştırmaları, oşinografi ve hidrografi çalışmaları, atmosfer ve uzay gözlemleri, jeoloji ve jeofizik, enerji sistemleri, meteorolojik ölçümler, batimetri haritalarının üretilmesi gibi farklı alanlarda çalışma yaptı.

8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Lideri Prof. Dr. Ersan Başar, AA muhabirine, bir aylık süre boyunca 22 ayrı projeyle dünyanın geleceği için sordukları soruların cevaplarını aradıklarını söyledi.

Bu projeler arasında yer alan "Antarktika Yarımadası Deniz Suyunda Çözünmüş Dağılmış Petrol Hidrokarbonlarının Dağılımı ve Parmak İzi Analizi" çalışmasına değinen Başar, Antarktika'daki okyanus suyunda bulunan petrol kirliliğinin nereden geldiği sorusunun cevabını aradıklarını anlattı.

- Türk bilim insanlarının araştırmaları

8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Lider Yardımcıları Dr. Atilla Yılmaz ve Kaptan Doğaç Baybars Işıler, "Horseshoe Adası Sucul Ekosistemlerinde İnsan Kaynaklı Etkilerin İncelenmesi" projesiyle "Antarktika'daki göllerde insan kaynaklı kirleticilerin seviyesi ekosistemi tehdit edecek düzeyde mi?" sorusuna yanıt bulmaya çalıştı.

Ayrıca seyir ve can emniyetinin kutup bölgelerinde daha fazla nasıl geliştirilebileceğine dair araştırmalar yapıldı.

8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Çevre Zabiti yüksek mühendis Aybike Gül Karaoğlu da "Horseshoe Adası Deniz ve Kıyı Ekosistemi'nde Antropojenik Etkilerin Belirlenmesi" projesiyle, Antarktika deniz ekosisteminde insan kaynaklı kirleticiler olup olmadığını, varsa miktarı ve içeriğini araştırdı.

Bilim seferinin tıp personeli Doç. Dr. Bengüsu Mirasoğlu da "VIII. Ulusal Antarktika Bilimsel Seferi Tıbbi Danışmanlık ve Tıbbi Saha Hizmeti" çalışmasıyla "kutup bölgelerinde sağlık hizmetlerinin nasıl daha iyi ve ideal hale getirilebileceğine" dair çalışmalar yaptı.

- Buzullarda meydana gelen değişimin boyutlarının ne seviyede olduğu araştırıldı

Sefer katılımcısı Erhan Aslan, "Küresel Güneş Radyasyonunun Uzun Vadeli Değişimleri ve Antarktika'daki Potansiyel Etkileri" başlıklı çalışmayla "Antarktika'da uzun vadede güneşlenme radyasyonunun değişimi ve atmosferin diğer bileşenleri izlenerek ampirik modeller üretilebilir mi?" sorusunun cevabını aradı.

Dr. Fahri Karabulut da "İHA-GPR ve İHA-Fotogrametri Gözlemleriyle Antarktika Horseshoe Adası'nda Buzul İzleme ve 3 Boyutlu Modelleme" projesiyle "küresel iklim değişikliği sonucunda buzullarda meydana gelen değişimin boyutlarının ne seviyede" olduğunu araştırdı.

Sefer katılımcısı mühendis Zafer Şahingöz ise "Horseshoe Adası Otomatik Meteoroloji Gözlem İstasyonu Bakım-Onarımı" çalışmasında, "İstasyondaki verileri toplayıp inceleyerek, bu verileri üreten algılayıcıların bakım-onarımını yaparak daha doğru ve kararlı çalışabilir mi?" sorusunun cevabını aradı.

Mühendis yüzbaşı Yunus Aytaç Akdoğan da "Sabit GNSS istasyonunun bakım ve onarım ve GNSS verilerinin toplanması" projesiyle "Dismal ve Horseshoe adalarının yıllık mm mertebesinde jeodinamik hareketliliğinin ne kadar olduğu" sorusuna yanıt bulmaya çalıştı.

Sefer katılımcısı Sey. Asb. Kd. Üstçavuş Mehmet Cihan Erol da "Antarktika Horseshoe Adası Hidrografik Mesaha Çalışmaları" ile "seyir haritası üretimi için gerekli derinliklerin toplanması, seyir tehlikelerinin tespit edilmesi ve seyre engel tehlikeli bölgelerin belirlenmesi" konusunda çalıştı.

Pror. Dr. Ertuğrul Ağırbaş, "Horseshoe Adası (Antarktika) Fitoplankton Fonksiyonel Grup Oranlarının HPLC Pigment Analizi ile Belirlenmesi ve Belirteç Pigment Kompozisyonu" projesiyle "Değişen iklim koşulları altında Antarktika ekosisteminin sürdürülebilir yönetimine ve iklim değişikliğine uyum çabalarına katkı sağlayacak fitoplankton fonksiyonel grupları, besin tuzu dinamiği ve hidrografik özelliklerinin güncel durumu nedir?" sorusunun cevabını aradı.

- Plastik kirliliği ele alındı

Sefer katılımcısı Prof. Dr. Ülgen Aytan ise "Antarktika Horseshoe Adası'nda Plastik Kirliliği, Kaynakları ve Risk Analizi" çalışmasıyla "Gezegenimiz üzerinde en hızlı büyüyen tehdit olan plastik kirliliği Antarktika sucul (deniz ve tatlı su) ekosisteminde ne boyuttadır? Olası kaynakları nelerdir ve mevcut plastikler bu özel ekosistem için ne tür riskler teşkil etmektedir?" soruları üzerinde araştırmalarda bulundu.

Doç. Dr. Mehmet Korhan Erturaç, "Horseshoe Adası Basamaklı Kıyı Şekillerinin Haritalanması ve Tarihlendirilmesi" projesiyle "Antarktika'daki buzul örtüsünün erimesinin son 10 bin yılda kara alanlarının yükselimine nasıl etki ettiğini" inceledi.

