Balık Yumurtası İthalatına İlişkin Görüş : Şükrü Güven

Balık kuluçkahaneleri tarafından ithal edilen yumurtaların D3 kotlu dahilde işleme izin belgeleri kapsamına alınması, yavru balık üretim sürecindeki verimliliği artırarak balıkçılık sektöründeki ihracat artışlarının sürdürülebilirliğine katkı sağlayacaktır.

Türkiye’nin su ürünleri ihracatı 2025 yılında %11 artarak 2 milyar 243 milyon dolara ulaştı ve Cumhuriyet tarihi rekorunu kırdı. Bu başarının elde edilmesinde, balıkların yetiştirilme süreçlerinde yer alan bütün paydaşların çok büyük emeği var.

Balıkların üretilerek ihraç edilmesi zincirinin ilk halkasındaki kuluçkahaneler, mevcut sistemde finansal zorluklarla mücadele ederek üretim yapmaya çalışıyor:

İhraç edilen 2 milyar 243 milyon dolarlık balığın büyük bölümünü oluşturan çiftlik balıkları, kuluçkahanelerde balık yumurtalarından üretilen yavru balıklar kullanılarak yetiştiriliyor.
  
Döllenmiş balık yumurtaları %20 KDV ödenerek ithal edildikten sonra, bu yumurtalardan üretilen yavru balıklar %1 KDV ile ihracatçı balık üreticilerine satılıyor. Bu süreçte yüklenilen KDV.nin kuluçkahane işleten firmalara ortalama 1.5-2 yıl sonra geri dönmesi nedeniyle finans maliyetleri artıyor.

Balık ihracatlarının ilk halkasında üretim yapan balık kuluçkahanelerinin bu sorununun İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında mevzuatta değişiklik yapılarak çözülmesi mümkün; 2005/2 sayılı İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında Tebliğ uyarınca, ambalaj malzemesi imalatçısı firmaların üreterek ihracatçı firmalara sattıkları ambalajın üretiminde kullanılan hammaddeler, gümrük vergileri teminata bağlanarak D3 kotlu Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamında ithal edilebiliyor.

Kuluçkahane işleten firmaların finansal sorunla karşılaşmadan üretim yapmalarını sağlayacak çözümün, kuluçkahanelerde ithal edilen balık yumurtalarından elde edilen yavru balıkların balık ihracatçısı firmalara yapılan satışlarının, 2005/2 sayılı İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında Tebliğin 5.maddesi kapsamında,  ihracat sayılan satış ve teslim olarak kabül edilmesi ve balık yumurtalarının ithali için D3 kotlu  Dahilde İşleme İzin Belgesi düzenlenmesine izin verilmesi olduğu, sektörde faaliyet gösteren firmalar tarafından dile getiriliyor.

İhracatın parlayan yıldızı olan balıkçılık sektöründe, üretim zincirinin ilk halkasında yer alan balık kuluçkahaneleri, Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü’nden 2005/2 sayılı İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında Tebliğ’de düzenleme yapmak suretiyle sorunlarının çözülmesini bekliyor.

Şükrü Güven