Dr. Mehtap Dursun ise "Antartika Kıtası'nda Su Örneklerinde Yarı Uçucu Organik Bileşiklerin Karıştırma Barı Sorptif Ekstraksiyon TDU-GCMS/MS Yöntemi ile Tespit Edilmesi" projesiyle "Antarktika bölgesinin kıtasal sularında mikrokirleticiler var mıdır? Varsa seviyesi ve kökenini nedir?" sorularının cevabını aradı.

Dr. Denizhan Vardar da "Horseshoe Adası (Batı Antarktika) Sığ Deniz Tabanı ve Yakın Kıyı Alanları Buzul Kaynaklı Yapılarının Akustik ve Yüksek Ayrımlı İHA Fotoları ile Tanımlanarak Haritalanması ve Yakın Geçmiş Buzul Hareketlerinin Belirlenmesi" çalışmasıyla "deniz tabanı çökel birimlerinin nasıl dağıldığı, aşınım ve depolanma alanlarının karakterleri ve oluşum mekanizmalarının neler olduğu ve kıyı ile ne gibi etkiler bıraktığı" konusunda araştırmalarda bulundu.

Murat Özkatan ise "Horseshoe Adasının Paleomanyetizması: Tektonik ve Paleoşiddet Değişimlerinin Belirlenmesi, Marguerite Körfezi, Antarktika" projesiyle "Horseshoe adası jeolojik oluşumu, üzerinde bulunduğu Antartika plakasının tektonik hareketleri ve yer manyetik alanın güney manyetik kutup bölgesinde zamanla nasıl değişti?" sorularına yanıt aradı.

- Yeni nesil bataryaların kutup şartlarında nasıl performansı sergileneceği araştırıldı

Sefer katılımcısı Prof. Dr. Nüket Sivri, "Kutup Bölgelerinde Kritik Hammadde (KHM) Konsantrasyonlarının Belirlenmesi ve Potansiyel Ekolojik Risk İndeksinin Kutup Bölgelerine Uyarlanması" çalışmasıyla, "Endüstriyel üretim ve ekonominin sürdürülebilir işleyişi için önem taşıyan KHM'ler, Antarktik Bölgesi sucul ekosistem sağlığını nasıl etkiler? KHM kaynaklı olası toksik etkiler ve antropojenik baskılar her iki kutup bölgesinde de gözleniyor mu? Antarktika Kutup Bölgesi için uyarlanan potansiyel ekolojik risk indeksi (PERI), Arktik Kutup Bölgesinde oluşturulan indexten ne kadar farklı olabilir?" sorularının cevabı için araştırmalarda bulundu.

Doç. Dr. Hüseyin Ayhan Yavaşoğlu, "Kutup Şartlarına Uygun Enerji Depolama Sistemi Geliştirilmesi" çalışmasına ilişkin, "Proje kapsamında zorlu kutup şartlarında kullanılabilecek yeni nesil batarya hücrelerine sahip enerji depolama sistemi geliştirildi. Sistemimiz, mobil araçlara özgü sürüş çevriminde kullanım testine alınmasıyla yeni nesil bataryaların kutup şartlarında nasıl performansı sergileneceği sorusunun cevabını aradık." dedi.

- AA foto muhabiri Coşkun, "küresel iklim değişikliğinin etkilerini tüm dünyaya duyurmayı" amaçladı

Sefer katılımcısı Oleg Vassilev de "Horseshoe Adası'nda İHA-GPR Gözlemlerine Dayalı Buzul İzleme ve 3 Boyutlu Modellenmesi" projesiyle "Sıcaklık artışına tepki veren buzulların modellenmesi ve simülasyonu için veri setini farklı bir yaklaşımla zenginleştirebilir miyiz? sorusunun cevabını aradı.

Antonio Fernandez ise "PARANTAR İsimli Çalışmanın Amacı, Doğal Dinamiklerle Ve Aynı Zamanda İnsan Kaynaklı Faaliyetlerle İlişkili Holosen Buzullaşma Sürecini İncelenmesi" çalışmasıyla "son 200 yıldaki buzullaşmanın Holosen'in ilk dönemlerine göre daha hızlı gerçekleşip gerçekleşmediğini" araştırdı.

Dr. Sofia Galban Mendez de "MICROAIRPOLAR" isimli projesiyle, "kutup bölgelerindeki mikroorganizmaların biyocoğrafyası, taşınımı ve adaptasyonu" üzerinde çalışmalarda bulundu ve "Mikroorganizmaların havaya yayılma kabiliyeti nasıldır?" sorusunun yanıtını bulmaya çalıştı.

Shweta Dutta ise "Antarktika'da Aydınlatma Kaynaklı Whistler Dalgaları" projesiyle "ABD'nin güneydoğusundaki yıldırım çarpmalarının Antarktika Horseshoe Adası üzerindeki çok düşük frekanslı (10 kHz) ıslık sesi dalgalarıyla bağlantılı olup olmadığını" inceledi.

Kağan Gökhan Görgişen de "Bilim İletişimi Faaliyetleri" çalışmasıyla Milli Teknoloji Hamlesi'nin merkez odağında olan ve itici gücü olarak değerlendirilen "nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesine, geliştirilmesine ve toplumsal alt yapısının hazırlanmasına katkıda bulunmayı" amaçlayan araştırmalarda bulundu.

Sefer katılımcısı AA foto muhabiri Şebnem Coşkun da kutup seferlerinde yürütülen bilimsel çalışmalar, küresel iklim değişikliğinin etkileri ve canlı yaşamına dair yaptığı fotoğraf, video ve haber projeleriyle "Türkiye'nin kutup bölgelerine düzenlediği bilimsel seferlerin çıktılarının tüm dünyaya duyurulmasını" amaçladı.

AA

Saito, Fukuşima'daki nükleer santrali işleten TEPCO'nun Başkanı Kobayakawa Tomoaki'ya atık su boşaltım sürecinin güvenliğini sağlama talimatı vereceğini belirtti.

Bu konudaki tek bir hatanın bile toplumun güveninin zedelenmesine yol açabileceğini kaydeden Saito, santralden radyoaktif maddeli su sızıntısı tespit edilmesinin ardından TEPCO'ya uyarıda bulundu.

- Yaklaşık 5,5 ton kirli su sızmıştı

Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'nde biriken kirli sudan radyoaktif maddeleri arındıran sistemin bulunduğu binanın havalandırmasında sızıntı saptanmıştı. Radyoaktif madde içeren yaklaşık 5,5 ton kirli suyun, havalandırma çıkışı etrafına sızdığı tespit edilmişti.

Sisteme kirli su akışının durdurulmasıyla, sızıntının kesildiği bildirilmişti.

TEPCO yetkilileri, suyun "sezyum ve stronsiyum dahil 22 milyar bekerel radyoaktif madde içerebileceği" tahmininde bulunmuştu.

Radyoaktif madde içeren suyun büyük bir kısmı toprağa sızarken, yakın bölgede bulunan drenaj kanallarındaki incelemelerde önemli düzeyde anormallik saptanmamıştı.

İşletici firmanın, suyun sızdığı bölgeyi "girilmez" statüsüne aldığı, bu bölge ve çevresindeki toprağın toplanması dahil prosedürleri ivedilikle başlattığı aktarılmıştı.

- Atık su tahliyesi

TEPCO, santraldeki radyoaktif atık suyun okyanusa boşaltılmasını Ağustos 2023'te başlatmıştı.

Atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa boşaltılıyor. Marta kadar toplam 31 bin 200 ton atık su Pasifik Okyanusu'na boşaltılacak.

Santraldeki reaktörleri soğutma işlevi gören saf su içinde oluşan radyoaktif maddeler, Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi (ALPS) sayesinde trityum materyali haricinde ayrışıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Temmuz 2023'teki nihai raporunda, Japonya'nın atık su tahliye planının, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

2011'de 9 büyüklüğünde deprem ile sonrasındaki tsunaminin santraldeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral çevresi tahliye bölgesi ilan edilmişti.

JICA, Güney Çin Denizi'nde güvenliği artırmak amacıyla ASEAN üyesi Endonezya, Malezya, Filipinler ve Vietnam'a deniz güvenliği alanında 10 yıllık destek verecek.

Detayları Mart 2025'te duyurulması planlanan destek paketiyle söz konusu ülkelere dron, radar cihazları ile devriye gemileri dahil güvenlik alanında kapasite artırıcı destekler sağlanacak.

Ulusal basında, Japon uzmanların ocak ayında Filipinler ve Endonezya'da güvenlik alanında incelemeler yaptığı, nisan ayında ise Malezya ve Vietnam'da benzer teknik geziler düzenleyeceği aktarıldı.

ASEAN üyesi ülkeler ve Japonya hükümeti, Aralık 2023'te, karşılıklı ilişkilerin tesisinin 50. yıl dönümü dolayısıyla dostluğu ve ikili işbirliğini artırma hedefiyle başkent Tokyo'da liderler zirvesi düzenlemişti.

AA

SOCIB uzmanlarından Melanie Juza, İspanyol basınına yaptığı açıklamada, son 60 gündür Akdeniz'in hem batısı hem de doğusunda sıcak hava dalgasının denizde devam ettiğini, Doğu Akdeniz'deki sıcaklıkların Temmuz 2023'ten bu yana rekor üstüne rekor kırdığını söyledi.

Akdeniz'de 2023'te toplam 212 gün sıcak hava dalgasının görüldüğünü aktaran Juza, iklim değişikliğinin etkisiyle Akdeniz'deki bu sıcaklık artışlarının daha yaygın hale geleceğini savundu.

"Sıcaklığı artan deniz suyunun buharlaşması okyanusun tuzluluğunu da artırıyor." diyen Juza, bunun "biyoçeşitlilik kayıplarını artıracağını ve okyanusun sunduğu temel hizmetlerin, balıkçılık ve turizm gibi sektörlerin olumsuz yönde etkilenmesine neden olacağını" vurguladı.

İspanya Meteoroloji Enstitüsünde uzman Cayetano Torres de "Akdeniz'deki deniz suyu sıcaklığındaki artış iklim değişikliğinin çok net bir göstergesi." dedi.

Torres, "Verilere baktığımızda 2023'te normale kıyasla ortalama 3 derece ya da anormal durumlarda 5,5 dereceye kadar artan sıcaklıklar gördük. Bu inanılmaz bir şey ve suyun çok fazla radyasyon biriktirdiğinin bir kanıtı." şeklinde konuştu.

AA

Raporda, Uluslararası Doğayı Koruma Birliğinin (IUCN) hazırladığı, nesli tükenme tehdidi altında olan türlerin yer aldığı Kırmızı Liste'deki bilgiler baz alındı.

Dünya genelindeki göçmen türlerin yüzde 44'ünün popülasyonunda azalma olduğu tespit edilen raporda, BM tarafından gözlemlenen neredeyse 1200 türün beşte birinden fazlasının da nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu ifade edildi.

Raporda, değişen mevsimle farklı çevrelere göç eden ötücü kuşların, deniz kaplumbağalarının, balinaların, köpek balıklarının ve diğer göç eden türlerin doğal yaşam alanının tahrip edilmesi, balıkçılık, yasa dışı avlanma, kirlilik ve iklim değişikliği sebebiyle tehlikeye girdiği aktarıldı.

Özbekistan'ın Semerkant kentinde düzenlenen BM'nin vahşi yaşam konulu konferansında yayımlanan raporun başyazarı Kelly Malsch, "Bunlar sürekli yer değiştiren canlılar. Beslenmek ve üremek için hareket ederler ayrıca yolda kısa süreli duraklayacak bölgelere de ihtiyaç duyarlar." ifadelerini kullandı.

Konferansın katılımcıları, göçmen türlerin korunmasına ilişkin önerileri ve nesli tükeneceğinden endişe edilen birkaç yeni türün listeye alınıp alınmamasını değerlendirecek.

AA

Yaklaşık 718 kilometrelik kıyı şeridinin yanı sıra Senegal, Gambiya, Sine Saloum ve Casamance ırmaklarından da beslenen Senegal, balıkçılık açısından dünyanın en zengin alanlarından biri kabul ediliyor.

"Upwelling" ismiyle bilinen derin ve soğuk okyanus sularının yüzeye çıkması da Senegal sularındaki biyolojik çeşitliliği zenginleştiriyor.

Senegal Balıkçılık Bakanlığı verilerine göre, nüfusun yarısından fazlasının kıyı kentlerinde yaşadığı ülkede balıkçılık, gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 3,2'sini oluşturuyor.

Balıkçılık, doğrudan 53 bin, dolaylı olarak da 600 binden fazla kişinin ekmek kapısı olurken bu rakam Senegal'in çalışan nüfusunun yüzde 15'ine karşılık geliyor.

Son 5 yıldır, her yıl ortalama 450 bin ton balık avlanılan Senegal, yıllık ortalama 530 bin ton balık çıkarılan Nijerya'nın ardından Batı Afrika'nın en büyük 2. balık üreticisi konumunda bulunuyor.

Dakar merkezli "Kıyı ve Deniz Bölgesinin Korunması için Bölgesel Ortaklık (PRCM)" isimli örgütün 2021 verilerine göre, Senegal'de yıllık kişi başı ortalama 29 kilogram balık tüketiliyor. Bu rakam, Batı Afrika ortalamasının yaklaşık 2 katına tekabül ediyor.

- Rengarenk ahşap tekneler her sabah denize açılıyor

Balıkçılık 2021'de ülkeye 400 milyon dolar gelir sağlarken ihracatın da yüzde 10,2'sini oluşturuyor.

Balık ihracatı endüstriyel balıkçılıkla sağlanırken iç piyasadaki talep de geleneksel balıkçılıkla karşılanıyor.

Dakar, Saint-Louis, Kaya, Joal-Fadiouth, Mbour, Rufisque ve Bargny gibi kıyı şeridindeki kentlerde irili ufaklı binlerce balıkçı teknesi, otel, market ve restoranlara taze balık temin etmek için her gün denize açılıyor.

Ülkede geleneksel balıkçılıkta kullanılan kayıtlı toplam 25 bin balıkçı teknesi olduğu tahmin ediliyor.

Dakar'ın Yoff semtindeki balıkçı köyünde de hareketlilik sabahın ilk ışıklarında başlıyor.

"Pirogue" adı verilen rengarenk boyanmış yüzlerce ahşap balıkçı teknesi, gün doğarken kıyıdan ayrılıyor.

Kimi zaman dini liderlerin resimleri, kimi zaman sahiplerinin isimleri kimi zaman da geleneksel motiflerin süslediği tekneler, denizde adeta renk cümbüşü oluşturuyor.

Öğleden sonra karaya dönmeye başlayan tekneler, tuttukları balıkları at arabalarıyla soğuk hava depolarına ya da hemen orada kurulan balık pazarına gönderiyor.

- Balıkçılardan kadın ve yaşlılara "jest"

Bazı tekneler ise birkaç geceyi açık denizde geçirerek daha çok balıkla kıyıya çıkıyor. Balıkçı Mamadou Dia, 3 geceyi denizde teknesinde geçirdiğini söylüyor.

Sabahın erken saatlerinde sahile dönen Dia, "Hava çok rüzgarlı olduğu için diğer balıkçılar açılmak istemedi, ben de bu fırsatı değerlendirip çıktım. Ne kadar az tekne çıkarsa balık o kadar bol oluyor. Geceyi teknede geçirmek kolay değil ama 300 kilodan fazla balık getirdim." diyor.

Dia ve beraberindekiler, teknedeki balıkları at arabalarına taşırken kenarda bekleyen bir grup dikkati çekiyor.

Kadın ve yaşlılardan oluşan bu grup, Dia'nın teknesindeki büyük ve pahalı balıklar taşındıktan sonra geriye kalan nispeten daha ucuz balıkları sabırla bekliyor.

Karaya çıkan neredeyse her balıkçı teknesi, satacağı balıkları taşıdıktan sonra muhakkak kadın ve yaşlılara birer ikişer ücretsiz balık veriyor.

Her gün sabah namazından sonra balıkçı köyüne gelen emekli terzi Balle Ndioye, karnını bu balıklarla doyurduğunu belirtiyor.

Ndioye, "Her gün namazı kılıp arkadaşlarla buraya geliyoruz. Emekliyim, çalışacak işim yok evde de duramıyorum. Karşımızda deniz, hem sohbet ediyoruz hem de o gün kısmetimize düşecek balıkları bekliyoruz. Buradaki her balıkçı muhakkak bizlere az çok demeden ikramda bulunuyor. Günlük yiyeceğimiz çıkıyor." ifadelerini kullanıyor.

- Erkekler yakalıyor, kadınlar satıyor

Sabah denize açılan teknelerin büyük bir kısmı hava kararmaya yakın sahile dönüyor.

Tekneler karaya çıktıktan sonra hemen orada kadınların kurduğu balık pazarından sesler yükselmeye başlıyor.

Toptan alıcılara gitmeyen balık ve deniz ürünleri, bölge halkının ihtiyacını karşılamak için küçük tezgahlarda satışa çıkıyor.

Nijeryalı Livinus Abadaki, sık sık pazara uğradığını belirterek "En taze balıklar burada oluyor. Hem fiyatlar uygun hem de bu ortamı seviyorum. Güzel bir iş bölümü var, erkekler yakalıyor, kadınlar satıyor" diyor.

Mahkeme kararında, santral işleticisi Tokyo Electric Power (TEPCO) firmasının 47 müştekinin 44'üne toplamda 23,5 milyon yen (165 bin dolar) ödeyeceğine hükmedildi.

Tokyo Bölge Mahkemesi'nin daha önceki kararında talep edilen tazminat miktarının yarıya indirildiği Yüksek Mahkeme kararında, Japonya hükümeti tazminat ödemekten sorumlu tutulmadı.

Kararda, Japonya Sanayi Bakanlığının deprem öncesinde "deniz duvarının güçlendirilmesi talimatına rağmen tsunami nedeniyle tesisin sular altında kalmasının önlenemeyeceğinin anlaşıldığı" kayda geçirildi.

- Önceki kararda hükümet ve firma sorumlu tutulmuştu

Tokyo Bölge Mahkemesi, Mart 2018'deki benzer bir davada, "daha iyi tedbirler alınması halinde olayın önlenebileceğini" beyan ederek, olaydan hem Japonya hükümetini hem de TEPCO'yu sorumlu tutmuştu.

Bölge Mahkemesi söz konusu kararda, toplamda 59 milyon yen (414 bin 400 dolar) tazminat ödenmesine hükmetmişti.

Japonya'nın kuzeydoğusunda Mart 2011'de yaşanan 9 büyüklüğünde deprem ile sonrasındaki tsunaminin Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'ndeki reaktörde yol açtığı nükleer erimeler havaya karışmış ve santral etrafı tahliye bölgesi ilan edilmişti.

Yetkililer, bir süre gözlemlenen yavru balinanın durumunun kötü olduğunu belirtti.

Roanoke Adası'ndaki Kuzey Carolina Akvaryumu'ndan yapılan açıklamada, pek çok büyük balina türünün rehabilitasyonunun zor ya da imkansız olması nedeniyle balinanın uyutulmasının iyi eylem planı olduğu aktarıldı.

Açıklamada, "Maalesef bu yalnız deniz memelisinin karaya vurması, hayvanın sağlığının bozulduğunu gösteriyor." denildi.

İspermeçet balinası, Physeteroidea familyasından tüm okyanuslarda yaygın görülen bir deniz memelisi türü olarak biliniyor.

En büyük dişli balina türü olan bu balinalar, 18 metre uzunluğa kadar büyüyebiliyor. İspermeçet balinası, nesli tükenmekte olan ve koruma altındaki türler arasında yer alıyor.

Yetkililer, balıkçıların teknelerine de el koydu.

Son operasyonla, 2023'te Sri Lanka'da gözaltına alınan Hint balıkçı sayısı 240'a, el konulan tekne sayısı da 35'e çıktı.

Hindistan ile Sri Lanka arasında kaçak avlanma sorunu uzun süredir devam ediyor.

Sri Lanka Balıkçılık Bakanı Douglas Devananda, geçen hafta Parlamento'da yaptığı açıklamada, Hindistan ile üst düzey diplomatik çözüme ihtiyaç olduğunu belirtmişti.

BBC'nin haberine göre, ülkenin en önemli 56 mercan adasının incelendiği, hepsinin iklim değişikliğinden dolayı yok olma riskiyle karşı karşıya bulunduğu saptanan araştırmada bu durumun Avustralya'nın deniz sınırını değiştirebileceği belirlendi.

Araştırmacılardan Thomas Fellowes, Avustralya'nın adalar üzerinde "balıkçılık, ulaşım ve maden arama gibi" haklara sahip olduğu büyük miktarda alan sağladığını kaydederek, mercan adalarının önemine dikkati çekti.

Fellowes, ayrıca fosil yakıt kullanımının azaltılmasının adaların "yok olma sürecini" yavaşlatabileceğini vurguladı.

Araştırmanın sonuçları "Science of The Total Environment" isimli dergide yayımlandı.

Ulusal Polis ve Mali Polis'in ortaklaşa yürüttüğü operasyonlarda, Vigo limanına gelen konteynerlerden 7,5, Valensiya'dakilerden ise 3,4 ton kokainin, dondurulmuş ton balığı kutularının içine gizlenmiş olarak bulunduğu kaydedildi.

Operasyonlarda 15'i Valensiya'da olmak üzere Arnavutluk, Dominik Cumhuriyeti, Kolombiya ve İspanya vatandaşı oldukları açıklanan toplamda 20 kişinin tutuklandığı duyuruldu.

Kolombiya'da hazırlanan uyuşturucunun, Ekvator üzerinden konteynerlerle İspanya'ya getirildiği ve suç örgütünün stratejisi olarak bir ay boyunca Valensiya ve Vigo limanlarında terk edilmiş halde bırakıldığı bilgisi verildi.

Yetkililer, bunun, ülkede son dönemlerde en yüksek miktarda uyuşturucunun ele geçirildiği narkotik operasyonu olduğunu açıkladı.

Açıklamada, dün tekne çarpması sonucu karaya vuran 15 metre uzunluğundaki ispermeçet balinasının bugün sabah saatlerinde öldüğü kaydedildi.

DBCA'dan deniz memelileri konusunda uzman doktor Kelly Waples, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, balinanın ölmeden önce çok zayıfladığını belirterek "Balinaları kıyıya bu kadar yakın görmek oldukça alışılmadık bir durum. Ağırlıkları 30 tonun üzerinde… İç organlarının tüm bu vücut ağırlığının altında ezildiğini tahmin edebilirsiniz." ifadelerini kullandı.

İspermeçet balinası, Physeteroidea familyasından tüm okyanuslarda yaygın görülen bir deniz memelisi türü olarak biliniyor.

Yüz ölçümü genişliğine nazaran ortalama derinliği itibarıyla sığ bir körfez olarak kabul edilen Basra Körfezi, dünyada petrol taşımacılığının önemli güzergahlarından biri durumunda.

İran'ın güneyinden batısına kadar uzanan ve ülkeye kıyı uzunluğu yaklaşık 1200 kilometre olan Basra Körfezi bugünlerde çevre kirliliğiyle gündeme geliyor.

İranlı çevre uzmanları, İran'dan gelen petrol ve kentsel atık suların karıştığı Körfez'deki kirliliğin boyutlarını ve bu durumun devam etmesini endişe verici olarak nitelendiriyor.

AA muhabirine konuşan İran Çevre Kurumu Dairesi eski yetkililerinden Vahid Purmerdan, İran kıyılarında kanalizasyon ve endüstriyel atıkların neden olduğu su kirliliğinin çok büyük tehlike oluşturduğunu söyledi.

Purmerdan, "Kıyı kentlerinin ürettiği atık suların büyük bir kısmı denize boşaltılıyor. Sistan-Belucistan eyaletindeki Konarak Limanı'nda ton balığı üretiminden kaynaklanan atık sular da denize boşaltılıyor." dedi.

- "Denizdeki kirlilik çıplak gözle görülüyor"

Belediye ve Çevre Koruma Dairesi gibi kurumların konuya yeteri kadar önem vermediklerini savunan Purmerdan, "Kumsaldan denize doğru gidildikçe kirlilik, çıplak gözle görülüyor. Sahillerde yaşayan herkesi olumsuz etkileyen bu durum, insanlar için son derece tehlikeli." ifadelerini kullandı.

İran'da sahil kirliliğinin sadece Basra Körfezi'yle sınırlı olmadığını dile getiren Purmerdan, Buşehr kentinde evsel atık suların gerekli arıtma işlemlerine tabi tutulmadan denize döküldüğünü kaydetti.

- Petrol nakil boru hattındaki yıpranma denizi kirletiyor

Basra Körfezi'nde İran'a bağlı Harg Adası'ndaki petrol boru hattında meydana gelen sızıntının da bölgede çevre kirliliğine neden olan faktörlerden biri olduğu belirtiliyor.

İranlı çevre uzmanı Ruzbe İskenderi, "Basra Körfezi'ndeki petrol kirliliği konusu bu yaz çok konuşuldu. Sorun Genave kıyılarından Harg Adası'na giden petrol nakil borularının aşınmasından kaynaklanıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Yetkili kurumların sorumluluklarını yerine getirmemesinden şikayet eden İskenderi, şunları kaydetti:

"Yöneticiler halka sahilde yüzmeyin diyerek işin içinden çıkıyorlar. Sorun, İran Petrol Şirketi'nin yıpranmış boruları yenilemesiyle çözülebilir. Ama kimse sorumluluk almıyor."

İran'ın resmi ajansı IRNA'ya göre, Buşehr Deniz Bilimi Merkezi Başkanı Meryem Kaimi, 28 Eylül 2021'de bu merkezin iki ayda bir gerçekleştirdiği izlemeye göre özellikle Buşehr eyaletinde yüzmek için kullanılan sahillerde kirliliğin yüksek olduğunu, bu ortamlarda yüzmenin sindirim ve cilt hastalıklarına neden olduğunu söylemişti.

Kaimi, Basra Körfezi'ndeki asitlenmenin aynı düzeyde devam etmesi halinde mercan iskeletlerinin büyümesinin de 21'inci yüzyılın sonuna kadar yüzde 40 azalacağını belirtmişti.

Norveç parlamentosunun, Stortinget, Arktik Okyanusu'nda Norveç'e bağlı Svalbard takımadaların güneybatısında yürütülmesi planlanan projeleri kademeli olarak onaylayacağı belirtildi.

Çevreci gruplar ise söz konusu adımın bölgedeki biyolojik çeşitliliği tehdit edeceği uyarısında bulunuyor.

Norveçli çevreci grup Bellona'nın üyesi Martin Sveinssonn Melvaer, deniz dibindeki madenlerin çıkarılmasının iklim değişikliğiyle mücadelede tehlikeli sapma olduğuna inandığını söyledi.

Norveç'teki Greenpeace'in başkanı Frode Pleym, söz konusu kararın deniz için bir "felaket" olduğunu, Norveç'in doğanın keşfedilmemiş bölgelerine geri dönüşü olmayan müdahalelere izin verdiğini kaydetti.

Norveçli yetkililer, haziran ayında, Norveç hükümeti, ülkenin yeni ekonomik fırsat arayışında, petrol ve doğal gaza olan bağımlılığı azaltma stratejisi doğrultusunda, kıta sahanlığının bir kısmını ticari derin deniz madenciliği için açmak istediğini duyurmuştu.

Raporda, Akdeniz ve Karadeniz'de aşırı avlanmanın, on yıl önce başlayan düşüş eğiliminin ardından ilk kez yüzde 60'ın altına gerilediği kaydedildi.

Raporda aşırı avlanmanın endişe kaynağı olmayı sürdürdüğü ancak bu konuda geçen yıl yüzde 15’lik düşüş yaşandığı, 2012'den bu yana av baskısının yüzde 31 azaldığı belirtildi.

Ayrıca SoMFi 2023 verilerine göre, 2021 yılında balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği sektöründe yaklaşık 2 milyon ton deniz ürünü üretildi.

Raporda balıkçılık ve deniz ürünleri yetiştiriciliğinin 20 milyar dolardan fazla gelir sağladığı ve değer zinciri boyunca 700 bin kişiye iş imkanı oluşturduğu kaydedildi.

- "Akdeniz ve Karadeniz'deki av baskısı hala sürdürülebilir düzeyin iki katı seviyesinde"

Balıkçılıktaki olumlu eğilimlere rağmen sektörün halen stres altında olduğuna işaret edilen raporda, "Balık stoklarının aşırı sömürüsü önemli ölçüde azalmış olsa da Akdeniz ve Karadeniz'deki av baskısı hala sürdürülebilir kabul edilen düzeyin iki katı seviyesinde ancak GFCM'nin yönetim planları ile teknik ve av sahası sınırlaması önlemlerini genişletmeye odaklanması, önemli ticari türler için olumlu sonuçlar verdiğini de gösteriyor." tespiti yer aldı.

Raporda, yönetim planları kapsamında bazı stokların üzerindeki av baskısında ortalamadan fazla azalış görüldüğü belirtilerek, "Kayda değer örneklerin arasında sürdürülebilir kullanım oranlarına ulaşan Adriyatik Denizi'nde dil balığı av baskısında yüzde 77'lik azalma ve Karadeniz'de kalkan balıkçılığı av baskısında yüzde 73'lük azalma yer almaktadır." bilgisi paylaşıldı.

Raporda görüşlerine yer verilen GFCM İcra Sekreteri Miguel Bernal da SoMFi'nin bu özel baskısının sektörün bölgedeki geçim kaynakları, gıda güvenliği ve beslenme açısından ne kadar önemli olduğunu ortaya koyduğunu vurguladı.

Bunun üzerine bölgede yetkililerce inceleme yapıldı. Bu kapsamda alınacak önlemlerin ve ölü balıklara ne yapılacağı konusunun değerlendirildiği aktarıldı.

Yerel olarak faaliyet yürüten Toi Balıkçılık Derneğinden yapılan açıklamada, geçmişte de bölgede benzer vakaların yaşandığını ancak bu miktarda balığın kıyıya vurmasının nadir görüldüğü kaydedildi.

Hokkaido Üniversitesinden deniz organizmaları konusunda uzman Mitsuhiro Nakaya, bölgedeki deniz suyu sıcaklığının düşmesiyle balık sürülerinin Hokkaido'nun güney kısmına göçtüğünü belirtti.

Mitsuhiro, söz konusu balıkların yunus ya da ton balıkları tarafından kovalanmış olabilecekleri ihtimalini de dile getirerek, "Çok sayıda balık kıyıya vurdu ancak bunun ekosisteme büyük bir etkisi olmayacaktır." ifadesini kullandı.

Araştırma, laboratuvarda zebra balığı larvaları ve elektrikli yılan balığının bulunduğu ortama DNA taşıyan yeşil floresan protein (GFP) eklenerek yapıldı.

Yılan balığının elektrik vermesinin ardından mikroskopta incelenen larvaların yaklaşık yüzde 5'inde GFP pozitif hücrelere rastlandı.

Bu sayede laboratuvar ortamında hücre zarının geçirgenliği artırılarak yabancı DNA'nın hücreye eklenmesini sağlamak için elektrik uygulanması anlamına gelen "elektroporasyon"un doğada kendiliğinden gerçekleştiği gözlemlenmiş oldu.

Araştırmacılardan Atsuo Iida, deneyin sonucuna ilişkin, "Bu durum, elektrikli yılan balığından gelen elektrik salınımının, hücrelere gen aktarımına sebep olabileceğini gösteriyor." ifadesini kullandı.

Araştırmanın sonuçları, "PeerJ" dergisinde yayımlandı.

2-20 Kasım'ı kapsayan üçüncü evrede 7 bin 800 tonluk işlenmiş atık su, deniz altına inşa edilen tünel vasıtasıyla kıyıdan 1 kilometre açığa tahliye edildi.

Firmanın planlaması doğrultusunda, dördüncü evredeki boşaltımla, santralden Mart 2024'e kadar toplam 31 bin 200 ton atık su Pasifik Okyanusu'na boşaltılacak.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), santraldeki incelemelerin ardından temmuzda yayımladığı nihai raporunda, Japonya'nın atık su tahliye planının, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Boşaltım planı, bölgede yaşayan balıkçılar ve çevre koruma aktivistlerinin yanı sıra Çin başta olmak üzere komşu ülkelerin tepkisine yol açıyor.

Mart 2011'de meydana gelen 9 büyüklüğündeki depremin yol açtığı tsunami, Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'nde hasara neden olmuş, radyoaktif serpinti nedeniyle santralin çevresi "tahliye bölgesi" ilan edilmişti.

Üzerinde 370 volkanik tepe bulunan Jeju Adası'nda yaşamlarını sürdüren Haenyeolar, 9 metre derinliğe kadar tüpsüz dalış yaparak yaklaşık 1,5 dakika su altında kalabiliyor.

UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde de yer alan Haenyeolar, deniz altından topladıkları kabuklu canlıları karada turistlere satarak geçimlerini sağlıyor.

Kore Turizm Organizasyonu Pazarlama Sorumlusu Maide Serin Çığ, AA muhabirine, Haenyeolar ve Jeju Adası'ndaki yaşantıya ilişkin bilgi verdi.

Bölgedeki Haenyeoların tarihinin oldukça eski olduğunu belirten Çığ, "Birçok bölgede Haenyeo bulunuyor ama bunların en eskileri Jeju'dakiler. Buradaki Haenyeolar çok çalışkan ve güçlü olmalarıyla biliniyor." dedi.

Haenyeoların yaşlarının genellikle 80 ve üzeri olduğuna dikkati çeken Çığ, "Toplumun gelişmesi ve yapılan işin zorluğu Haenyeo sayısının azalmasına neden oluyor. Yeni nesil artık bu işi yapmak istemiyor. Bu nedenle de Haenyeoların yaşı her geçen gün artıyor." ifadelerini kullandı.

Çığ, başlangıç, orta ve usta olarak üç sınıfa ayrılan Haenyeolar arasında usta-çırak ilişkisi bulunduğunu bildirdi.

- Dizilere konu oldu

Maide Serin Çığ, Kore dizilerinde de sıklıkla işlenen Haenyeolara son yılların en popüler dizilerinden "Our Blues"ta da yer verildiğini söyledi.

Çığ, dizide, geçimini sağlamak için şehirden adaya inerek sonradan Haenyeo olan genç kadın ile Jeju Adası yerlisi gencin aşk hikayesinin konu edildiğini anlattı.

Haenyeolardan 82 yaşındaki Park Yeonja, kendisini bildiği günden beri dalgıçlık yaptığını belirterek, "Bu mesleği annemden öğrendim ve şimdi de kızıma öğretmeye çalışıyorum." diye konuştu.

Mozambik'in kayıt dışı balıkçılık nedeniyle her yıl 70 milyon dolar kaybettiğini belirten Pinto, kayıt dışı balıkçılıkla ilgili tedbirler alınması gerektiğini ifade etti.

2 bin 500 kilometrelik sahil şeridine sahip Mozambik'te balıkçılık, ana geçim kaynakları arasında bulunuyor.

Buna göre, 20 Kasım'a kadar günde yaklaşık 460 tonluk atık su, deniz seviyesinin altına inşa edilen tünel vasıtasıyla sahil kıyısından 1 kilometre açığa, Pasifik Okyanusu sularına salıverilecek.

Dördüncü evrede gerçekleşecek atık su boşaltımlarıyla Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'nden Mart 2024 sonuna kadar toplam 31 bin 200 ton atık su boşaltılması planlanıyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), santraldeki incelemelerin ardından temmuz başındaki nihai raporunda, planın, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Boşaltım planı, bölgede yaşayan balıkçıların ve çevre koruma aktivistlerinin yanı sıra Çin başta olmak üzere komşu ülkelerin tepkisine yol açıyor.

Mart 2011'de meydana gelen 9 büyüklüğündeki depremin yol açtığı tsunami, Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'nde hasara neden olmuş, radyoaktif serpinti nedeniyle santralin çevresi "tahliye bölgesi" ilan edilmişti.

Heyete liderlik eden UAEA yetkilisi Gustavo Caruso, açıklamasında, "uluslararası standartlara dayalı bağımsız, tarafsız ve bilime dayalı" güvenlik incelemesinde, planın güvenilirliğinin denetleneceğini belirtti.

İngiltere, Rusya, Güney Kore ve Çin dahil 11 farklı ülkeden uzmanların yer aldığı UAEA heyeti, hafta sonuna kadar Japonya temaslarında, Dai-içi NGS'yi denetlemeyi ve NGS'deki atık suyun tahliye sürecini gözlem faaliyeti yürütmeyi hedefliyor.

UAEA Genel Direktör Yardımcısı ve Nükleer Emniyet ve Güvenlik Dairesi Başkanı Lydie Evrard, açıklamasında, ülke içi ve dışında güven inşası amacıyla, Ajans incelemesinin uluslararası toplumla paylaşılacağını söyledi.

Santral işletmecisi Tokyo Electric Power'ın (TEPCO) açıklamasına göre, tahliye sürecinin ilk evresi 24 Ağustos-11 Eylül'de, ikinci evresi ise 5-23 Ekim'de tamamlanmıştı.

İkinci evrede 7 bin 800 tonluk suyun tahliye edildiğini kaydeden TEPCO, deniz suyu numunesi sonuçlarının güvenlik standartlarıyla tam olarak uyumlu olduğunu bildirmişti.

- Plan

Üçüncü ve dördüncü evrelerdeki boşaltımlarla, santralden Mart 2024'e kadar toplamda 31 bin 200 ton atık suyun Pasifik Okyanusu'na boşaltılması planlanıyor.

UAEA, santraldeki incelemelerin ardından bu yıl temmuzda yayımladığı nihai raporunda, atık su tahliye planının, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Ajansın pozitif desteğine rağmen, boşaltım planı, bölgede yaşayan balıkçılar ve çevre koruma aktivistlerinin yanı sıra Çin dahil bazı komşu ülkelerin tepkisine yol açıyor.

Mart 2011'de 9 büyüklüğündeki depremin yol açtığı tsunami, Fukuşima Dai-içi NGS'de hasara neden olmuş, radyoaktif serpinti nedeniyle santralin çevresi "tahliye bölgesi" ilan edilmişti.

Plan doğrultusunda, ikinci evrede 7 bin 800 tonluk suyun tahliye edildiğini kaydeden TEPCO, deniz suyu numunesi sonuçlarının güvenlik standartlarıyla tam olarak uyumlu olduğunu bildirdi.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktör Yardımcısı ve Nükleer Emniyet ve Güvenlik Dairesi Başkanı Lydie Evrard, Tokyo'da yaptığı açıklamada, "İlk iki serinin iyi gittiğini söyleyebilirim, hiçbir sorun gözlemlenmedi." dedi.

Üçüncü ve dördüncü evrelerdeki boşaltımlarla, santralden Mart 2024'e kadar toplam 31 bin 200 ton atık suyun Pasifik Okyanusu'na boşaltılması planlanıyor.

UAEA, santraldeki incelemelerin ardından temmuz başında yayımladığı nihai raporunda, atık su tahliye planının, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Boşaltım planı, bölgede yaşayan balıkçılar ve çevre koruma aktivistlerinin yanı sıra Çin başta olmak üzere komşu ülkelerin tepkisine yol açıyor.

Mart 2011'de meydana gelen 9 büyüklüğündeki depremin yol açtığı tsunami, Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'nde hasara neden olmuş, radyoaktif serpinti nedeniyle santralin çevresi "tahliye bölgesi" ilan edilmişti.

Günde yaklaşık 460 tonluk atık su, deniz seviyesinin altına inşa edilen tünel vasıtasıyla sahil kıyısından 1 kilometre açığa, Pasifik Okyanusu sularına salıverilecek.

Santralde ikinci evre boşaltımın 3 haftadan daha az sürmesi bekleniyor. Üçüncü ve dördüncü evrelerdeki boşaltımlarla santralden Mart 2024'e kadar toplam 31 bin 200 ton atık su boşaltılacak.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), santraldeki incelemelerin ardından temmuz başındaki nihai raporunda, planın, güvenlik standartlarıyla uyumlu olduğunu duyurmuştu.

Boşaltım planı, bölgede yaşayan balıkçıların ve çevre koruma aktivistlerinin yanı sıra başta Çin başta olmak üzere komşu ülkelerin tepkisine yol açıyor.

Mart 2011'de meydana gelen 9 büyüklüğündeki depremin yol açtığı tsunami, Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali'nde hasara neden olmuş, radyoaktif serpinti nedeniyle santralin çevresi "tahliye bölgesi" ilan edilmişti.

AA